Σε μια αποφασιστική κίνηση για την αντιμετώπιση της πληθυσμιακής συρρίκνωσης και της οικονομικής απομόνωσης της ορεινής Πελοποννήσου και ευρύτερα της ορεινής Ελλάδας προχωρά η κυβέρνηση. Με τροποποίηση του Οργανισμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης (π.δ. 98/2020), «παίρνει σάρκα και οστά» η σύσταση της Ειδικής Γραμματείας Ορεινών Περιοχών, ενός νέου θεσμικού βραχίονα που φιλοδοξεί να αλλάξει τον χάρτη της περιφερειακής ανάπτυξης.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία, η οποία είχε προαναγγελθεί από τις αρχές Δεκεμβρίου του 2025 στο Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής, εισάγεται πλέον επισήμως στο οργανόγραμμα του Κράτους. Κεντρικός στόχος είναι η δημιουργία μιας ολιστικής στρατηγικής που θα κρατήσει τους πολίτες στον τόπο τους, θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και θα αναδείξει τα μοναδικά συγκριτικά πλεονεκτήματα των ορεινών όγκων.
Το «κλειδί» των ευρωπαϊκών κονδυλίων
Η νέα δομή δεν δημιουργείται στο κενό, αλλά «κουμπώνει» άμεσα με τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βάσει του σχεδιασμού, ο ορισμός του τι συνιστά “ορεινή περιοχή” ταυτίζεται με τον κοινοτικό κατάλογο των μειονεκτικών γεωργικών περιοχών. Αυτή η στρατηγική ευθυγράμμιση ανοίγει τον δρόμο για τη διεκδίκηση και στοχευμένη απορρόφηση σημαντικών χρηματοδοτικών εργαλείων, μέσα από τα ευρωπαϊκά ταμεία συνοχής και αγροτικής ανάπτυξης.
Με αυτόν τον τρόπο, η Γραμματεία καλείται να δώσει λύσεις σε χρόνια “αγκάθια”, όπως η έλλειψη βασικών υποδομών, η δυσκολία προσβασιμότητας και η έντονη εποχικότητα που μαστίζει τις τοπικές οικονομίες.
Πώς θα λειτουργεί η νέα Ειδική Γραμματεία
Ο επιχειρησιακός πυρήνας της νέας υπηρεσίας θα είναι το Γραφείο Ορεινών Περιοχών, το οποίο διαρθρώνεται σε τρία εξειδικευμένα τμήματα για την αποτελεσματικότερη παραγωγή έργου:
- Τμήμα Συντονισμού και Στρατηγικού Σχεδιασμού: Θα αποτελεί τον “εγκέφαλο” της δομής. Εδώ θα χαράσσεται η εθνική στρατηγική, θα αναζητούνται οι πολύτιμοι χρηματοδοτικοί πόροι και θα προωθείται η έρευνα.
- Τμήμα Δικτύωσης και Συνεργασιών: Αναλαμβάνει τον ρόλο της «γέφυρας» με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τον ιδιωτικό τομέα και την ακαδημαϊκή κοινότητα. Επιπλέον, θα «τρέξει» τον ψηφιακό μετασχηματισμό των δράσεων, διευκολύνοντας την ένταξη σε εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα.
- Τμήμα Διεθνών Σχέσεων και Επικοινωνίας: Με το βλέμμα στραμμένο στο εξωτερικό, το τμήμα αυτό θα επιδιώξει να προσελκύσει επενδύσεις, αξιοποιώντας ενεργά και τη δύναμη της ελληνικής ομογένειας.
Μεγάλο στοίχημα ο ορεινός και εναλλακτικός τουρισμός
Η ίδρυση της Ειδικής Γραμματείας έρχεται σε μια κομβική συγκυρία για την ελληνική οικονομία, προσφέροντας μια τεράστια ευκαιρία για τον τουριστικό κλάδο.
Μέσα από συντονισμένες δράσεις, μπορεί να δοθεί ισχυρή ώθηση στον εναλλακτικό, ορεινό και αγροτουρισμό. Αυτές οι μορφές τουρισμού θεωρούνται το «κλειδί» για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου στους 12 μήνες και τον απεγκλωβισμό του ελληνικού τουριστικού προϊόντος από το μοντέλο «ήλιος και θάλασσα».
Η πρόκληση της επόμενης μέρας
Η θεσμοθέτηση της νέας Γραμματείας έρχεται να καλύψει ένα ιστορικό κενό του κρατικού μηχανισμού όσον αφορά την ορεινή Ελλάδα. Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι το κρίσιμο crash-test θα δοθεί στο πεδίο.
Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί άμεσα από την ικανότητα της Γραμματείας να ξεπεράσει τις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, να συντονίσει αρμονικά τα συναρμόδια υπουργεία με τους Δήμους και τις Περιφέρειες, και φυσικά, να μετουσιώσει τα διαθέσιμα κονδύλια σε μετρήσιμο έργο για τους κατοίκους των ορεινών περιοχών.
