Ένα συνηθισμένο φωνητικό μήνυμα που στέλνουμε κάθε μέρα μέσω κινητού τηλεφώνου μπορεί σύντομα να κρύβει πληροφορίες που κανένας γιατρός δεν θα μπορούσε να διαβάσει με γυμνό αυτί.

Σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Frontiers in Digital Health”, η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι πλέον ικανή να ανιχνεύει ανεπαίσθητες ακουστικές αλλαγές στη φωνή που ενδέχεται να αποτελούν τα πρώτα σημάδια καρκίνου του λάρυγγα – πολύ πριν ο ασθενής ή ο γιατρός του αντιληφθούν οτιδήποτε.

Ένας καρκίνος που αυξάνεται παγκοσμίως

Ο καρκίνος του λάρυγγα αποτελεί μία από τις πιο διαδεδομένες μορφές καρκίνου του κεφαλιού και του λαιμού παγκοσμίως. Μόνο το 2021 καταγράφηκαν πάνω από ένα εκατομμύριο νέα κρούσματα. Οι κύριοι παράγοντες κινδύνου – κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ και μόλυνση από τον ιό HPV – είναι ευρέως γνωστοί, ωστόσο η διάγνωση παραμένει συχνά καθυστερημένη.

Οι συμβατικές μέθοδοι, όπως βιοψίες και ενδοσκοπήσεις, είναι επεμβατικές, χρονοβόρες και πολλές φορές προκαλούν άγχος στους ασθενείς – χαρακτηριστικά που τις καθιστούν ακατάλληλες για μαζικό προληπτικό έλεγχο.

Η φωνή ως «ψηφιακός βιοδείκτης»

Αυτό είναι ακριβώς το κενό που επιχειρεί να καλύψει η νέα έρευνα. Η επιστημονική ομάδα του Δρ. Phillip Jenkins αξιοποίησε χιλιάδες ηχογραφήσεις φωνής από το πρόγραμμα “Bridge2AI-Voice” – ένα από τα μεγαλύτερα δεδομένα του είδους παγκοσμίως – και εκπαίδευσε αλγορίθμους μηχανικής μάθησης να αναγνωρίζουν τρεις κύριες ακουστικές παραμέτρους.

Πρώτον, τον τόνο και την ένταση της ομιλίας, καθώς οι βλάβες στις φωνητικές χορδές επηρεάζουν αισθητά τα βασικά χαρακτηριστικά της φωνής. Δεύτερον, τις μικρο-διακυμάνσεις συχνότητας – ό,τι αποκαλούμε «τρεμόπαιγμα» – οι οποίες γίνονται ανεπαίσθητα πιο έντονες όταν ο λάρυγγας δυσλειτουργεί. Τρίτον, την ποιότητα καθαρότητας της φωνής: ένα ελαφρύ «βράχνιασμα» που δεν γίνεται αντιληπτό στην καθημερινή συνομιλία, αλλά το σύστημα ΤΝ το αναγνωρίζει άμεσα.

Αποτελέσματα που υπόσχονται πολλά

Στους άνδρες ασθενείς, η ακρίβεια ήταν εντυπωσιακή: οι αλγόριθμοι διέκριναν με επιτυχία τις υγιείς φωνές από εκείνες που ανήκαν σε άτομα με κακοήθεις αλλοιώσεις. Στις γυναίκες, τα αποτελέσματα ήταν ακόμα λιγότερο σαφή – κάτι που οι ερευνητές αποδίδουν στον μικρότερο αριθμό γυναικείων δειγμάτων στο σύνολο δεδομένων, και όχι σε κάποιο δομικό περιορισμό της μεθόδου. Με εμπλουτισμό των δεδομένων, το σύστημα αναμένεται να επιδείξει ίδια αποτελεσματικότητα για αμφότερα τα φύλα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ερευνητικής ομάδας, εργαλεία βασισμένα σε ανάλυση φωνής αναμένεται να τεθούν σε πιλοτική κλινική εφαρμογή εντός των επόμενων δύο ετών.

Πώς θα αλλάξει η καθημερινή ιατρική πρακτική

Ο ορίζοντας που ανοίγεται είναι συναρπαστικός: ένας γιατρός στο εξωτερικό ιατρείο θα μπορούσε να αξιολογεί τον κίνδυνο καρκίνου του λάρυγγα ακούγοντας απλώς τον ασθενή να μιλάει – χωρίς εξοπλισμό, χωρίς αναμονή, χωρίς πόνο. Σε επόμενο στάδιο, εφαρμογές κινητού τηλεφώνου θα μπορούσαν να επιτρέπουν στον καθένα να κάνει έναν πρώτο αυτοέλεγχο απλώς μιλώντας για μερικά δευτερόλεπτα.

Η έρευνα αυτή συνδέεται με μια ευρύτερη τάση στην ψηφιακή υγεία: τη μετατροπή βιολογικών σημάτων που υπάρχουν πάντοτε γύρω μας – φωνή, βάδισμα, ρυθμός αναπνοής – σε εργαλεία έγκαιρης διάγνωσης. Αν η φωνή μπορεί να «προδώσει» τον καρκίνο του λάρυγγα, η ίδια λογική θα μπορούσε σύντομα να εφαρμοστεί σε άλλες νόσους του αναπνευστικού, νευρολογικές παθήσεις ή ακόμα και καρδιαγγειακά προβλήματα.

Αντί για εβδομάδες αναμονής και επώδυνες εξετάσεις, η πρόληψη ίσως τελικά χωράει σε μια κουβέντα.