Σήμερα Παρασκευή η αίθουσα του 2ου Γενικού Λυκείου Ναυπλίου άλλαξε εντελώς μορφή. Οι μαθητές άφησαν για λίγο τη συμβατική διδακτέα ύλη και βούτηξαν στα βαθιά νερά της ευρωπαϊκής πολιτικής. Με πρωτοβουλία της υπεύθυνης καθηγήτριας Νικολέτας Ρούσια ο δημοσιογράφος και εκδότης του anagnostis.org Άκης Γκάτζιος βρέθηκε στην τάξη. Σκοπός της επίσκεψης ήταν μια αναλυτική συζήτηση για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τους θεσμούς της και τον ρόλο των μέσων ενημέρωσης, σε μια συνάντηση που κράτησε περίπου δύο ώρες.

Τί σημαίνει να είσαι Junior Ambassador

Οι μαθητές του 2ου ΓΕΛ Ναυπλίου δεν διαβάζουν απλώς θεωρητικά κείμενα για την Ευρώπη. Συμμετέχουν ενεργά στο πρόγραμμα «Σχολεία Πρέσβεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου» διεκδικώντας τον τίτλο των Junior Ambassadors. Το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό δίκτυο λειτουργεί σε όλα τα κράτη μέλη. Δίνει στους νέους την ευκαιρία να κατανοήσουν τα δικαιώματά τους ως ευρωπαίοι πολίτες. Μαθαίνουν από πρώτο χέρι πώς οι αποφάσεις που λαμβάνονται στις Βρυξέλλες και στο Στρασβούργο επηρεάζουν την καθημερινότητά τους στην Αργολίδα.

Οι δράσεις των υποψήφιων πρέσβεων περιλαμβάνουν τη δημιουργία σημείων πληροφόρησης για την Ευρώπη μέσα στο σχολείο και τη διοργάνωση εκδηλώσεων. Ο τελικός στόχος των παιδιών στο Ναύπλιο είναι ξεκάθαρος. Εργάζονται σκληρά και αγωνιούν να εξασφαλίσουν την παρουσία τους στο Στρασβούργο. Θέλουν να εκπροσωπήσουν το σχολείο και τον τόπο τους στις επίσημες δράσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και να ζήσουν τη νομοθετική διαδικασία από κοντά μαζί με συνομήλικούς τους από άλλες χώρες.

Η εμπειρία του ευρωκοινοβουλίου και η παρέμβαση Φαραντούρη

Για να κατανοήσεις έναν πολύπλοκο μηχανισμό χρειάζεσαι κάποιον που τον έχει δει να λειτουργεί από κοντά. Ο Άκης Γκάτζιος καλύπτει το ευρωπαϊκό ρεπορτάζ με συνεχείς δημοσιογραφικές αποστολές στις Ευρωκοινοβούλιο. Αυτήν ακριβώς την πρακτική εμπειρία μετέφερε στους μαθητές. Δεν έμεινε στην ξύλινη θεωρία. Περιέγραψε τους διαδρόμους του κοινοβουλίου, τον τρόπο που γίνονται οι διαπραγματεύσεις και την πραγματική πίεση του ρεπορτάζ στα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Ο δημοσιογράφος και εκδότης του anagnostis.org είχε ετοιμάσει και μια σημαντική έκπληξη για τη σχολική τάξη. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης συνδέθηκε μέσω βιντεοκλήσης με τον ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη. Ο ευρωβουλευτής ανταποκρίθηκε άμεσα στην πρόσκληση του δημοσιογράφου και συνομίλησε ζωντανά με τους νέους του Ναυπλίου. Αυτή η άμεση επαφή με έναν εν ενεργεία εκπρόσωπο της Ελλάδας στην Ευρώπη έδωσε μια εντελώς διαφορετική δυναμική στο μάθημα και κράτησε το ενδιαφέρον των παιδιών αμείωτο.

Αποκωδικοποιώντας τον ευρωπαϊκό λαβύρινθο

Οι έφηβοι έδειξαν εντυπωσιακή συγκέντρωση όσο εξερευνούσαν τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Κατανόησαν τους βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Ο δημοσιογράφος ανέλυσε τους ρόλους των κύριων οργάνων με απλά λόγια. Εξήγησε πώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει νέους νόμους και πώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τους εγκρίνει.

Η συζήτηση επεκτάθηκε σε ολόκληρο το θεσμικό πλαίσιο. Μίλησαν για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που καθορίζει τη γενική πολιτική κατεύθυνση και κατανόησαν τον κρίσιμο ρόλο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στην οικονομία της καθημερινότητας. Έμαθαν επίσης για τις αρμοδιότητες που έχει το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. Ειδική αναφορά έγινε στα συμβουλευτικά σώματα όπως η Επιτροπή των Περιφερειών. Ακόμη εξέτασαν τους ειδικευμένους οργανισμούς που ασχολούνται με πολύ συγκεκριμένα και ευαίσθητα θέματα, όπως είναι η ασφάλεια των τροφίμων ή η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Η κριτική ματιά στις εκλογές και τα τηλεοπτικά πρόσωπα

Το πιο ζωηρό κομμάτι του δίωρου επικεντρώθηκε στην εκλογική διαδικασία. Οι μαθητές ρώτησαν επίμονα για το σύστημα εκλογής. Έμαθαν πώς ακριβώς γίνεται η κατανομή των εδρών βάσει του πληθυσμού κάθε χώρας και εστίασαν στις έδρες που αναλογούν στην Ελλάδα. Ενημερώθηκαν για τα ονόματα των σημερινών Ελλήνων ευρωβουλευτών και για τις πολιτικές ομάδες του ευρωκοινοβουλίου, κατανοώντας τον συσχετισμό τους με τα Ελληνικά πολιτικά κόμματα.

Στη συνέχεια άρχισαν οι πραγματικά δύσκολες ερωτήσεις. Οι νέοι του Ναυπλίου εξέφρασαν έντονο προβληματισμό για τα κριτήρια με τα οποία ψηφίζουν οι πολίτες. Στάθηκαν ιδιαίτερα στο φαινόμενο των αναγνωρίσιμων τηλεοπτικών προσώπων που εκλέγονται πανηγυρικά στην Ευρωβουλή. Αναρωτήθηκαν μεγαλόφωνα αν η τηλεοπτική αναγνωρισιμότητα αποτελεί επαρκές προσόν για να νομοθετεί κάποιος για εκατομμύρια Ευρωπαίους. Ζήτησαν να μάθουν τα πραγματικά προσόντα και τις γνώσεις που επιβάλλεται να διαθέτει ένας σύγχρονος ευρωβουλευτής για να παράγει ουσιαστικό έργο.

Η ανεξαρτησία των Μέσων Ενημέρωσης

Η συζήτηση δεν έμεινε αυστηρά εντός των τειχών των ευρωπαϊκών θεσμών. Έχοντας απέναντί τους έναν έμπειρο επαγγελματία της ενημέρωσης οι μαθητές του 2ου ΓΕΛ έστρεψαν τον φακό στα ίδια τα media. Ρώτησαν τον Άκη Γκάτζιο ευθέως για την ανεξαρτησία των δημοσιογράφων στην Ελλάδα σήμερα. Είναι ένα θέμα που απασχολεί βαθιά τη νεολαία καθώς δέχεται καθημερινά τεράστιο όγκο πληροφοριών μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα.

Ήθελαν να μάθουν πώς ένα περιφερειακό μέσο όπως το anagnostis.org καταφέρνει να διατηρεί την αυτονομία του. Συζήτησαν ανοιχτά για τις πιέσεις του επαγγέλματος, τη διαφάνεια της είδησης και τη βαριά ευθύνη που φέρει ο δημοσιογράφος απέναντι στον αναγνώστη του.

Ο Γκάτζιος δεν άλλαξε θέμα. Μίλησε για τις πραγματικές πιέσεις που αντιμετωπίζει η δημοσιογραφία στην Ελλάδα, για τη διαφορά ανάμεσα σε ένα ΜΜΕ που ανήκει σε ισχυρά συμφέροντα και ένα τοπικό ανεξάρτητο μέσο που στέκεται με τα δικά του έσοδα και την αξιοπιστία του. Για τους νέους που το άκουσαν αυτό από κάποιον που το ζει καθημερινά, ήταν ένα μάθημα δημοκρατίας πολύ πιο απτό από οποιοδήποτε κείμενο.

Στόχος: Το βήμα του Στρασβούργου

Πέρα από τη θεωρία, οι μαθητές του Ναυπλίου έχουν σαφή πρακτικό στόχο: να ταξιδέψουν στο Στρασβούργο ως Junior Ambassadors και να πάρουν μέρος σε δράσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Στο τέλος κάθε σχολικής χρονιάς αξιολογούνται οι δράσεις κάθε σχολείου και τα πιστοποιημένα Ambassador Schools, μαζί με τους Junior και Senior Ambassadors τους, λαμβάνουν επίσημα πιστοποιητικά σε τελετές που συχνά γίνονται παρουσία ευρωβουλευτών.

Σήμερα, με υπεύθυνη την καθηγήτρια Νικολέτα Ρούσια και οικοδεσπότη έναν δημοσιογράφο που μπορεί να μιλήσει για την Ευρώπη και για την ανεξαρτησία των ΜΜΕ με την ίδια ευκολία, οι μαθητές του 2ου ΓΕΛ Ναυπλίου έκαναν κάτι που αξίζει να σημειωθεί: έκαναν δημοσιογραφία πάνω στη δημοσιογραφία και ευρωπαϊκή πολιτική πάνω στην ευρωπαϊκή πολιτική.

Η σημερινή αλληλεπίδραση στο 2ο ΓΕΛ Ναυπλίου απέδειξε κάτι εξαιρετικά ελπιδοφόρο. Η νέα γενιά της Αργολίδας διαθέτει οξύ κριτικό πνεύμα και αναζητά ουσιαστικές απαντήσεις. Το επικείμενο ταξίδι τους στο Στρασβούργο, εφόσον επιτευχθεί, δεν θα αποτελέσει μια απλή σχολική εκδρομή. Θα είναι η φυσική συνέχεια μιας βαθιάς πολιτικής και κοινωνικής αναζήτησης που ξεκίνησε μέσα στην ίδια τους την τάξη.