Αποφασισμένη να κλείσει οριστικά τα «παράθυρα» της φοροδιαφυγής εμφανίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή αυστηρής εποπτείας για τους ελεύθερους επαγγελματίες. Το 2026 αποτελεί κομβικό έτος για τη φορολογική διοίκηση, η οποία έχει θέσει ως κεντρικό στρατηγικό στόχο τη μείωση της «ψαλίδας» μεταξύ δηλωθέντων και πραγματικών εισοδημάτων κατά 40% μέχρι το 2029.

Για να επιτευχθεί αυτός ο φιλόδοξος στόχος, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί αφήνουν πίσω τους τις παραδοσιακές, αποσπασματικές μεθόδους. Πλέον, το βάρος πέφτει στα ψηφιακά ίχνη και στις πολυεπίπεδες διασταυρώσεις στοιχείων, δημιουργώντας έναν ασφυκτικό κλοιό γύρω από όσους επιχειρούν να αποκρύψουν έσοδα.

Το myDATA και η «δεξαμενή υψηλού κινδύνου»

Στην καρδιά αυτού του νέου ελεγκτικού μοντέλου βρίσκεται η πλατφόρμα myDATA. Τα παραστατικά εσόδων και εξόδων που “ανεβαίνουν” στο σύστημα δεν αποτελούν πια ένα απλό αρχείο. Η ΑΑΔΕ προχωρά σε μαζική αντιπαραβολή αυτών των δεδομένων με τις δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ (αρχικά πιλοτικά για την περίοδο 2022-2025).

Οι επιχειρήσεις που θα εμφανίζουν “φουσκωμένα” έξοδα, με προφανή σκοπό την τεχνητή μείωση του φορολογητέου εισοδήματος, θα μπαίνουν αυτόματα σε μια ηλεκτρονική “δεξαμενή υψηλού κινδύνου”, αποτελώντας τον νούμερο ένα στόχο για εξονυχιστικό φορολογικό έλεγχο.

«Σαφάρι» σε Marketplaces και Delivery

Ωστόσο, οι φορολογικοί έλεγχοι δεν περιορίζονται στα στοιχεία που δηλώνει ο ίδιος ο επαγγελματίας. Το «μάτι» της εφορίας φτάνει πλέον παντού:

• Ηλεκτρονικό εμπόριο (Marketplaces): Οι ψηφιακές πλατφόρμες πωλήσεων είναι πλέον υποχρεωμένες να αποστέλλουν δεδομένα στην ΑΑΔΕ. Κάθε πώληση μέσω διαδικτύου θα συγκρίνεται με τα δηλωθέντα έσοδα, ρίχνοντας φως στην άλλοτε “γκρίζα ζώνη” του e-commerce.
• Κλάδος εστίασης: Η ραγδαία άνοδος των πλατφορμών διανομής φαγητού δεν πέρασε απαρατήρητη. Ειδικοί αλγόριθμοι σαρώνουν τις παραγγελίες των εφαρμογών delivery και τις διασταυρώνουν με το myDATA, εντοπίζοντας άμεσα επιχειρήσεις που δεν κόβουν αποδείξεις.

Το παζλ των διασταυρώσεων συμπληρώνεται με την άμεση πρόσβαση στους τραπεζικούς λογαριασμούς των ελεγχόμενων. Η πραγματική ρευστότητα συγκρίνεται με τα δηλωθέντα στοιχεία, ενώ στο παιχνίδι μπαίνουν και δεδομένα από ΕΦΚΑ, ΓΕΜΗ και Κτηματολόγιο, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη την απόκρυψη περιουσίας. Συνολικά, για το 2026 έχουν προγραμματιστεί περισσότεροι από 200.000 στοχευμένοι έλεγχοι.

Το «ρίσκο» της αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος

Ειδικό κεφάλαιο στη στρατηγική της ΑΑΔΕ αποτελούν οι επαγγελματίες που θα επιλέξουν να αμφισβητήσουν τον νέο, τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης. Η συμπλήρωση του σχετικού κωδικού στο Ε1 ανοίγει τον “ασκό του Αιόλου” για έναν βαθύ οικονομικό έλεγχο, ο οποίος μάλιστα επεκτείνεται και στα μέλη της οικογένειας του φορολογούμενου (σύζυγοι, μέρη συμφώνου συμβίωσης, προστατευόμενα μέλη).

Η διαδικασία της αμφισβήτησης χωρίζεται σε δύο κατηγορίες:

1. Αντικειμενικοί λόγοι (π.χ. νοσηλεία, στρατιωτική θητεία): Ο επαγγελματίας υποβάλλει το αίτημα μέσω ψηφιακής εφαρμογής, επισυνάπτοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την αδυναμία άσκησης της δραστηριότητας.
2. Χαμηλότερα πραγματικά εισοδήματα: Αν ο φορολογούμενος υποστηρίζει ότι βγάζει λιγότερα από το τεκμήριο, καλείται να συμπληρώσει ένα εξαιρετικά αναλυτικό ερωτηματολόγιο. Στη συνέχεια, ακολουθεί υποχρεωτικός έλεγχος (εντός 12 μηνών) που “ξεσκονίζει” τα πάντα: από τραπεζικούς λογαριασμούς, κάρτες και θυρίδες, μέχρι ταξίδια στο εξωτερικό, λογαριασμούς ρεύματος, νερού και τηλεφωνίας.

Η μήνυμα της φορολογικής διοίκησης είναι σαφές: Η εποχή της φορολογικής ατιμωρησίας φτάνει στο τέλος της, με την τεχνολογία να αποτελεί το απόλυτο “όπλο” απέναντι στη φοροδιαφυγή.