Σε δραστικά μέτρα προχωρά το οικονομικό επιτελείο για την αντιμετώπιση του οξύτατου στεγαστικού προβλήματος, ενεργοποιώντας τη διάταξη για την επιβολή διπλού ΕΝΦΙΑ στα ακίνητα που λιμνάζουν αναξιοποίητα στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών και των εταιρειών διαχείρισης κόκκινων δανείων (servicers).

Το μέτρο, το οποίο τίθεται σε ισχύ από εφέτος και θα διαρκέσει τουλάχιστον έως το 2028, φιλοδοξεί να πιέσει τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς να διαθέσουν άμεσα τα κλειστά ακίνητα στην αγορά, αυξάνοντας την προσφορά στέγης σε μια περίοδο όπου τα ενοίκια καλπάζουν.

Ο «λογαριασμός» των 20 εκατ. ευρώ

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους οι αρχές, ο πέλεκυς του φόρου θα πέσει βαρύς. Τράπεζες και servicers καλούνται να πληρώσουν περίπου 20 εκατομμύρια ευρώ επιπλέον φόρο για χιλιάδες ιδιοκτησίες που διατηρούν κλειστές.

Η ακτινογραφία του αποθέματος δείχνει:

• Τράπεζες: Κατέχουν περίπου 8.300 ακίνητα.
• Servicers: Διαχειρίζονται περίπου 11.000 ακίνητα.
• Από το σύνολο αυτό, περίπου 7.000 αφορούν αμιγώς οικιστικά ακίνητα, τα οποία θα μπορούσαν να δώσουν «ανάσα» στη ζήτηση για κατοικία.

Πώς λειτουργεί το μέτρο και ποιοι εξαιρούνται

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει ολοκληρώσει τη διασταύρωση των στοιχείων μέσω του Περιουσιολογίου (Ε9) και των τραπεζικών αρχείων. Ως ημερομηνία αναφοράς για τον υπολογισμό του φόρου ορίστηκε η 31η Δεκεμβρίου 2025.

Για να αποφύγει μια τράπεζα ή ένα fund την επιβάρυνση του 100% στον ΕΝΦΙΑ, θα πρέπει να αποδείξει ότι το ακίνητο:

1. Έχει ενοικιαστεί.
2. Ή έχει χρησιμοποιηθεί για τουλάχιστον έξι μήνες εντός του προηγούμενου έτους.

Τα «ραβασάκια» με τα αυξημένα ποσά αναμένεται να φτάσουν στους υπόχρεους στα τέλη Φεβρουαρίου. Σημειώνεται ότι τα έσοδα που θα συγκεντρωθούν από αυτόν τον «τιμωρητικό» φόρο θα διοχετευθούν αποκλειστικά σε κοινωνικές δράσεις για τη στήριξη της στεγαστικής πολιτικής.

Αναμένονται διευκρινίσεις για τις εξαιρέσεις

Εντός των επόμενων ημερών αναμένεται η έκδοση της απαραίτητης Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ), η οποία θα καθορίσει τις τεχνικές λεπτομέρειες. Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καλείται να ορίσει με σαφήνεια πότε ένα ακίνητο θεωρείται «κενό» και να θεσπίσει δικλείδες ασφαλείας για την αποφυγή αδικιών.

Ειδικότερα, εξετάζεται να υπάρξουν εξαιρέσεις για ακίνητα που:

• Βρίσκονται σε στάδιο ανακαίνισης.
• Εντοπίζονται σε περιοχές με μηδενικό εμπορικό ενδιαφέρον (χαμηλή ζήτηση).

Στοίχημα η αποκλιμάκωση των ενοικίων

Η κίνηση αυτή της κυβέρνησης δεν έχει εισπρακτικό, αλλά κυρίως ρυθμιστικό χαρακτήρα. Ο στόχος είναι σαφής: να σταματήσει η “αποθήκευση” ακινήτων από τους μεγάλους “παίκτες” της αγοράς. Η τεχνητή έλλειψη προσφοράς έχει εκτοξεύσει τις τιμές των ενοικίων, και η απελευθέρωση αυτών των 7.000 κατοικιών θεωρείται κρίσιμη για την εξισορρόπηση της αγοράς.

Το 2026 χαρακτηρίζεται ως έτος-ορόσημο. Εάν το μέτρο λειτουργήσει αποτρεπτικά για την αδράνεια των servicers, η αγορά ακινήτων μπορεί να δει τις πρώτες ενδείξεις αποκλιμάκωσης. Σε αντίθετη περίπτωση, η στεγαστική κρίση απειλεί να λάβει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις.