Ο Συνήγορος του Πολίτη παρενέβη επίσημα στην υπόθεση του τελεφερίκ που κατασκευάζεται στην Καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς, αποστέλλοντας αναλυτική επιστολή με εννέα ερωτήματα προς πέντε φορείς: το Υπουργείο Πολιτισμού, τον Δήμο Μονεμβασιάς, την Περιφέρεια Πελοποννήσου και την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου. Η επιστολή απευθύνεται τόσο στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού όσο και σε υπηρεσιακά στελέχη του.
Το ζήτημα αφορά την εγκατάσταση εναέριου αναβατορίου εντός αρχαιολογικού χώρου, δηλαδή σε περιοχή με αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο για κάθε κατασκευαστική παρέμβαση.
Τι ζητά ο Συνήγορος του Πολίτη
Στο επίκεντρο των ερωτημάτων βρίσκεται η έλλειψη οικοδομικής άδειας. Ο Συνήγορος επισημαίνει ότι, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, για εκτέλεση έργων εντός αρχαιολογικών χώρων από φορέα διαφορετικό από το Υπουργείο Πολιτισμού απαιτείται υποχρεωτικά η έκδοση οικοδομικής άδειας. Η έγκριση των μελετών από το ίδιο το υπουργείο δεν αρκεί για να παρακαμφθεί αυτή η διαδικασία.
Παράλληλα, ο Συνήγορος ζητά διευκρινίσεις για την εφαρμογή της Υπουργικής Απόφασης ΥΠΠΟΑ/ΑΤΝΕΚΕ/356112/929 (ΦΕΚ 2837/Β/2019), η οποία ορίζει το κανονιστικό πλαίσιο για μελέτες και εργασίες σε ακίνητα μνημεία, συμπεριλαμβανομένων της μελέτης σκοπιμότητας, της προστασίας του περιβάλλοντος χώρου και της γεωτεχνικής έρευνας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο ζήτημα των γεωτεχνικών και βραχομηχανικών μελετών: αν πραγματοποιήθηκαν, σε ποιο στάδιο και ποια ήταν τα αποτελέσματά τους. Σχετική είναι και η ερώτηση για τις εργασίες σταθεροποίησης βραχωδών πρανών, έργο που έχει αναλάβει η Περιφέρεια από το 2019, χωρίς να έχει διευκρινιστεί αν έχει παραληφθεί.
Ζητείται επίσης να διερευνηθεί αν τηρούνται οι όροι της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) του έργου και αν αυτό παρακολουθείται συστηματικά από υπαλλήλους της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων Λακωνίας (ΕΦΑΛΑΚ). Στα ερωτήματα περιλαμβάνεται και αίτημα για αιτιολογημένες απαντήσεις στα σχετικά έγγραφα του Συλλόγου Φίλων Μονεμβάσιας.
Ο Συνήγορος δεν αποκλείει τη διακοπή των οικοδομικών εργασιών, αν τα ερωτήματα που τίθενται παραμείνουν αναπάντητα, ιδίως εκείνο που αφορά την οικοδομική άδεια.
Το ιστορικό της διαμάχης
Το τελεφερίκ στη Μεσαιωνική Πόλη της Μονεμβασιάς έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Η Καστροπολιτεία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους βυζαντινούς οικισμούς της Πελοποννήσου, με κατεξοχήν αρχαιολογικό και πολιτιστικό χαρακτήρα, που επισκέπτεται κάθε χρόνο μεγάλος αριθμός τουριστών. Υπό αυτές τις συνθήκες, κάθε κατασκευαστική παρέμβαση εντός του αρχαιολογικού χώρου υπόκειται σε αυξημένους ελέγχους.
Η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη δείχνει ότι η υπόθεση δεν παραμένει σε τοπικό επίπεδο: τα ερωτήματα για αδειοδότηση, γεωτεχνική ασφάλεια και εποπτεία του έργου θα πρέπει πλέον να απαντηθούν επίσημα και αιτιολογημένα από τους εμπλεκόμενους φορείς.
