Αυξημένος καταγράφεται ο κίνδυνος φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού στην Ελλάδα το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, με την Πελοπόννησο να εμφανίζει ποσοστά αισθητά υψηλότερα από τον εθνικό μέσο όρο.

Συγκεκριμένα, το ποσοστό του πληθυσμού που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού διαμορφώθηκε στο 27,5% το 2025, έναντι 26,9% το 2024 . Σε απόλυτους αριθμούς, πρόκειται για περίπου 2,8 εκατομμύρια άτομα.

Ωστόσο, η γεωγραφική ανάλυση των στοιχείων αποτυπώνει εντονότερες πιέσεις στην περιφέρεια. Στην Κεντρική Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 31,3%, υπερβαίνοντας σημαντικά τον εθνικό μέσο όρο . Το εύρημα αυτό αφορά άμεσα και την Πελοπόννησο, όπου οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες παρουσιάζουν αντίστοιχα χαρακτηριστικά.

Αυξημένος κίνδυνος για παιδιά και ευάλωτα νοικοκυριά

Ιδιαίτερα εκτεθειμένες παραμένουν συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες. Το ποσοστό κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού για τα παιδιά έως 17 ετών ανέρχεται σε 29,6%, καταγράφοντας αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος .

Παράλληλα, υψηλά ποσοστά καταγράφονται σε μονογονεϊκά νοικοκυριά (36,1%) και σε οικογένειες με τρία ή περισσότερα εξαρτώμενα παιδιά (40,4%), γεγονός που αναδεικνύει τη δομική ευαλωτότητα των συγκεκριμένων κατηγοριών.

Το όριο της φτώχειας και τα εισοδήματα

Το κατώφλι της φτώχειας ορίζεται στα 7.020 ευρώ ετησίως για μονοπρόσωπο νοικοκυριό και στα 14.742 ευρώ για οικογένεια με δύο ενήλικες και δύο παιδιά .

Το μέσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών εκτιμάται σε 21.724 ευρώ, ενώ το μέσο ισοδύναμο ατομικό εισόδημα ανήλθε σε 13.381 ευρώ, αυξημένο κατά 8% σε σχέση με το προηγούμενο έτος . Παρά τη βελτίωση, η αύξηση δεν φαίνεται να κατανέμεται ομοιόμορφα στο σύνολο του πληθυσμού.

Καθοριστικός ο ρόλος εργασίας και στέγασης

Τα στοιχεία της έρευνας αναδεικνύουν τη στενή σύνδεση της φτώχειας με την αγορά εργασίας και το κόστος στέγασης. Ο κίνδυνος φτώχειας για εργαζόμενους με μερική απασχόληση ανέρχεται σε 21,4%, έναντι 9,1% για όσους εργάζονται με πλήρη απασχόληση .

Αντίστοιχα, υψηλότερος είναι ο κίνδυνος για όσους διαμένουν σε ενοικιαζόμενες κατοικίες σε τιμές αγοράς (30,6%), σε σύγκριση με ιδιοκατοίκηση .

Η εκπαίδευση ως παράγοντας μείωσης του κινδύνου

Σημαντική διαφοροποίηση καταγράφεται και με βάση το επίπεδο εκπαίδευσης. Για άτομα χαμηλής εκπαιδευτικής βαθμίδας, ο κίνδυνος φτώχειας φτάνει το 29,9%, ενώ περιορίζεται στο 7,1% για αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης .

Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία για περιοχές όπως η Πελοπόννησος, όπου τα ποσοστά ανώτατης εκπαίδευσης παραμένουν χαμηλότερα σε σχέση με τα μεγάλα αστικά κέντρα.

Καθοριστική η συμβολή των κοινωνικών μεταβιβάσεων

Η έρευνα επιβεβαιώνει τον καθοριστικό ρόλο των κοινωνικών παροχών στη συγκράτηση της φτώχειας. Χωρίς αυτές, το ποσοστό κινδύνου θα ανερχόταν σε 43,9%, ενώ μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις περιορίζεται στο 19,6% .

Οι συντάξεις συμβάλλουν στη μεγαλύτερη μείωση, ενώ μικρότερη αλλά σημαντική είναι και η επίδραση των κοινωνικών επιδομάτων.

Περιφερειακές ανισότητες και προκλήσεις

Η εικόνα που προκύπτει για την Κεντρική Ελλάδα αναδεικνύει έντονες περιφερειακές ανισότητες. Για την Πελοπόννησο, τα δεδομένα αυτά μεταφράζονται σε αυξημένες πιέσεις για τα νοικοκυριά, ιδιαίτερα σε περιοχές με περιορισμένες ευκαιρίες απασχόλησης και έντονη εξάρτηση από εποχικές δραστηριότητες.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025 καταδεικνύουν ότι ο κίνδυνος φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού παραμένει σε υψηλά επίπεδα, με την περιφέρεια να πλήττεται δυσανάλογα. Η αντιμετώπιση του φαινομένου συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της απασχόλησης, τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών και τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων.