Στο επίκεντρο της πολιτικής και τοπικής συζήτησης έχει βρεθεί η εγκατάσταση τελεφερίκ στη Μονεμβασιά, με τη νομιμότητα του έργου και την ασφάλεια της ιστορικής καστροπολιτείας να εγείρουν ερωτήματα. Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, κλήθηκε να δώσει απαντήσεις στη Βουλή, έπειτα από επίκαιρες ερωτήσεις που κατέθεσαν οι βουλευτές Νάντια Γρηγοράκου (ΠΑΣΟΚ) και Χάρης Μαμουλάκης (ΣΥΡΙΖΑ).

Η κα Μενδώνη υπεραμύνθηκε της αναγκαιότητας του έργου, το οποίο έχει ως κύριο στόχο την ισότιμη πρόσβαση εμποδιζόμενων ατόμων στην Άνω Πόλη, αλλά και την ταχύτερη προσέγγιση στο σημείο σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.

Ο «γρίφος» της οικοδομικής άδειας και ο Αρχαιολογικός Νόμος

Ένα από τα βασικά σημεία τριβής, το οποίο αναδείχθηκε και μέσα από πρόσφατα δημοσιεύματα, είναι το γεγονός ότι το έργο φαίνεται να προχωρά χωρίς την έκδοση τυπικής οικοδομικής άδειας.

Απαντώντας στις σχετικές αιτιάσεις, η Υπουργός Πολιτισμού ξεκαθάρισε το νομικό τοπίο, επισημαίνοντας ότι για το συγκεκριμένο έργο δεν απαιτείται κλασικού τύπου οικοδομική άδεια από την πολεοδομία. Όπως εξήγησε, κατόπιν εκτεταμένης αλληλογραφίας μεταξύ της Εφορείας Αρχαιοτήτων και του Δήμου Μονεμβασιάς, διαπιστώθηκε ότι το έργο εκτελείται εξ ολοκλήρου εντός κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου. Ως εκ τούτου, τίθενται σε εφαρμογή συγκεκριμένες διατάξεις του αρχαιολογικού νόμου που καλύπτουν τη νομιμότητα των εργασιών, καθιστώντας την παραδοσιακή άδεια μη απαραίτητη.

Διπλή έγκριση από το ΚΑΣ και αυστηρά μέτρα προστασίας

Αναφορικά με τους φόβους για ενδεχόμενη αλλοίωση ή μη αναστρέψιμη βλάβη στο εμβληματικό μνημείο της Λακωνίας, η Λίνα Μενδώνη ήταν κατηγορηματική. Σημείωσε ότι το αποτύπωμα του αναβατορίου είναι απόλυτα συμβατό με το φυσικό και μνημειακό περιβάλλον.

Για να τεκμηριώσει την ασφάλεια του έργου, η Υπουργός υπογράμμισε τα εξής:

• Το υποέργο που αφορά την προμήθεια και την εγκατάσταση του τελεφερίκ έχει λάβει αδειοδότηση δύο φορές από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ).
• Έχουν προηγηθεί λεπτομερείς επιστημονικές και τεχνικές εκτιμήσεις για τις επιπτώσεις στην καστροπολιτεία.
• Το ΚΑΣ έχει εγκρίνει όλες τις οριστικές μελέτες, συμπεριλαμβανομένων των γεωλογικών, γεωτεχνικών και στατικών.
• Εφαρμόζονται ήδη αυστηρά μέτρα προστασίας, όπως περίδεση, φράχτες ανάσχεσης βραχοπτώσεων και αγκυρωμένα μεταλλικά πλέγματα στο φρύδι του πρανούς.
• Έχουν εγκατασταθεί ειδικά όργανα μέτρησης και παρακολούθησης των πρανών, τα δεδομένα των οποίων αξιολογήθηκαν από τον καθηγητή Γεωλογίας κ. Ευθύμιο Λέκκα, ο οποίος είναι και μέλος του ΚΑΣ.

Οι προσφυγές στο ΣτΕ και η εξασφάλιση της χρηματοδότησης

Η πρόοδος του αναβατορίου στη Μονεμβασιά καθυστέρησε σημαντικά λόγω δικαστικών προσφυγών από πολίτες. Ωστόσο, η κα Μενδώνη υπενθύμισε ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), αφού εξέτασε την υπόθεση και προχώρησε σε προσωρινή αναστολή εργασιών, τελικά έκρινε ότι όλες οι διαδικασίες γίνονται καθ’ όλα νόμιμα.

Τέλος, απαντώντας στις ανησυχίες για τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης και τον κίνδυνο απώλειας των πόρων (καθώς η ολοκλήρωση έως τα τέλη του 2025 φαντάζει πλέον ανέφικτη λόγω των δικαστικών καθυστερήσεων), η Υπουργός έδωσε μια σημαντική είδηση: Το Υπουργείο Πολιτισμού έχει ήδη λάβει πρόνοια ώστε, εάν κάποιο τμήμα του έργου δεν προλάβει τις προθεσμίες των ευρωπαϊκών κονδυλίων, να συνεχιστεί και να ολοκληρωθεί απρόσκοπτα με εθνικούς πόρους του ίδιου του Υπουργείου.

«Η Άνω Πόλη πρέπει να καταστεί ασφαλής και προσβάσιμη», κατέληξε η Υπουργός, διαβεβαιώνοντας ότι όλα τα στάδια υλοποιούνται υπό τη στενή εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λακωνίας.