Οκτώ γυναίκες από την Πελοπόννησο μίλησαν στον έντυπο Αναγνώστη Πελοποννήσου για τη μητρότητα χωρίς φίλτρα. Μίλησαν για κούραση που δεν παραδέχεσαι, για ενοχές που δεν φεύγουν, για ένα κράτος που συχνά γυρίζει την πλάτη. Οι μαρτυρίες τους δεν μοιάζουν με διαφήμιση. Ακριβώς γι’ αυτό αξίζει να τις ακούσουμε.
Νικόλ Δαραβέλια: «Δεν θα νιώσεις ποτέ απολύτως έτοιμη»
Η Νικόλ Δαραβέλια, μητέρα εφήβων πλέον, έγινε μαμά συνειδητά μετά τα 35, έχοντας ήδη κυνηγήσει τα όνειρά της και ταξιδέψει.
Ωστόσο, η πραγματικότητα της μητρότητας την έφερε αντιμέτωπη με μια εξουθενωτική κούραση και την αίσθηση ότι ο προσωπικός χρόνος εξατμίζεται.
– «Η εγκυμοσύνη, ο τοκετός και η λοχεία παρουσιάζονται προς τα έξω ως κάτι φυσικό και εύκολο, ενώ στην πραγματικότητα περιλαμβάνουν αλλαγές στο σώμα και την ψυχολογία που σε φοβίζουν», εξομολογείται. Την θυμώνουν οι ελλείψεις στις υποδομές στην Ελλάδα, τα ανύπαρκτα πεζοδρόμια και οι ράμπες, ενώ στέκεται ιδιαίτερα στην κατάσταση που επικρατεί στο Ναύπλιο με τις παιδικές χαρές που παραμένουν κλειστές.
– «Πάντα υπάρχει η σκέψη: “είμαι καλή μαμά;”, “τα κάνω αρκετά καλά;”. Φέρνοντας στον κόσμο τα παιδιά μου, συνειδητοποίησα πως τα αποθέματα σωματικής και ψυχικής μου δύναμης είναι τεράστια, όμως φοβάμαι τον θάνατο, να μην χάσω τα παιδιά μου και να μην με στερηθούν σε τρυφερή ηλικία».
Βασιλική Μαστορίκου: Η ανατροπή της αναπηρίας
Για τη Βασιλική Μαστορίκου, η μητρότητα πήρε μια απρόσμενη τροπή τη στιγμή της διάγνωσης του παιδιού της στο φάσμα του αυτισμού.
– «Κανένας δεν μας προετοιμάζει για τον ρόλο της μαμάς με παιδί με αναπηρία. Όλες ονειρευόμαστε ροδαλά μαγουλάκια, αλλά οι ανατροπές μας βρίσκουν απροετοίμαστες», αναφέρει χαρακτηριστικά. Η καθημερινότητά της είναι ένας διαρκής αγώνας ενάντια σε μια πολιτεία που αντιμετωπίζει αυτά τα άτομα ως «παιδιά ενός κατώτερου Θεού». Η ίδια επέλεξε να μην μελαγχολεί, αλλά να πορευτεί με αυτό το δεδομένο, μετατρέποντας την αρνητική κατάσταση σε δράση. Όμως, η αγωνία για το μέλλον παραμένει η μεγαλύτερη πληγή:
– «Φοβάμαι όλα αυτά που θα γίνουν χωρίς εμένα. Τι θα γίνει το παιδί μου όταν εγώ φύγω από τη ζωή; Αυτό είναι το ερώτημα που καίει κάθε γονέα παιδιού με αναπηρία».
Μαρία Λημναίου Πιπέρου: Η δικαίωση στο Εσπερινό Ναυπλίου
Η Μαρία Λημναίου Πιπέρου αποδεικνύει ότι ο ρόλος της μητέρας δεν σταματά τα δικά σου όνειρα, ακόμα κι αν αυτά καθυστερήσουν. Η πιο υπερήφανη στιγμή της ήταν η αποφοίτησή της από το Εσπερινό Λύκειο Ναυπλίου.
– «Όταν, ως σημαιοφόρος, άκουγα το χειροκρότημα των γονιών μου ενώ δίπλα βρίσκονταν και τα εγγόνια μου, ένιωσα βαθιά συγκίνηση και δικαίωση», δηλώνει. Για εκείνη, η καλή μητέρα είναι αυτή που φροντίζει πρώτα την ψυχική και σωματική της υγεία, ώστε τα παιδιά της να νιώθουν ασφάλεια. Παρά την ικανοποίηση, οι ενοχές παραμένουν: «Ακόμη και όταν κάνεις το καλύτερο, συχνά νιώθεις ότι κάπου έκανες λάθος ή ότι θα μπορούσες να προσφέρεις περισσότερα».
Βασιλική Σαραβάκου: Η σοφία των 91 ετών και ο σπαραγμός της απώλειας
Η Βασιλική Σαραβάκου, στα 91 της χρόνια, φέρνει τη μνήμη μιας άλλης εποχής, όπου η γιορτή της μητέρας δεν υπήρχε.
Η φωνή της τρέμει όταν μιλά για την απώλεια του παιδιού της:
– «Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα στον κόσμο από το να χάνεις το παιδί σου, ούτε στα σκυλιά δεν το εύχομαι». Περιγράφει μια ζωή με δύο μικρά παιδιά χωρίς βοήθεια, φροντίζοντας ταυτόχρονα μια μεγάλη οικογένεια και ηλικιωμένους.
– «Έπρεπε να γίνω δυνατή για τα παιδιά μου. Όλα τα φοβάσαι στη ζωή, αλλά ένιωσα υπερήφανη όταν τα πάντρεψα και τα τακτοποίησα. Τώρα έχω εγγόνια και δισέγγονα που με σέβονται και την κόρη μου που με προσέχει, θα ήθελα όμως να είχα κάνει ένα αγόρι και να μην χαθεί το όνομα της οικογένειας μας.
Αντωνία Σταματούδη : Η «μικρομάνα» και η αόρατη εργασία
Η Αντωνία Σταματούδη φέρνει στο προσκήνιο τη σκληρή πλευρά της κοινωνικής πίεσης και τις ανέφικτες προσδοκίες. Θυμάται ως την πιο δύσκολη στιγμή της όταν αναγκάστηκε να αφήσει το δέκα ημερών μωρό της στο νοσοκομείο.
– «Η μητρότητα δεν είναι μόνο χαρά. Είναι και εργασία. Απλήρωτη, αδιάκοπη και σχεδόν πάντα αόρατη», τονίζει με έμφαση. Για εκείνη, η ενοχή είναι καθημερινή- «”Μπορούσα και καλύτερα;”, “μήπως δεν ασχολούμαι όσο πρέπει;”. Αυτές οι σκέψεις περνάνε καθημερινά από το μυαλό μας». Παρόλα αυτά, νιώθει υπερήφανη για κάθε μικρό επίτευγμα του παιδιού της και ξεκαθαρίζει πως δεν θα άλλαζε τον ρόλο της «ούτε με σφαίρες».
Τασία Μούτσα: Η επιβίωση μέσα από το σκοτάδι
Η Τασία Μούτσα, μητέρα πρόσφυγας, περιγράφει μια μητρότητα σμιλεμένη μέσα από τη φτώχεια και τον ρατσισμό.
– «Όταν ήρθα, δεν είχα πού να μπω. Ένα σπίτι χωρίς ρεύμα, χωρίς φωτιά, με μια κουβέρτα που μου έδωσαν οι γείτονες για να ζεστάνω τα παιδιά μου», θυμάται με συγκίνηση. Για εκείνη, η μητέρα είναι πάνω από όλα, μια «24ωρη δουλειά» γεμάτη στερήσεις- «Έχω στερηθεί πολλά για τα παιδιά μου, από φαγητό και ρούχα μέχρι ύπνο. Όμως όλα θα τα έκανα το ίδιο, δεν θα άλλαζα τίποτα». Η υπερηφάνεια της πηγάζει από το γεγονός ότι τα παιδιά της μεγάλωσαν σωστά και δεν δημιούργησαν ποτέ προβλήματα.
Μητέρα παιδιού LGBTQ+: Η πρόκληση της αποδοχής
Μια άλλη πλευρά καταθέτει η μητέρα παιδιού LGBTQ+, η οποία μιλά για το ατελείωτο άγχος και τις ενοχές που γεννιούνται όταν τα παιδιά διαφοροποιούνται από τα πρότυπα που είχε φτιάξει η ίδια. «Τα παιδιά δεν είναι δικά μας. Μπορεί να τα γεννάς, αλλά η ζωή τους δεν εξαρτάται αποκλειστικά από εσένα», αναφέρει. Την θυμώνει όταν θεωρούν δεδομένη τη διαθεσιμότητά της για τα εύκολα, αλλά δεν την συμβουλεύονται για τα σοβαρά. «Αν γύριζα πίσω, θα άκουγα περισσότερο τα παιδιά μου και θα τα άφηνα να εκφράζονται περισσότερο. Δεν θα άλλαζα τη μητρότητα, αλλά τον τρόπο που ήμουν μητέρα».
Αντιγόνη Γκιόκα: Η «μάχη» της μονογονεϊκότητας
Η Αντιγόνη Γκιόκα, ως single μητέρα, επικρίνει ένα κράτος που δεν σέβεται τις εργαζόμενες μητέρες, μονογονεϊκές ή μη.
Περιγράφει τη βίαιη μετάβαση από το «εγώ» στο «εμείς» και την κοινωνική κριτική που γίνεται αμείλικτη αν μια μητέρα αναπολήσει την παλιά της ζωή.
– «Η ενοχή δεν είναι ένστικτο, είναι κοινωνικό κατασκεύασμα που πρέπει να το αποτινάξεις για να απελευθερωθείς», δηλώνει. Για εκείνη, το να βλέπεις το παιδί σου να φεύγει για σπουδές είναι μια «δεύτερη ενηλικίωση» για τη γυναίκα- «Από το “εμείς” ξαναγυρνάς στο “εγώ”, σοφότερος αυτή τη φορά. Νιώθεις μια διπλή χαρά: την αποδοχή του νέου σου εαυτού και την ενηλικίωση του παιδιού σου».
«Μαμά, γερνάω» και η κραυγή του Μέρκιουρι
Όλες αυτές οι μαρτυρίες συνθέτουν ένα μωσαϊκό που θυμίζει έντονα τις μεγάλες μουσικές αναφορές. Από τη μία, η σπαρακτική κραυγή του Freddie Mercury στο “Bohemian Rhapsody” («Mama, just killed a man…»), που αποτυπώνει την ανάγκη του παιδιού να ομολογήσει τα λάθη του στη μοναδική «ασφαλή» αγκαλιά.
Από την άλλη, ο μελαγχολικός στίχος «Γερνάω, μαμά» της Τάνιας Τσανακλίδου, που αντηχεί στα λόγια της 91χρονης Βασιλικής Σαραβάκου. Είναι εκείνη η στιγμή που συνειδητοποιείς πως ο χρόνος κυλά, οι ρόλοι αντιστρέφονται, αλλά η ανάγκη για τη «μαμά» παραμένει η ίδια, είτε είσαι 10 είτε 90 ετών.
Οκτώ γυναίκες, οκτώ αφετηρίες — εύπορη και φτωχή, ντόπια και πρόσφυγας, μητέρα τυπικού παιδιού και μητέρα παιδιού με αναπηρία. Αυτό που τις ενώνει: καμία δεν περιγράφει έναν ρόλο εύκολο. Καμία δεν μετανιώνει που τον ανέλαβε.
