Οριστικό τέλος στον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών και εισαγωγή της «εναλλακτικής ψήφου» φέρνει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης που παρουσίασε ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος.
Οι ανατροπές αγγίζουν άμεσα τους δήμους και τις περιφέρειες όλης της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της Πελοποννήσου, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο εκλογής των τοπικών αρχόντων, ενώ παράλληλα θεσμοθετείται για πρώτη φορά η δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας σε ειδικά εκλογικά τμήματα.
Η ανατροπή της εναλλακτικής ψήφου
Το νέο εκλογικό τοπίο διαμορφώνεται με την καθιέρωση ενός γύρου, όπου νικητής αναδεικνύεται ο συνδυασμός που θα συγκεντρώσει το 42% συν μία ψήφο επί των έγκυρων ψηφοδελτίων. Εάν κανένας υποψήφιος δεν πιάσει το συγκεκριμένο όριο, δεν θα στήνονται ξανά κάλπες την επόμενη Κυριακή. Αντιθέτως, στη διαδικασία θα παραμένουν οι δύο πρώτοι συνδυασμοί και θα εξετάζονται τα ψηφοδέλτια των υπολοίπων. Εκεί θα προσμετρώνται οι εναλλακτικές προτιμήσεις που θα έχουν συμπληρώσει οι ψηφοφόροι στο ειδικό πεδίο του νέου ψηφοδελτίου.
Με τον συνυπολογισμό της αρχικής και της εναλλακτικής ψήφου θα προκύπτει ο τελικός νικητής. Το υπουργείο Εσωτερικών εκτιμά ότι το νέο μοντέλο θα εξαλείψει τις πολιτικές συναλλαγές μεταξύ των δύο Κυριακών, θα περιορίσει τις εντάσεις και θα μειώσει το οικονομικό αλλά και λειτουργικό κόστος για τα σχολεία και τις δημόσιες υπηρεσίες.
Ηλεκτρονική ψηφοφορία για χιλιάδες ετεροδημότες
Παράλληλα με την κατάργηση της δεύτερης Κυριακής, η εκλογική διαδικασία εκσυγχρονίζεται με τη δημιουργία περίπου 400 ειδικών εκλογικών τμημάτων πανελλαδικά, όπου οι πολίτες θα ψηφίζουν ηλεκτρονικά.
Η διαδικασία αυτή δεν αφορά ψηφοφορία από το σπίτι, αλλά απαιτεί φυσική παρουσία και έλεγχο ταυτότητας στα συγκεκριμένα κέντρα, τα οποία θα εποπτεύονται από δικαστικούς αντιπροσώπους και ειδική επιτροπή. Η καινοτομία αναμένεται να διευκολύνει σημαντικά όσους εργάζονται την ημέρα των εκλογών και τους ετεροδημότες που αδυνατούν να ταξιδέψουν, τονώνοντας τη δημοκρατική συμμετοχή.
Σταθερός ο κανόνας των τριών πέμπτων
Αναφορικά με την κατανομή των εδρών, διατηρείται ο κανόνας των τριών πέμπτων για τον νικητή συνδυασμό σε δημοτικό και περιφερειακό επίπεδο, εξασφαλίζοντας σταθερότητα στη διοίκηση, καθώς και το όριο εισόδου του 3% για την εκλογή συμβούλου.
Στα νέα ψηφοδέλτια ενσωματώνεται επιπλέον η δυνατότητα συμπερίληψης υποψηφίων χωρίς σταυρό προτίμησης, δίνοντας στους νέους δημάρχους την ευχέρεια να αξιοποιήσουν πρόσωπα με επιστημονική και επαγγελματική επάρκεια.
Αντίστοιχες ρυθμίσεις πλειοψηφίας προβλέπονται και για τα συμβούλια των τοπικών κοινοτήτων, με τον αριθμό των εκπροσώπων να κλιμακώνεται ανάλογα με τον πληθυσμό κάθε περιοχής.
