Μετά την επίθεση στο πρόσωπό μου σχετικά με την εργατική πρωτομαγιά στο Άργος από ακροδεξιούς και φασίστες, οι οποίοι μπροστά στο Άγαλμα του μέγα Αλέξανδρου παρουσίασαν τον φασίστα Μεταξά ως πατέρα των εορτασμών της Πρωτομαγιάς και ιδρυτή της κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα, έχω να τους θυμίσω τα εξής:
Ο εορτασμός της Εργατικής Πρωτομαγιάς στην Ελλάδα καθιερώθηκε ουσιαστικά το 1893, όταν πραγματοποιήθηκε ο πρώτος επίσημος και μαζικός εορτασμός στην Αθήνα, αν και η πρώτη επίσημη και μαζική Πρωτομαγιά έγινε το 1893, οι ρίζες του εορτασμού στην Ελλάδα είχαν ήδη αρχίσει να διαμορφώνονται από 1891, όταν ο Σταύρος Καλλέργης και ο Κεντρικός Σοσιαλιστικός Σύλλογος οργανώνουν την πρώτη συμβολική συγκέντρωση, με μικρή συμμετοχή καθώς και το 1892, που παρά την περιορισμένη συμμετοχή, το κίνημα αρχίζει να αποκτά ορατότητα.
Η 1η Μαΐου 1893 όμως μπορεί να θεωρείται η πρώτη επίσημη Εργατική Πρωτομαγιά στην Ελλάδα, όταν στις Στήλες του Ολυμπίου Διός συγκεντρώθηκαν περίπου 2.000 εργαζόμενοι, διεκδικώντας, καθιέρωση οκτάωρης εργασίας, αργία της Κυριακής και κοινωνική προστασία για εργατικά ατυχήματα.
Η συγκέντρωση αυτή αποτέλεσε τομή, καθώς για πρώτη φορά ο εορτασμός είχε μαζικό χαρακτήρα και αναγνωρίστηκε δημόσια. Όμως όταν ο καπιταλισμός βλέπει πως απειλείται αρχίζουν οι απαγορεύσεις και η καταστολή. Ήδη την επόμενη χρονιά, το 1894, ο εορτασμός επαναλήφθηκε στο Παναθηναϊκό Στάδιο, αλλά αντιμετώπισε καταστολή και απαγορεύσεις. Οι αγώνες τις πρωτομαγιάς των ταξικών αγώνων δεν χρειάζονται την σφραγίδα των κομμάτων και του κράτους. Η καθιέρωσή τους είναι βαμμένη με αίμα αγωνιστών. Στις επόμενες δεκαετίες, η Πρωτομαγιά συνδέθηκε με σημαντικούς εργατικούς αγώνες, όπως τα γεγονότα του Μάη του 1936 στη Θεσσαλονίκη.
Τον «αντεργατικό της χαρακτήρα» τον είχε δείξει ήδη η κυβέρνηση Μεταξά το 1936, πριν ακόμη εγκαθιδρυθεί η δικτατορία, όταν κατέστειλε βίαια την απεργία των καπνεργατών στη Θεσσαλονίκη, με νεκρούς και τραυματίες. Όταν όμως ο καπιταλισμός, σε όλες τις μορφές του, βλέπει πως δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μια κατάσταση, φροντίζει να την αφομοιώσει. Το δρόμο αυτό ακολούθησε και το καθεστώς της 4ης Αυγούστου αντιμετώπιζε τις ανεξάρτητες εργατικές οργανώσεις ως απειλή.
Μετά την επιβολή της δικτατορίας, η ΓΣΕΕ διαλύθηκε και αντικαταστάθηκε από την Εθνική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος, πλήρως ελεγχόμενη από το καθεστώς. Η Πρωτομαγιά δεν απαγορεύτηκε, αλλά μετατράπηκε σε επίσημη κρατική τελετή, απογυμνωμένη από τον αγωνιστικό της χαρακτήρα. Το καθεστώς οργάνωνε μεγάλες φιέστες, όπως η Πρωτομαγιά του 1938 στον Πειραιά, όπου μίλησε ο ίδιος ο Μεταξάς. Οι εκδηλώσεις προβάλλονταν ως “εθνική γιορτή της εργασίας”, στο πνεύμα του κορπορατισμού που χαρακτήριζε τα φασιστικά καθεστώτα της εποχής.
Φυσικά, άρχισε και η υπουργοποίηση «μεταλλαγμένων πολιτικά αριστερών» όπως ο διορισμός από τον ίδιο των Μεταξά του Αριστείδη Δημητράτου ως υπουργό Εργασίας, ενός πρώην συνδικαλιστή που είχε απομακρυνθεί από το ΚΚΕ και είχε στραφεί στον αντικομμουνισμό. Ο Δημητράτος ανέλαβε και τη θέση του Γενικού Γραμματέα της νέας κρατικής συνομοσπονδίας εργατών, ο οποίος μετέτρεψε τα Συνδικάτα σε όργανα του κράτους, χωρίς δικαίωμα απεργίας ή ανεξάρτητης δράσης.
Η περίοδος Μεταξά χαρακτηρίζεται από άθλιες συνθήκες εργασίας, ανασφάλιστη εργασία και ανυπαρξία πραγματικών εργατικών δικαιωμάτων, καθώς η Πρωτομαγιά λειτουργούσε περισσότερο ως εργαλείο προπαγάνδας παρά ως ημέρα διεκδίκησης.
Όσον αφορά το ΙΚΑ, η αλήθεια είναι ότι η νομοθετική ίδρυση του ΙΚΑ έγινε πριν από τον Μεταξά. Ο ιδρυτικός νόμος για τις κοινωνικές ασφαλίσεις ήταν ο Ν. 5733/1932, επί Ελευθερίου Βενιζέλου. Το 1934, επί Λαϊκού Κόμματος, ψηφίστηκε ο Ν. 6298/1934, που διαμόρφωσε την τελική μορφή του ΙΚΑ. Άρα, η ίδρυση του ΙΚΑ είχε ολοκληρωθεί πριν το 1936, όταν ανέλαβε ο Μεταξάς.
Το καθεστώς της 4ης Αυγούστου χρησιμοποίησε έντονη προπαγάνδα και παρουσίασε τον Μεταξά ως “πατέρα του εργάτη”. Απέκρυψε ότι η νομοθεσία ήταν έργο Βενιζέλου και Παπαναστασίου. Επειδή όμως το ΙΚΑ λειτούργησε επί Μεταξά, πολλοί πίστεψαν ότι το ίδρυσε κιόλας και οι προπαγανδιστές του το υποστήριξαν την πρωτομαγιά στο Άργος.
Όμως τα ψέματα των φασιστών, έχουν κοντά ποδάρια. Και όσο και να με απειλούν, δεν πρόκειται να με αποτρέψουν από την υπεράσπιση της αλήθειας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
