Ένα νέο, ιδιαίτερα ανθεκτικό μικροβιακό στέλεχος κυκλοφορεί στα ελληνικά νοσοκομεία από το 2019 και η Ελλάδα έχει την αμφίβολη πρωτιά να είναι η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα όπου το στέλεχος αυτό εντοπίστηκε. Τ
α ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση The Lancet Microbe, προέκυψαν από την ανάλυση δειγμάτων που απέστειλαν στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (ECDC) 323 νοσοκομεία από 36 ευρωπαϊκές χώρες.
Το μικρόβιο και η απειλή που κρύβει
Το στέλεχος που ανακαλύφθηκε ανήκει στο βακτήριο Klebsiella Pneumoniae – γνωστής και ως «κλεμπσιέλλας της πνευμονίας» – τύπου αλληλουχίας ST39, και φέρει το γονίδιο blaKPC-2, το οποίο του προσδίδει αντοχή στις καρβαπενέμες. Πρόκειται για μια κατηγορία ισχυρών αντιβιοτικών που χορηγούνται σε σοβαρές λοιμώξεις ως «έσχατη λύση», όταν οι υπόλοιπες θεραπείες έχουν αποτύχει.
Η αντοχή σε καρβαπενέμες αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, καθώς αφήνει τους ασθενείς με ελάχιστες εναλλακτικές θεραπευτικές επιλογές. Το συγκεκριμένο στέλεχος συνδέεται με υψηλά ποσοστά θνησιμότητας και σοβαρές ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις, ενώ η διασπορά του σε νοσοκομειακό περιβάλλον αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο επιπλοκών και παρατεταμένης νοσηλείας.
Παρόν σε 12 από τα 15 ελληνικά νοσοκομεία
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, το επικίνδυνο βακτήριο εντοπίστηκε στα 12 από τα 15 ελληνικά νοσοκομεία που συμμετείχαν στη μελέτη CCRE, την πιο εκτεταμένη γονιδιωματική έρευνα για ανθεκτικά μικρόβια που έχει πραγματοποιηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το ίδιο στέλεχος επιβεβαιώθηκε εκ νέου σε μεταγενέστερη έρευνα του ECDC, το 2022.
Η δημοσίευση των αποτελεσμάτων με αξιοσημείωτη καθυστέρηση δεν οφείλεται σε αμέλεια, αλλά στην πολυπλοκότητα της γονιδιωματικής ανάλυσης και στις αναστολές που επέβαλε η πανδημία της COVID-19. Τα ευρήματα, πάντως, παραμένουν επίκαιρα και εξαιρετικά ανησυχητικά.
Και το e.coli στο μικροσκόπιο
Η ίδια έρευνα εξέτασε παράλληλα και ένα δεύτερο ανθεκτικό μικρόβιο: το κολοβακτηρίδιο (Escherichia coli ή e.coli).
Οι επιστήμονες ανέλυσαν γονιδιωματικά δείγματα και των δύο βακτηρίων με στόχο τη χαρτογράφηση των υποτύπων που κυκλοφορούν στα ευρωπαϊκά νοσοκομεία, με τα ευρήματα για το e.coli να δημοσιεύονται σε ξεχωριστό άρθρο στο The Lancet Microbe.
Επιδείνωση σε σχέση με το παρελθόν
Τα νέα δεδομένα αποτυπώνουν επιδείνωση της επιδημιολογικής εικόνας στα ευρωπαϊκά νοσοκομεία σε σύγκριση με αντίστοιχη έρευνα της περιόδου 2013–2014. Σε πολλές χώρες, και πρωτίστως στην Ελλάδα, τα ανθεκτικά στα αντιβιοτικά βακτήρια φαίνεται να έχουν πλέον εδραιώσει μόνιμη παρουσία στο νοσοκομειακό περιβάλλον.
Το φαινόμενο αυτό, σε συνδυασμό με την αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών που τροφοδοτεί την ανάπτυξη νέων ανθεκτικών στελεχών, δημιουργεί ένα σενάριο που οι ειδικοί του ECDC χαρακτηρίζουν ως σοβαρή απειλή για τα συστήματα υγείας.
