Σε μια νέα, απόλυτα ψηφιακή εποχή εισέρχεται η εγχώρια αγορά, με την ΑΑΔΕ να ετοιμάζει ένα τεχνολογικό «υπερόπλο» για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής στην Ελλάδα. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της φορολογικής διοίκησης περνά στο επόμενο, καθοριστικό στάδιο, καθώς δρομολογείται η δημιουργία ενός κεντρικού μηχανισμού που θα παρακολουθεί «ζωντανά» κάθε λιανική πώληση στη χώρα.
Ο ορίζοντας υλοποίησης έχει τεθεί για τα τέλη του 2026. Από εκείνη τη στιγμή, η αποστολή αποδείξεων στην ΑΑΔΕ σε πραγματικό χρόνο θα αποτελεί τον μοναδικό κανόνα για όλους. Κάθε απόδειξη που θα «κόβεται» σε οποιαδήποτε επιχείρηση, θα απεικονίζεται αυτομάτως στις οθόνες των ελεγκτικών μηχανισμών.
Τέλος στα «παράθυρα» του e-send
Η φιλοσοφία του νέου σχεδιασμού εστιάζει στο κλείσιμο των όποιων “παραθύρων” άφηνε το προηγούμενο σύστημα. Σήμερα, υπάρχει μια χρονική ανοχή στη διαβίβαση των δεδομένων μέσω της πλατφόρμας e-send, η οποία μπορεί να φτάσει έως και τις τρεις ώρες. Το κενό αυτό, σύμφωνα με αρμόδια στελέχη, παρείχε σε επιτήδειους το χρονικό περιθώριο να διαγράψουν, να αλλοιώσουν ή να τροποποιήσουν συναλλαγές.
Με το νέο ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου ΑΑΔΕ, αυτή η πρακτική ανήκει στο παρελθόν. Όλες οι επιχειρήσεις, από το συνοικιακό παντοπωλείο μέχρι τα πολυκαταστήματα, θα μεταδίδουν τα δεδομένα τους ταυτόχρονα με την έκδοση του παραστατικού.
Κομβικό ρόλο στο νέο καθεστώς παίζει και η οριστική και αδιάλειπτη διασύνδεση ταμειακών μηχανών με POS. Στόχος της φορολογικής διοίκησης είναι να εξαλειφθεί πλήρως το φαινόμενο όπου οι πελάτες πληρώνουν με πλαστικό χρήμα, αλλά η αντίστοιχη φορολογική απόδειξη δεν εκδίδεται ποτέ. Κάθε ηλεκτρονική πληρωμή θα «κλειδώνει» αυτομάτως στο σύστημα, δίχως τη δυνατότητα εκ των υστέρων ακύρωσης ή παρέμβασης.
Big Data, Αλγόριθμοι και τα δύο νέα «Μητρώα»
Για να υποστηριχθεί αυτό το τιτάνιο έργο ελέγχου, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και η ΑΑΔΕ επενδύουν σε εξοπλισμό αιχμής. Στον πυρήνα της νέας υποδομής θα βρίσκονται έξυπνοι αλγόριθμοι και τεχνολογίες Big Data, οι οποίοι θα “σαρώνουν” τις κινήσεις της αγοράς, εντοπίζοντας αυτόματα αποκλίσεις και ύποπτα μοτίβα που παραπέμπουν σε απόκρυψη εσόδων.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η αρχιτεκτονική του συστήματος θα στηριχθεί στα εξής κρίσιμα υποσυστήματα:
- Μητρώο συναλλαγών: Μια τεράστια δεξαμενή δεδομένων όπου θα αρχειοθετούνται δισεκατομμύρια συναλλαγές, με δυνατότητα άμεσης αναζήτησης και ανάκτησης οποιασδήποτε απόδειξης.
- Μητρώο Φ.Η.Μ. (Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών): Το ψηφιακό αρχείο με τις πλήρεις «ταυτότητες» όλων των δηλωμένων ταμειακών μηχανών.
- Μηχανισμός ανίχνευσης φοροδιαφυγής: Ένα έξυπνο σύστημα ανάλυσης ρίσκου και εντοπισμού παραβατικών συμπεριφορών.
- Πλατφόρμα αξιοποίησης Big Data & Αναφορών: Για μαζικές διασταυρώσεις και στατιστική ανάλυση της εμπορικής κίνησης.
- Σύστημα διασύνδεσης (API): Για την άμεση επικοινωνία και ανταλλαγή δεδομένων με τρίτους δημόσιους φορείς, μεγιστοποιώντας την ελεγκτική ικανότητα.
- Σύστημα ενορχήστρωσης & διαχείρισης στόχων: Για τον αποτελεσματικότερο συντονισμό των φορολογικών ελέγχων.
Φυσικά, η υλοποίηση ενός τέτοιου έργου απαιτεί αυστηρές δικλείδες ασφαλείας για την κρυπτογράφηση, την ασφαλή μετάδοση και την αποθήκευση των ευαίσθητων εμπορικών δεδομένων.
Η ολοκλήρωση και εφαρμογή του συστήματος από τα τέλη του 2026 αναμένεται να αλλάξει ριζικά το τοπίο στην ελληνική αγορά. Όπως εκτιμούν στελέχη της ΑΑΔΕ, η μετάβαση σε αυτό το καθεστώς διαφάνειας όχι μόνο θα αυξήσει τα δημόσια έσοδα καταπολεμώντας τη σκιώδη οικονομία, αλλά θα εξασφαλίσει και συνθήκες υγιούς και δίκαιου ανταγωνισμού για τις συνεπείς επιχειρήσεις.
