Στο Βουλευτικό του Ναυπλίου χόρεψαν τάνγκο. Εκατοντάδες χορευτές από την Ελλάδα και το εξωτερικό γέμισαν έναν χώρο που είδε τη γέννηση του νεοελληνικού κράτους, ενώ ζωντανή ορχήστρα έπαιζε μουσική από το Μπουένος Άιρες. Η εκδήλωση έγινε, πέτυχε. Και ακριβώς γι’ αυτό αξίζει να τεθεί το επόμενο ερώτημα χωρίς να κολακεύει κανέναν: Θα έπρεπε να γίνει θεσμός;
Τάνγκο και οικονομία: Τι λένε τα νούμερα
Το τάνγκο δεν είναι χόμπι ελίτ. Είναι οικονομία. Το φεστιβάλ τάνγκο του Μπουένος Άιρες το 2022 έφερε πάνω από 20.000 διεθνείς επισκέπτες και περίπου δεκάδες εκατομμύρια δολάρια στην τοπική οικονομία, τονώνοντας ξενοδοχεία, εστιατόρια, μεταφορές και τοπικές επιχειρήσεις.
Το 2009 η UNESCO κατέταξε το τάνγκο στον Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, αναγνωρίζοντας τη βαθιά πολιτιστική του σημασία.
Αυτό σημαίνει ότι ένα φεστιβάλ τάνγκο δεν είναι απλώς μια εκδήλωση. Είναι τουριστικό προϊόν με διεθνή αναγνώριση και κοινό που το αναζητά ενεργά.
Τι έχουν κάνει άλλες πόλεις και τι έχουν κερδίσει
Οι πιο διδακτικές περιπτώσεις στην Ευρώπη δεν είναι το Παρίσι ή το Βερολίνο. Αυτές οι πόλεις ήταν ήδη μεγάλα αστικά κέντρα με χιλιάδες χορευτές από τη δεκαετία του ’80 και ’90 και υποστηρίζουν πλέον πολλαπλές εκδηλώσεις κάθε μήνα.
Το ενδιαφέρον είναι στις μικρές πόλεις, αυτές που μοιάζουν με το Ναύπλιο
Η Πόρετς στην Κροατία, μια μικρή μεσογειακή πόλη, φιλοξενεί εδώ και πάνω από μια δεκαετία το Mediterranean Summer Tango Festival, ένα εξαήμερο γεγονός με αναρίθμητες ώρες milonga, workshops και ειδικά σεμινάρια.
Χορευτές επιστρέφουν χρόνο με το χρόνο, έχοντας δημιουργήσει ιστορίες και αναμνήσεις που δεν ξεχνιούνται. Το φεστιβάλ δεν είναι πλέον μια εκδήλωση είναι η ταυτότητα της πόλης για ένα συγκεκριμένο, φερέγγυο κοινό.
Tο Ντουμπρόβνικ επίσης έχει τοποθετήσει το δικό του φεστιβάλ σε ένα από τα πιο φωτογενή μεσαιωνικά σκηνικά της Ευρώπης.
Η Βουδαπέστη χρησιμοποιεί αίθουσες Art Nouveau και αρχιτεκτονική της εποχής των Αψβούργων που δίνουν στα φεστιβάλ της μια ταυτότητα που δεν μπορεί να αντιγραφεί.
Το Ναύπλιο έχει Ενετικά τείχη, Παλαμήδι και ένα Βουλευτικό που δεν έχει αντίγραφο πουθενά στον κόσμο.
Η Κωνσταντινούπολη: Το πιο αποκαλυπτικό παράδειγμα
Υπάρχει όμως ένα παράδειγμα που αξίζει ιδιαίτερη μνεία, γεωγραφικά, ιστορικά και πολιτιστικά πολύ πιο κοντά στο Ναύπλιο από ό,τι η Κροατία ή η Ουγγαρία.
Στην Κωνσταντινούπολη, milongas γίνονται κάθε βράδυ σε πολυτελείς rooftop χώρους με πανοραμική θέα στον ορίζοντα της πόλης. Οι αίθουσες εξάσκησης είναι πάντα γεμάτες και οι πιο διάσημοι δάσκαλοι τάνγκο από την Αργεντινή φτάνουν τακτικά για παραστάσεις και workshops.
Η σκηνή δεν είναι τυχαία. Έχει ιστορικές ρίζες που φτάνουν στα πρώτα χρόνια της Τουρκικής Δημοκρατίας, με συνθέτες τάνγκο εκείνης της εποχής που τιμήθηκαν πρόσφατα στο Φεστιβάλ Μουσικής της Κωνσταντινούπολης.
Σήμερα, το La Madrugada Marathon & Festival της Κωνσταντινούπολης υποδέχεται χορευτές από πάνω από 60 χώρες.
Η πόλη έχει τοποθετηθεί ως ένας από τους σημαντικότερους κόμβους τάνγκο παγκοσμίως.
Το δίδαγμα για το Ναύπλιο: μια πόλη με ιστορικό βάρος και οπτική ταυτότητα μπορεί να μετατρέψει το τάνγκο από εισαγόμενη τάση σε δικό της brand. Η Κωνσταντινούπολη το έκανε με 15 εκατομμύρια κατοίκους. Το Ναύπλιο μπορεί να το κάνει με τα δικά του μέσα.
Γιατί το Ναύπλιο έχει ένα μοναδικό πλεονέκτημα
Η οικονομία του Δήμου Ναυπλιέων βασίζεται ήδη στον τουρισμό, αφού η φυσική ομορφιά και η πλούσια πολιτιστική κληρονομιά αποτελούν τον κύριο πόλο έλξης.
Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη επισκεπτών το καλοκαίρι, είναι το τι γίνεται τον Νοέμβριο, τον Φεβρουάριο, τον Μάρτιο. Ένα φεστιβάλ τάνγκο που τοποθετείται στρατηγικά την άνοιξη ή το φθινόπωρο απαντά ακριβώς σε αυτή την αχίλλειο πτέρνα της εποχικότητας.
Οι χορευτές τάνγκο έχουν διαφορετικό προφίλ από τον μαζικό τουρίστα. Μένουν περισσότερες νύχτες, ξοδεύουν σε εστιατόρια και καταστήματα και το κρίσιμο, επιστρέφουν. Τα φεστιβάλ σε μικρότερες πόλεις προσφέρουν μια πιο προσωπική, boutique εμπειρία που δεν βρίσκεις στις μεγαλουπόλεις.
Αυτό είναι ακριβώς το συγκριτικό πλεονέκτημα του Ναυπλίου απέναντι στην Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη.
Τα εμπόδια που κανείς δεν πρέπει να υποτιμά
Το Ναύπλιο αντιμετωπίζει ήδη πιέσεις υπερτουρισμού τα καλοκαίρια. Ένα νέο φεστιβάλ χωρίς σχεδιασμό για τη διαχείριση της επιπλέον ροής μπορεί να δημιουργήσει τριβές με τους μόνιμους κατοίκους. Ο τουρισμός είναι απαραίτητος για την οικονομία, αλλά φέρνει προκλήσεις: υπερτουρισμό, περιβαλλοντική επιβάρυνση, κοινωνικές εντάσεις.
Η πρακτική πρόκληση της πρόσβασης παραμένει. Το Ναύπλιο δεν έχει αεροδρόμιο και η σύνδεσή του με την Αθήνα, ενώ εφικτή, απαιτεί χρόνο. Για έναν χορευτή που ταξιδεύει από τη Βαρσοβία ή το Άμστερνταμ αυτό μετράει.
Και υπάρχει το πρόβλημα της χρηματοδότησης, το πιο ρεαλιστικό από όλα. Ένα φεστιβάλ που αρχίζει ως ενθουσιασμός και δεν στηρίζεται από σταθερό δημοτικό, περιφερειακό ή ιδιωτικό χρήμα σβήνει μετά από δύο-τρεις χρονιές. Η Ελλάδα έχει αρκετά τέτοια παραδείγματα. Το Ναύπλιο δεν χρειάζεται άλλο ένα.
Η πόλη έχει το … χαρτί. Αρκεί να το παίξει
Ό,τι χρειάζεται δεν είναι μόνο η ιδέα. Είναι ένα επιχειρηματικό σχέδιο, συνεργασία με τοπικές επιχειρήσεις, στοχευμένη προβολή στα ευρωπαϊκά δίκτυα τάνγκο και πάνω από όλα η βούληση να χτιστεί κάτι που θα υπάρχει ακόμα και μετά τη δεύτερη χρονιά.
Από την Πόρετς ώς την Κωνσταντινούπολη, το μάθημα είναι ένα: Οι πόλεις που επένδυσαν στο τάνγκο δεν το μετάνιωσαν. Το Βουλευτικό έδωσε τη σκηνή. Τώρα χρειάζεται σεναριογράφους που ξέρουν τι κάνουν.
