Σε ριζική αναμόρφωση του πλαισίου εξόφλησης των ασφαλιστικών οφειλών προχωρά η κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τα Υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας επεξεργάζονται ένα διπλό «πακέτο» παρεμβάσεων που στοχεύει να δώσει οριστική λύση στον βραχνά των χρεών προς τον ΕΦΚΑ.
Το σχέδιο περιλαμβάνει την πολυπόθητη αναβίωση των 72 και 120 δόσεων, καθώς και τη δραστική μείωση του χρόνου παραγραφής των οφειλών, μέτρα που εκτιμάται ότι θα ανακουφίσουν πάνω από 2,5 εκατομμύρια οφειλέτες.
Γιατί αλλάζει το πλαίσιο τώρα
Η απόφαση για τις νέες ρυθμίσεις ελήφθη καθώς διαπιστώθηκε ότι τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς τα Ταμεία αυξάνονται με ρυθμούς «χιονοστιβάδας». Το υπάρχον σύστημα των 8-24 δόσεων (πάγια ρύθμιση) αποδείχθηκε στην πράξη αναποτελεσματικό και μη βιώσιμο.
Πολλοί επαγγελματίες εντάσσονταν στη ρύθμιση υπό την απειλή αναγκαστικών μέτρων, πλήρωναν τις πρώτες δόσεις και στη συνέχεια αδυνατούσαν να ανταποκριθούν, με αποτέλεσμα να βγαίνουν εκτός συστήματος. Πλέον, ο στόχος είναι ένα ρεαλιστικό μοντέλο που να ανταποκρίνεται στις πραγματικές δυνατότητες της αγοράς.
Το σχέδιο για τις 120 και 72 δόσεις
Το βασικό σενάριο που βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων προβλέπει μια «δεύτερη ευκαιρία» για όσους έχασαν παλαιότερες ρυθμίσεις.
- Για οφειλές έως 10.000 ευρώ: Εξετάζεται η επανεργοποίηση των 120 δόσεων. Η βασική προϋπόθεση για την επανένταξη θα είναι η προκαταβολή του 10% του ποσού από τις δόσεις που έχουν μείνει απλήρωτες (χαμένες δόσεις).
- Για οφειλές 10.000 – 15.000 ευρώ: Προωθείται η αναβίωση της ρύθμισης των 72 δόσεων. Εδώ, η επανένταξη θα συνοδεύεται από ένα «πέναλτι», το οποίο θα προβλέπει την άμεση καταβολή δύο ή περισσότερων δόσεων μαζεμένων.
Σημειώνεται ότι και στις δύο περιπτώσεις, οι υπόλοιπες χαμένες δόσεις δεν θα απαιτούνται άμεσα, αλλά θα μεταφέρονται και θα προστίθενται στο τέλος της ρύθμισης, επιμηκύνοντας τον χρόνο αποπληρωμής.
Παραγραφή στην 5ετία
Η δεύτερη μεγάλη τομή αφορά τον χρόνο που το Δημόσιο έχει δικαίωμα να διεκδικεί τις οφειλές. Το νέο καθεστώς προβλέπει τη μείωση του χρόνου παραγραφής από τα 10 στα 5 χρόνια.
- Τι ισχύει για τα νέα χρέη: Οφειλές που βεβαιώνονται από την 1η Ιανουαρίου 2026 και μετά, θα παραγράφονται στην πενταετία, εφόσον βέβαια δεν έχουν κινηθεί διαδικασίες αναγκαστικής είσπραξης που διακόπτουν την παραγραφή.
- Τι ισχύει για τα παλιά χρέη: Για οφειλές που δημιουργήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, παραμένει σε ισχύ η δεκαετής παραγραφή. Ωστόσο, αν υπάρξει διακοπτική πράξη (π.χ. ειδοποίηση από το ΚΕΑΟ), η παραγραφή ξεκινά από την αρχή και ακολουθεί πλέον τον νέο κανόνα της πενταετίας.
Αυστηρότεροι έλεγχοι από το ΚΕΑΟ
Η μείωση του χρόνου παραγραφής φέρνει, ωστόσο, και μεγαλύτερη πίεση στους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) καλείται πλέον να κινείται ταχύτερα.
Η ασφαλιστική διοίκηση θα πρέπει να ενεργοποιεί έγκαιρα τις διαδικασίες ελέγχου και ενημέρωσης των οφειλετών, ώστε να διασφαλίζει ότι οι απαιτήσεις του ΕΦΚΑ δεν θα χάνονται λόγω της συντομότερης παραγραφής.
