Η ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου βρίσκεται πλέον στην τελική της ευθεία, με το 99% της ελληνικής επικράτειας να διαθέτει ήδη αναρτημένα στοιχεία και Κωδικούς Αριθμούς Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Ωστόσο, για την Περιφέρεια Πελοποννήσου, μια περιοχή με έντονη κατάτμηση γης, ελαιώνες και αγροτεμάχια που μεταβιβάζονται από γενιά σε γενιά συχνά με προφορικές συμφωνίες, αναδύεται ένας σοβαρός «πονοκέφαλος»: τα ακίνητα αγνώστου ιδιοκτήτη.

Είτε πρόκειται για ένα κτήμα στη Μεσσηνία, είτε για ένα παλιό λιθόκτιστο σπίτι στην Αρκαδία, η αμέλεια ή η καθυστέρηση κατά τη φάση των δηλώσεων έχει οδηγήσει χιλιάδες ιδιοκτησίες στο να μην εμφανίζουν τον πραγματικό τους κύριο.

Ο εφιάλτης των ακινήτων «Αγνώστου Ιδιοκτήτη»

Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Σε πανελλαδικό επίπεδο, από τα 10.822.006 καταγεγραμμένα γεωτεμάχια, τα 1.850.842 παραμένουν «ορφανά». Αν και η πλειονότητα αυτών εντοπίζεται στην Κρήτη (271.662) και τη Δυτική Μακεδονία – Θράκη (260.621), το πρόβλημα αφορά άμεσα και την Πελοπόννησο, όπου οι διαδικασίες τρέχουν αυτή τη στιγμή με γοργούς ρυθμούς.

Η εξωδικαστική λύση: Πώς να «ξεμπερδέψετε» γρήγορα

Τα καλά νέα είναι ότι οι πολίτες που κατέχουν νόμιμους τίτλους ιδιοκτησίας αλλά απλώς δεν πρόλαβαν να τους δηλώσουν, δεν χρειάζεται να εμπλακούν σε χρονοβόρες και πολυέξοδες δικαστικές διαμάχες. Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έχει νομοθετήσει μια απλοποιημένη, δεσμευτική διέξοδο.

Η λύση ακούει στο όνομα αίτηση προδήλου σφάλματος.

Η διαδικασία ψηφιοποιήθηκε πλήρως και λειτουργεί ως εξής:

• Ο πολίτης (ή ο εκπρόσωπός του) εισέρχεται στην ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα του Κτηματολογίου.
• Εφόσον διαθέτει ισχυρό νομικό έγγραφο, όπως συμβολαιογραφική πράξη ή αμετάκλητη δικαστική απόφαση, υποβάλλει ψηφιακά το αίτημα στο αρμόδιο τοπικό κτηματολογικό γραφείο (π.χ. Κτηματολογικό Γραφείο Κορίνθου ή Ναυπλίου).
• Ο προϊστάμενος του εκάστοτε γραφείου υποχρεούται πλέον να κάνει αποδεκτή τη διόρθωση και να εγγράψει τον ιδιώτη ως νόμιμο ιδιοκτήτη στο φύλλο του ακινήτου.

Πώς γίνεται η κατοχύρωση πατρογονικών

Στην πελοποννησιακή ύπαιθρο, πάρα πολλά ακίνητα ανήκουν σε οικογένειες για δεκαετίες, χωρίς ωστόσο να υπάρχει το “χαρτί” (επίσημος τίτλος). Σε αυτές τις περιπτώσεις, η λύση έρχεται μέσα από τη νομική οδό της χρησικτησίας. Εθνικά, το 4,65% των καταγεγραμμένων δικαιωμάτων (περίπου 1,7 εκατομμύρια σε σύνολο 36,1 εκατομμυρίων) βασίζεται σε αυτήν ακριβώς τη μέθοδο.

Η χρησικτησία δεν αφορά μόνο αγροτεμάχια, αλλά κάθε είδος ακινήτου: κατοικίες, καταστήματα, οικόπεδα ή ακόμα και το δικαίωμα δουλείας (π.χ. διάβαση από ιδιωτικό δρόμο).

Ποια έγγραφα αποδεικνύουν την άσκηση νομής για 20+ έτη

Για να προστατευθεί το σύστημα από καταπατήσεις, υπάρχουν αυστηρές δικλίδες ασφαλείας (ΦΕΚ Β/923/2016). Για τη δήλωση χρησικτησίας σε περιοχές της Πελοποννήσου, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να συγκεντρώσουν αποδεικτικά στοιχεία. Βασική και απαράβατη προϋπόθεση είναι η αναγραφή του ακινήτου στο έντυπο Ε9 της φορολογικής δήλωσης.

Συμπληρωματικά, απαιτούνται έγγραφα όπως:

• Υποθήκες ή βάρη που έχουν εγγραφεί στο ακίνητο.
• Συμβολαιογραφικά προσύμφωνα μεταβίβασης.
• Συμβόλαια όμορων (γειτονικών) ιδιοκτητών που αναφέρουν τον δηλούντα ως τον κύριο του εν λόγω ακινήτου.
• Επίσημες πράξεις αναγνώρισης ορίων.
• Μισθωτήρια συμβόλαια όπου ο δηλών εμφανίζεται ως εκμισθωτής.
• Παλιές αποδείξεις παρόχων (ΔΕΗ, ΟΤΕ, εταιρείες ύδρευσης).
• Αποδείξεις αμοιβής σε εργολάβους για εργασίες (π.χ. περίφραξη, ανακαίνιση).
• Ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων.

Σε ποιο στάδιο βρίσκεται το νέο Κτηματολόγιο στην Πελοπόννησο

Οι πολίτες της Περιφέρειας Πελοποννήσου οφείλουν να βρίσκονται σε εγρήγορση. Το επόμενο διάστημα, το Ελληνικό Κτηματολόγιο ρίχνει το βάρος του στη διαχείριση των εκκρεμοτήτων και στην πλήρη μετάβαση στο ψηφιακό καθεστώς.

Αυτή τη στιγμή, οι νομοί Αργολίδας, Κορινθίας, Μεσσηνίας και Λακωνίας βρίσκονται σε φάση επεξεργασίας (μαζί με περιοχές όπως η Αχαΐα και η Ηλεία), προετοιμάζοντας το έδαφος για την τελική ανάρτηση. Η ανάρτηση αποτελεί ίσως το πιο κρίσιμο ορόσημο, καθώς δίνει για πρώτη φορά στους πολίτες τη δυνατότητα να ελέγξουν την ορθότητα των στοιχείων της ακίνητης περιουσίας τους και να προχωρήσουν άμεσα στις απαραίτητες διορθώσεις, θωρακίζοντας τους κόπους μιας ζωής.