Η ποίηση δεν είναι μόνο στίχοι που εξυπηρετούν την περιγραφή του κόσμου. Είναι κώδικας ζωής. Αντικατοπτρίζεται στις σκέψεις, στις πράξεις και στις παρακαταθήκες μας στο μέλλον. Κάποιοι τιμούν απόλυτα αυτόν τον κώδικα και ζουν ποιητικά μέχρι τέλους.
Κάθε εποχή έχει τους ποιητές που δικαιούται. Κάποιοι ανήκουν στο star-system, άλλοι όχι. Ορισμένοι έχουν το κάτι άλλο και γι’ αυτό γίνονται διαχρονικοί. Άλλοι δεν επιδιώκουν τη δημοσιότητα. Δεν αντέχουν να εκτεθούν. Αλλά ποιος ο λόγος να γράφεις, αν δεν αντέχεις την κριτική; Μπορείς κάλλιστα να καλλιεργήσεις τριαντάφυλλα.
Ποιητές και λογοτέχνες διηγούνται ιστορίες. Στη λογοτεχνία αυτή η διήγηση διαρκεί όσο και οι σελίδες του βιβλίου και μπορεί να πάρει μήνες ή και χρόνια για να ολοκληρωθεί. Παρέχει όμως λεπτομέρειες που βοηθούν. Ενώ η ποίηση παίζει κρυφτό με όποιον καταπιαστεί να την διαβάσει. Μέσα σε λίγα λεπτά το ποίημα σου έχει αποκαλυφθεί και ο καθένας προσθαφαιρεί λεπτομέρειες στο ανάγνωσμα κι όλες είναι σχεδόν τόσο διαφορετικές όσοι και οι αναγνώστες. Είναι δηλαδή πιο δύσκολο να την κάνεις εικόνα.
Για να ξεκινήσει η σχέση με την ποίηση πρέπει να υπάρχουν δύο άξονες: τα ερεθίσματα και η γλωσσική παιδεία. Υπάρχει μια φθίνουσα τάση και στα δύο. Φταίει η τεχνολογία, το εκπαιδευτικό σύστημα, η ψυχολογική τελμάτωση; Είναι κάτι που κάθε δημιουργός είναι υποχρεωμένος να επιλύσει, να ξεπεράσει, να κινητοποιηθεί, να ρισκάρει πριν ασχοληθεί σοβαρά.
Ο ποιητής πειραματίζεται με τα συναισθήματα του, όταν έρχεται αντιμέτωπος με το λευκό του χαρτιού. Η ισορροπία πάνω στο τεντωμένο σκοινί της ποίησης είναι επικίνδυνη, καθώς οι φόβοι και το άγνωστο καραδοκούν σε κάθε μικρό βηματάκι που επιχειρεί με την πένα του. Κλυδωνίζεται συντετριμμένος από τη ματαίωση των αξιών της κοινωνίας, αυτών που αποτελούν την κινητήρια δύναμη για να συνεχίσουν τα άτομα τη διαδρομή τους προς το Φως.
Για να καταφέρει ο ποιητής να ρίξει φως στις σκιές πρέπει να ενδυθεί κατάλληλα. Με άλλα λόγια, το χρέος του είναι να μπει στη θέση των πασχόντων για να νιώσει τα συναισθήματα τους χωρίς όμως ο ίδιος να μολυνθεί από αυτά. Έτσι, δεν θα παρασυρθεί από το εφήμερο για να απεικονίσει το αιώνιο. Παρατηρώντας με ενσυναίσθηση τον κόσμο γύρω του και συνειδητοποιώντας τους λόγους που τα πράγματα είναι έτσι όπως είναι στην παρούσα φάση, είναι πλέον σε θέση να βρει τις κατάλληλες λέξεις.
Στην ποίηση όλα είναι δρόμος, είναι η πορεία προς το ιδεατό, άλλοτε πεζοπορώντας, άλλοτε τρεκλίζοντας μα πάντα συνεχίζοντας ως το τέρμα. Στην ουσία, τέλος δεν υπάρχει και αυτή είναι η γοητεία της ποίησης. Ακολουθεί ένα ποίημα της υπογράφουσας.
Η ποίηση, στα ξαφνικά
Είναι πολλά που δεν ειπώθηκαν ακόμα από τους ποιητές.
Γιατί καμμιά φορά προκαλείται ακούσια τεχνητή έλλειψη λέξεων,
καθώς είναι μεγάλη η ζήτηση, μικρή η προσφορά
και πώς να περιγράψεις τη μοναξιά των ξεραμένων φύλλων στον κήπο σου,
την ήττα των προσδοκιών που ήταν μεγαλύτερες από όσες σου αναλογούσαν,
το αναπάντεχο σε μια φευγαλέα συνάντηση με ένα ακαταμάχητο βλέμμα
ή τον αλληλοσπαραγμό των φόβων απέναντι στη πρόκληση για κάτι ηρωικό, επιτέλους.
Συμβαίνει συχνά αυτή η τιμωριτική απραξία.
Τότε ένα θαύμα είναι που περιμένουν, μια επιφοίτηση
για να αρπάξουν ό,τι βρεθεί μπροστά τους, σώματα, χαρτοπετσέτες, οθόνες
και πάνω τους να γράψουν τα μέχρι πρότινος ανείπωτα,
ειδικά σε καιρούς που δεν περιμένουν.
Έτσι γράφεται το ποίημα, στα ξαφνικά
με αισθήσεις και μυαλό σε πλήρη συντονισμό με τη στιγμή
και ιδιαίτερα όταν η παρατεταμένη άπνοια ανοίγει βαριεστημένα τη πόρτα
να κάνει ρεύμα και μαζί εισβάλλει ακάλεστη η έμπνευση
πάει να πει, καιρός για δράση.
Πρώτη δημοσίευση: Fractal, 2/6/26
Η Γκέλη Ντηλιά είναι ποιήτρια βραβευμένη του Ιδρύματος Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών και
συγγραφέας.
