Η Ελλάδα της μεταπολίτευσης βρισκόταν ακόμη σε μια περίοδο επούλωσης και ανασυγκρότησης. Τα σχολεία θεωρούνταν ιεροί χώροι ασφαλείας, εντελώς αποκομμένοι από εικόνες ακραίας βίας, πόσο μάλλον από το φαινόμενο των ένοπλων επιθέσεων που στιγμάτιζε άλλες ηπείρους. Η ψευδαίσθηση αυτή καταρρίφθηκε με τον πιο βίαιο τρόπο τον Ιούνιο του 1978.

Η Σπάρτη μετατράπηκε στο σκηνικό ενός εγκλήματος που γράφτηκε με αίμα στα εγχώρια αστυνομικά χρονικά, όταν ο 19χρονος Παναγιώτης Κακαλέτρης αποφάσισε να εκδικηθεί το εκπαιδευτικό σύστημα, οπλισμένος με μίσος και μια πλαστική σακούλα.

Το στίγμα της αποτυχίας και η σκοτεινή μεταστροφή

Η Τετάρτη, 21 Ιουνίου 1978, ήταν η μέρα των αποτελεσμάτων στο Οικονομικό Λύκειο της λακωνικής πρωτεύουσας. Ανάμεσα στους μαθητές που συνωστίζονταν μπροστά στον πίνακα ανακοινώσεων βρισκόταν και ο Παναγιώτης (Τάκης) Κακαλέτρης, με καταγωγή από τον Μυστρά. Έχοντας ήδη χάσει μία χρονιά, το βλέμμα του καρφώθηκε στην ετυμηγορία των καθηγητών του: μεταξεταστέος στα Μαθηματικά και τη Φυσική για δεύτερη συνεχή χρονιά.

Για το παιδί που στο δημοτικό ξεχώριζε για τις μαθησιακές του επιδόσεις, η εξέλιξη αυτή λειτούργησε ως η απόλυτη ταπείνωση. Στα χρόνια του Λυκείου, ο χαρακτήρας του είχε παρουσιάσει μια τρομακτική μεταστροφή. Ο νεαρός είχε αναπτύξει ακραίες, νεοναζιστικές ιδεολογίες, συγκέντρωνε βαρύ οπλισμό στο σπίτι του και επεδείκνυε βαθιά αντικοινωνική συμπεριφορά. Σύμφωνα με μαρτυρίες, έφτασε στο σημείο να εκβιάσει νεαρή κοπέλα με την απειλή όπλου για να συνευρεθεί ερωτικά μαζί του, ενώ στις εξετάσεις παρέδιδε συχνά λευκές κόλλες απειλώντας τους καθηγητές του. Εκείνο το μεσημέρι, η αποτυχία δεν προκάλεσε θλίψη, αλλά πυροδότησε ένα θανάσιμο σχέδιο.

Η χειροβομβίδα στην πλαστική σακούλα και η αυταπάρνηση του λυκειάρχη

Το επόμενο πρωί, ο 19χρονος δεν πήρε μαζί του βιβλία. Έκρυψε ένα πιστόλι κάτω από τα ρούχα του και έριξε μια χειροβομβίδα μαζί με χύμα σφαίρες μέσα σε μια απλή πλαστική σακούλα. Ο μεταλλικός ήχος των πυρομαχικών συνόδευε τα βήματά του καθώς περνούσε την πύλη του σχολείου, το οποίο εκείνη την ώρα έσφυζε από μαθητές και γονείς που τακτοποιούσαν εκκρεμότητες.

Ο δράστης κατευθύνθηκε στο γραφείο των καθηγητών και ζήτησε από τον 56χρονο λυκειάρχη Γιώργο Μπλέσιο να μιλήσουν ιδιαιτέρως στον διάδρομο. Ο έμπειρος εκπαιδευτικός, πιστεύοντας πως ο μαθητής θα ζητούσε μια δεύτερη ευκαιρία, τον ακολούθησε. Μόλις βρέθηκαν μόνοι, ο Κακαλέτρης άνοιξε τη σακούλα και του έδειξε το εκρηκτικό περιεχόμενο.

Ο Μπλέσιος δεν πάγωσε, ούτε επιχείρησε να διασωθεί. Σε μια κίνηση υπέρτατου αλτρουισμού, άρπαξε τη σακούλα από τα χέρια του μαθητή, έκανε μεταβολή και άρχισε να τρέχει στον διάδρομο φωνάζοντας: «Βοήθεια, έχει χειροβομβίδα!». Σκοπός του ήταν να απομακρύνει τον μηχανισμό από τις αίθουσες. Ο 19χρονος αντέδρασε ψυχρά. Τράβηξε το όπλο και πυροβόλησε τον παιδαγωγό στην πλάτη. Η σακούλα έπεσε στο δάπεδο, η χειροβομβίδα κύλησε χωρίς ευτυχώς να εκραγεί, και ο εκπαιδευτικός σωριάστηκε αιμόφυρτος στο μωσαϊκό, αφήνοντας την τελευταία του πνοή τέσσερις ώρες αργότερα στο νοσοκομείο.

Ο δεύτερος νεκρός στο προαύλιο και το «κλικ» της σωτηρίας

Ο πυροβολισμός προκάλεσε σκηνές αλλοφροσύνης, με καθηγητές και μαθητές να τρέχουν πανικόβλητοι. Ο Κακαλέτρης βγήκε στο προαύλιο φωνάζοντας το όνομα του μαθηματικού του. Εκεί, βρέθηκε απέναντι στον 46χρονο ενωμοτάρχη της Χωροφυλακής, Χρήστο Αγράφα, ο οποίος είχε υπηρεσία στο σχολείο για την τήρηση της τάξης.

Αν και άοπλος, ο ένστολος έτρεξε καταπάνω στον δράστη επιχειρώντας να τον αφοπλίσει. Ο 19χρονος δεν δίστασε. Σήκωσε το όπλο, πυροβόλησε και τον σκότωσε ακαριαία. Με το αίμα δύο ανθρώπων στα χέρια του, σημάδεψε έναν γονιό που βρισκόταν στο σημείο και πάτησε ξανά τη σκανδάλη. Το όπλο όμως έπαθε εμπλοκή. Αυτό το ξερό «κλικ» του παλιού περιστρόφου σταμάτησε την εκατόμβη νεκρών.

Για την ακριβή ανασύνθεση των γεγονότων και το χρονικό της επίθεσης που βύθισε στο πένθος τη Λακωνία, παρακολουθήστε το παρακάτω βίντεο – ντοκουμέντο:

Το ορεινό ανθρωποκυνηγητό και η δίκη της οργής

Χωρίς όπλο που να λειτουργεί και με τις σειρήνες να πλησιάζουν, ο δράστης τράπηκε σε φυγή, αναζητώντας καταφύγιο στις πλαγιές του Ταϋγέτου. Οι αρχές εξαπέλυσαν άμεσα ένα γιγαντιαίο ανθρωποκυνηγητό. Γνωρίζοντας την εξοικείωσή του με τα ορεινά μονοπάτια, έστησαν μια έξυπνη παγίδα. Τη δεύτερη νύχτα της καταδίωξης, άφησαν σκόπιμα μια δίοδο ανοιχτή προς τον Μυστρά. Ο Κακαλέτρης, προσπαθώντας να ανεφοδιαστεί μυστικά με τρόφιμα από το σπίτι του, έπεσε στα χέρια των χωροφυλάκων.

Κατά την έρευνα στην οικία του, κατασχέθηκαν περίστροφα, καραμπίνα, σπαθιά, εκατοντάδες σφαίρες και πλήθος αντικειμένων με ναζιστικά σύμβολα. Στην ανάκριση δεν έδειξε καμία μεταμέλεια, αποδίδοντας την πράξη του στον θιγμένο εγωισμό του. Η δίκη του διεξήχθη σε κλίμα ακραίας έντασης στο Ναύπλιο το φθινόπωρο του 1979, διακοπτόμενη συνεχώς από το οργισμένο πλήθος που ζητούσε λιντσάρισμα. Παρά τις προσπάθειες του συνηγόρου του, Αλέξανδρου Λυκουρέζου, να εξασφαλίσει ψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη επικαλούμενος τη διαρκώς χαμογελαστή έκφραση του κατηγορουμένου, και παρά τον αβάσιμο ισχυρισμό περί τυχαίας «εκπυρσοκρότησης», η έδρα ήταν καταπέλτης.

Ο Παναγιώτης Κακαλέτρης καταδικάστηκε σε δις ισόβια για ανθρωποκτονία εκ προμελέτης, συν τρία χρόνια για οπλοφορία. Εξέτισε 25 χρόνια κάθειρξης και τελικά αποφυλακίστηκε, αφήνοντας την τοπική κοινωνία με τα ανεξίτηλα σημάδια μιας ανείπωτης τραγωδίας και την ανάμνηση ενός δασκάλου που θυσιάστηκε για την ασφάλεια των μαθητών του.