Η στεγαστική κρίση και το αυξημένο κόστος διαβίωσης φέρνουν στο προσκήνιο αλλαγές στον χάρτη των κρατικών επιδομάτων. Μέσα από το νομοσχέδιο που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, η κυβέρνηση επιχειρεί να στηρίξει έμπρακτα τους ενοικιαστές, αυξάνοντας τη δεξαμενή όσων μπορούν να ενταχθούν στο μέτρο της επιστροφής ενοικίου.

Η πλέον αξιοσημείωτη τομή, ωστόσο, αφορά την περιφερειακή αποκέντρωση. Προκειμένου να καλυφθούν κρίσιμα κενά σε σχολεία και νοσοκομεία εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων, θεσπίζεται ειδική πρόβλεψη για ενισχυμένη, διπλή επιδότηση σε νευραλικούς κλάδους του Δημοσίου.

Ποιοι δικαιούνται διπλή επιστροφή ενοικίου

Ο βασικός κανόνας της νέας διάταξης προβλέπει ότι το μέγιστο ποσό της απλής επιστροφής ανέρχεται στα 800 ευρώ. Ωστόσο, για την κατηγορία της διπλής ενίσχυσης, το ποσό φτάνει έως τα 1.600 ευρώ, με επιπλέον προσαύξηση 100 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο.

Δικαιούχοι αυτού του αυξημένου επιδόματος στέγασης είναι αποκλειστικά υπάλληλοι που υπηρέτησαν σε περιοχές εκτός της Περιφέρειας Αττικής (με εξαίρεση την Π.Ε. Νήσων που συμπεριλαμβάνεται) και εκτός της Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης.

Συγκεκριμένα, η αυξημένη παροχή στοχεύει σε δύο βασικούς πυλώνες:

• Εκπαιδευτικό Προσωπικό: Καλύπτει μόνιμους και αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, καθώς και μέλη του Ειδικού Εκπαιδευτικού (Ε.Ε.Π.) και Βοηθητικού Προσωπικού (Ε.Β.Π.) που στελεχώνουν δημόσιες μονάδες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
• Υγειονομικό Προσωπικό: Περιλαμβάνει ιατρούς και οδοντιάτρους του ΕΣΥ (ειδικευόμενους, επικουρικούς, αγροτικούς κ.ά.), ιατρούς σε δομές Πρωτοβάθμιας Φροντίδας (Π.Φ.Υ.), Μονάδες Ψυχικής Υγείας και Τ.ΟΜ.Υ. Επιπλέον, δικαιούχοι είναι οι νοσηλευτές (τακτικοί και επικουρικοί), το παραϊατρικό προσωπικό, καθώς και τα πληρώματα και οι οδηγοί ασθενοφόρων του ΕΚΑΒ.

Εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια

Για το σύνολο των πολιτών που θα υποβάλουν αίτηση, ο πήχης των εισοδηματικών κριτηρίων ανεβαίνει, επιτρέποντας σε περισσότερα νοικοκυριά της μεσαίας τάξης να επωφεληθούν. Τα νέα όρια διαμορφώνονται ως εξής:

• Άγαμοι: Το όριο αυξάνεται στα 25.000 ευρώ (από 20.000 ευρώ).
• Έγγαμοι / Σύμφωνο Συμβίωσης: Το όριο σκαρφαλώνει στα 35.000 ευρώ (από 28.000 ευρώ).
• Προσαύξηση Τέκνων: Για κάθε εξαρτώμενο παιδί, το όριο προσαυξάνεται πλέον κατά 5.000 ευρώ (αντί για 4.000 ευρώ).
• Μονογονεϊκές Οικογένειες: Το βασικό όριο ανέρχεται στα 39.000 ευρώ (από 31.000 ευρώ), με επιπλέον 5.000 ευρώ για κάθε παιδί μετά το πρώτο.

Όσον αφορά την επιδότηση στους φοιτητές, το ανώτατο όριο της επιστροφής για τη φοιτητική κατοικία διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, αγγίζοντας τα 800 ευρώ ανά φοιτητή.

Παράλληλα, αμετάβλητο παραμένει το περιουσιακό κριτήριο. Η συνολική αντικειμενική αξία της ακίνητης περιουσίας δεν πρέπει να ξεπερνά τις 120.000 ευρώ για τους άγαμους. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά 20.000 ευρώ για τον/την σύζυγο ή το έτερο μέρος του συμφώνου συμβίωσης, καθώς και για κάθε εξαρτώμενο τέκνο.

Πώς υπολογίζεται πραγματικά το επίδομα

Όπως συμβαίνει συχνά με τα κρατικά προγράμματα, υπάρχουν τεχνικές λεπτομέρειες που καθορίζουν το τελικό ποσό που θα πιστωθεί στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων. Είναι κρίσιμο οι ενοικιαστές να γνωρίζουν τρεις βασικές παραμέτρους για να αποφύγουν δυσάρεστες εκπλήξεις:

1. Ο κανόνας του 1/12 Το ποσό της επιστροφής δεν ισούται με ένα ολόκληρο μηνιαίο μίσθωμα. Υπολογίζεται αυστηρά ως το 1/12 των συνολικών ενοικίων που δηλώθηκαν και πληρώθηκαν κατά τη διάρκεια της χρονιάς. Εάν, για παράδειγμα, το μισθωτήριο ήταν ενεργό μόνο για 6 μήνες ή υπήρξαν ανείσπρακτα ενοίκια δηλωμένα από τον ιδιοκτήτη, το ποσό θα προκύψει από το 1/12 του αθροίσματος που πραγματικά καταβλήθηκε, και όχι από την αξία του ενοικίου που αναγράφεται στο συμβόλαιο ανά μήνα.

2. Η «παγίδα» της προσαύξησης τέκνου (50€) Η έξτρα ενίσχυση των 50 ευρώ ανά παιδί δεν αποτελεί οριζόντια παροχή. Ενεργοποιείται πρακτικά μόνο εάν η βασική επιστροφή ενοικίου (το 1/12 των ετήσιων δαπανών) “τερματίσει” στο ανώτατο πλαφόν των 800 ευρώ. Ουσιαστικά, την προσαύξηση αυτή θα τη δουν στην τσέπη τους μόνο όσοι καταβάλλουν ενοίκια υψηλότερα από τα όρια που καλύπτει εξ ολοκλήρου το πρόγραμμα.

3. Συγκατοίκηση και Μισθωτήρια Όταν στο ηλεκτρονικό μισθωτήριο αναγράφονται πολλαπλοί ενοικιαστές (συμπεριλαμβανομένων των συζύγων), η επιδότηση επιμερίζεται. Για να λάβει ένα ζευγάρι το 100% της επιστροφής που του αναλογεί, πρέπει ο καθένας να δηλώσει ξεχωριστά το μερίδιο που κατέβαλε. Εάν η δήλωση γίνει μόνο από τον έναν (σε κοινή φορολογική δήλωση), τότε καταβάλλεται μόνο το 50% του δικαιούμενου ποσού.