Μια νέα, αποκαλυπτική επιστημονική έρευνα έρχεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η διεθνής κοινότητα αντιμετωπίζει τα αδρανή ηφαίστεια. Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται το ηφαίστειο των Μεθάνων, μόλις 50 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Αθήνας. Αν και φαινόταν απολύτως ανενεργό, χωρίς εκρήξεις, τέφρα ή ροή λάβας για περισσότερες από 100 χιλιετίες, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η πραγματικότητα βαθιά στο υπέδαφος είναι εντελώς διαφορετική.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Independent, η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι το ηφαίστειο εξακολουθεί να συσσωρεύει τεράστιες ποσότητες μάγματος στους υπόγειους θαλάμους του. Το εύρημα αυτό αναγκάζει τους ειδικούς να επανεξετάσουν την απειλή που κρύβουν τα λεγόμενα «σιωπηλά» ηφαίστεια παγκοσμίως.
Οι κρύσταλλοι ως φυσικές «χρονοκάψουλες»
Για να αποκρυπτογραφήσουν τη δραστηριότητα στο ηφαίστειο Μεθάνων, οι ερευνητές από το φημισμένο ινστιτούτο ETH Zurich μελέτησαν μικροσκοπικούς κρυστάλλους ζιρκονίου. Αυτά τα ορυκτά σχηματίζονται καθώς το μάγμα ψύχεται βαθιά μέσα στον φλοιό της Γης και λειτουργούν ως τέλειες «χρονοκάψουλες», καταγράφοντας τις ακριβείς συνθήκες της εποχής τους.
Ο ηφαιστειολόγος Δρ. Olivier Bachmann εξήγησε τη διαδικασία: «Χρονολογώντας περισσότερους από 1.250 κρυστάλλους ζιρκονίου σε ένα φάσμα 700.000 ετών ηφαιστειακής ιστορίας, καταφέραμε να ανασυνθέσουμε με ακρίβεια την εσωτερική ζωή του ηφαιστείου. Αυτό που μάθαμε είναι ότι τα ηφαίστεια μπορούν να “αναπνέουν” υπογείως για χιλιετίες, χωρίς το μάγμα να φτάνει ποτέ στην επιφάνεια». Η παραγωγή μάγματος, όπως έδειξε η ανάλυση, συνεχιζόταν σχεδόν αδιάκοπα καθ’ όλη τη διάρκεια των 100.000 ετών φαινομενικής αδράνειας.
Το πλούσιο σε νερό μάγμα και οι επιπτώσεις
Ένα εντυπωσιακό στοιχείο της έρευνας είναι η σύνθεση του μάγματος που τροφοδοτεί τον ανώτερο θάλαμο των Μεθάνων, το οποίο βρέθηκε ασυνήθιστα πλούσιο σε νερό.
Οι επιστήμονες αποδίδουν το φαινόμενο στην επιρροή του μανδύα από θαλάσσια ιζήματα του πυθμένα. Αυτή η «ενυδάτωση» προκαλεί ταχεία κρυστάλλωση και κάνει την παραγωγή μάγματος πιο αποδοτική. Αν και η γρήγορη κρυστάλλωση μπορεί βραχυπρόθεσμα να οδηγήσει σε λιγότερες εκρήξεις, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω μελέτη για να κατανοηθούν πλήρως οι μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Παγκόσμιο «καμπανάκι» κινδύνου
Τα ευρήματα για το ηφαίστειο στη Χερσόνησο των Μεθάνων εκπέμπουν ένα ηχηρό μήνυμα προς τις αρχές πολιτικής προστασίας σε όλο τον κόσμο. Μια παρατεταμένη ηφαιστειακή σιωπή δεν ισοδυναμεί απαραίτητα με ένα «σβησμένο» ηφαίστειο.
«Για τις χώρες που διαχειρίζονται τέτοιους κινδύνους, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ιαπωνία και οι χώρες της Αμερικής, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να γίνει άμεση επανεκτίμηση του επιπέδου απειλής. Ηφαίστεια που δείχνουν αδρανή για δεκάδες χιλιάδες χρόνια, μπορεί περιοδικά να εμφανίζουν σημάδια επικίνδυνης μαγματικής δραστηριότητας», προειδοποιεί ο Δρ. Bachmann. Η αθόρυβη συσσώρευση ενέργειας μπορεί, εν τέλει, να μετατρέψει αυτά τα αδρανή γεωλογικά χαρακτηριστικά σε εξαιρετικά επικίνδυνα συστήματα μάγματος.
