Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που εφαρμόζεται ο καθαρισμός οικοπέδων και η πρόληψη πυρκαγιών φέρνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με τίτλο «Ενεργή Μάχη». Το σχέδιο νόμου προβλέπει πρόστιμα έως 2.000 ευρώ για ακαθάριστα οικόπεδα, αυστηρότερους ελέγχους και σαφή κατανομή ρόλων μεταξύ δήμων και Πυροσβεστικής.
Κεντρικός άξονας της ρύθμισης είναι η αναδιαμόρφωση του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας, το οποίο παύει να έχει απλώς καταγραφικό χαρακτήρα και μετατρέπεται σε ενεργό εργαλείο ελέγχου, δηλώσεων και παρεμβάσεων.
Παράταση έως 15 Ιουνίου για καθαρισμό και δήλωση οικοπέδων
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, ο καθαρισμός οικοπέδων θα πραγματοποιείται από 1η Απριλίου έως 15 Ιουνίου, με υποχρέωση συντήρησης σε όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου. Η δήλωση καθαρισμού στο Μητρώο παρατείνεται επίσης έως τις 15 Ιουνίου, δίνοντας –όπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου– επαρκή χρόνο συμμόρφωσης και καλύτερο επιχειρησιακό σχεδιασμό των ελεγκτικών μηχανισμών.
Ξεκάθαροι ρόλοι: τι κάνουν δήμοι και Πυροσβεστική
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την «καθετοποίηση της διαδικασίας» και τη σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων. Οι δήμοι θα ενημερώνουν τους ιδιοκτήτες, θα πραγματοποιούν δειγματοληπτικούς ελέγχους και, σε περίπτωση παράβασης, θα μπορούν να προχωρούν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό.
Η Πυροσβεστική Υπηρεσία θα παρεμβαίνει κατόπιν καταγγελιών, θα διενεργεί ελέγχους και θα επιβάλλει πρόστιμα και κυρώσεις, τόσο για τη μη υποβολή δήλωσης όσο και για τη μη τήρηση των μέτρων πυροπροστασίας, ενημερώνοντας παράλληλα τον οικείο δήμο για άμεση αποκατάσταση.
Πώς διαμορφώνονται τα πρόστιμα
Το νέο πλαίσιο εισάγει αναλογική κλιμάκωση των κυρώσεων, διαχωρίζοντας την τυπική από την ουσιαστική παράβαση:
- Μη καθαρισμός οικοπέδου: πρόστιμο 1 ευρώ ανά τ.μ., με κατώτατο όριο 200€ και ανώτατο 2.000€
- Μη υποβολή δήλωσης, αλλά με καθαρισμό: πρόστιμο 100€
- Δίνεται δυνατότητα μείωσης προστίμου εφόσον ο ιδιοκτήτης συμμορφωθεί άμεσα
Στόχος, σύμφωνα με το υπουργείο, είναι ο ορθολογισμός των προστίμων και η αποφυγή δυσανάλογων επιβαρύνσεων.
Άμεσες παρεμβάσεις για πρόληψη πυρκαγιών
Το νομοσχέδιο προβλέπει μηχανισμούς άμεσης επέμβασης σε περιπτώσεις υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς. Αν δεν καταστεί δυνατή η επικοινωνία με τον ιδιοκτήτη και η Πυροσβεστική διαπιστώσει εγγράφως την επικινδυνότητα, ο δήμος θα μπορεί να προχωρά άμεσα σε καθαρισμό, ιδιαίτερα σε ζώνες αυξημένου κινδύνου.
Παράλληλα, λαμβάνονται υπόψη οι κλιματικές και οικολογικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, με δυνατότητα παράτασης προθεσμιών μέσω υπουργικής απόφασης, εφόσον το απαιτούν οι συνθήκες.
Πρόβλεψη για ψηφιακό αποκλεισμό
Ειδική μέριμνα προβλέπεται για πολίτες που δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν ψηφιακές υπηρεσίες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η δήλωση καθαρισμού θα μπορεί να υποβληθεί με φυσικό τρόπο, διασφαλίζοντας ότι η πρόληψη δεν οδηγεί σε κοινωνικούς ή ψηφιακούς αποκλεισμούς.
Ένα νέο ενιαίο πλαίσιο πρόληψης
Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, λαμβάνοντας υπόψη και τις παρατηρήσεις της ΚΕΔΕ και της ΠΟΜΙΔΑ, η νέα ρύθμιση περνά από ένα καθεστώς ασάφειας σε ένα τυποποιημένο, ψηφιακά υποστηριζόμενο και επιχειρησιακά ενεργό σύστημα, με στόχο ο καθαρισμός οικοπέδων να αποτελέσει πάγια υποχρέωση πρόληψης πυρκαγιών σε εθνικό επίπεδο.
