Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον και εν πολλοίς ανησυχητικό «καμπανάκι» για το μέλλον της Αργολικής πρωτεύουσας έκρουσε η νέα έρευνα του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ (Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου & Επιχειρηματικότητας). Τα ευρήματα, τα οποία παρουσιάστηκαν τη Δευτέρα 20 Απριλίου στο Παλιό Τελωνείο Ναυπλίου, ρίχνουν φως στις τεράστιες προκλήσεις της συνύπαρξης κατοίκων, επιχειρήσεων και επισκεπτών στην Παλιά Πόλη.

Η έρευνα τεκμηριώνει περίτρανα ότι το Ναύπλιο αποτελεί πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας «διπλής πόλης» (Dual City). Όπως επισημαίνεται, υφίσταται ένας έντονος χωρικός και κοινωνικός διαχωρισμός: από τη μία το ιστορικό κέντρο λειτουργεί ως ένας τουριστικά εξευγενισμένος και «μουσειακός» πόλος αναψυχής , και από την άλλη οι σύγχρονες οικιστικές περιοχές της νέας πόλης συγκεντρώνουν την καθημερινή δραστηριότητα και τη μόνιμη κατοίκηση των πολιτών.

Η ακτινογραφία της τοπικής οικονομίας και του τουρισμού

Μέσα από τα αναλυτικά στοιχεία της μελέτης της ΕΣΕΕ, αναδεικνύονται κρίσιμες δομικές ασυμμετρίες για την ευρύτερη οικονομική δραστηριότητα:

• Ενώ ο πρωτογενής τομέας συγκεντρώνει το 55,3% των επιχειρήσεων , παράγει μόλις το 8,6% του κύκλου εργασιών.
• Αντίστροφα, το εμπόριο και η μεταποίηση (δευτερογενής τομέας) συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της αξίας (περίπου 69% συνολικά).
• Ο τουρισμός, παρότι αφορά μόλις το 6,2% των επιχειρήσεων , προσφέρει το 18% της απασχόλησης της περιοχής.
• Εντυπωσιακά είναι τα νούμερα της φιλοξενίας: Ο Δήμος Ναυπλιέων διαθέτει περίπου 5.000 έως 5.500 ξενοδοχειακές κλίνες. Στην Παλιά Πόλη συγκεντρώνεται η «μερίδα του λέοντος» των μικρών καταλυμάτων (1.500 έως 2.000 κλίνες) , ενώ στα γραφικά της στενά λειτουργούν πάνω από 100 παραδοσιακά boutique ξενοδοχεία και ξενώνες.

Τα 5 «αγκάθια» για την Παλιά Πόλη του Ναυπλίου

Ως βασικά συμπεράσματα και σημεία έντονου προβληματισμού, η έρευνα αναδεικνύει τις εξής προκλήσεις:

1. Ασύμμετρη τουριστική πίεση και υποδομές: Το στοίχημα της διαχείρισης βασικών υποδομών φαίνεται να χάνεται. Το πάρκινγκ αναδεικνύεται ως το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα , αποτελώντας το πρώτο αρνητικό σημείο επαφής (touchpoint) τόσο για τους κατοίκους όσο και για τους επισκέπτες. Παράλληλα, έντονα είναι τα παράπονα για την καθαριότητα.
2. Δυσκολίες μετακίνησης και διαβίωσης: Η απουσία βασικών καταστημάτων καθημερινής εξυπηρέτησης, όπως φούρνοι και μανάβικα, υποχρεώνει κατοίκους και εμπόρους να μετακινούνται εκτός Παλαιάς Πόλης για να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες.
3. «Κρυφή» αστική εγκατάλειψη και ο κίνδυνος της “Disneyland”: Ενώ τα ισόγεια σφύζουν από τουριστική ζωή, οι πάνω όροφοι των ιστορικών κτιρίων παραμένουν κλειστοί ή εγκαταλελειμμένοι. Χαρακτηριστική είναι η αγωνία των κατοίκων, όπως καταγράφηκε στην έρευνα: «Αν συνεχίσουμε έτσι θα γίνει τουριστική Disneyland».
4. Αίσθηση αποξένωσης: Οι πολίτες νιώθουν λειτουργικά αποκλεισμένοι από το ίδιο τους το ιστορικό κέντρο λόγω της συμφόρησης, με τη διάβρωση του κοινωνικού ιστού να είναι εμφανής.
5. Έλλειψη ελέγχου: Στην έρευνα καταγράφεται έντονα η αίσθηση ότι η πόλη λειτουργεί στον «αυτόματο πιλότο», χωρίς έλεγχο και εφαρμογή των κανόνων.

Η έρευνα καταδεικνύει ότι η περαιτέρω τουριστική μεγέθυνση στερείται νοήματος, χωρίς την παράλληλη θωράκιση της αστικής λειτουργικότητας. Κρίνεται επιβεβλημένη η παροχή κινήτρων για την επανεγκατάσταση της μόνιμης κατοικίας και την επαναλειτουργία παραδοσιακών επαγγελμάτων.

Οι παρεμβάσεις των φορέων

Ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, δήλωσε σχετικά: «Για την ΕΣΕΕ η έννοια της ανάπτυξης στους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς σημαίνει ότι η ωφέλεια από τις τουριστικές ροές διαχέεται ισόρροπα, χωρίς να αλλοιώνεται ο χαρακτήρας της πόλης και χωρίς να διαταράσσεται η λειτουργία της. Η Έρευνα του Ινστιτούτου μας για την Παλιά Πόλη του Ναυπλίου υποδεικνύει με σαφήνεια τα βήματα που απαιτούνται στη παροχή βασικών υποδομών και στην διαχείριση του οικονομικού και κοινωνικού ιστού, ώστε η ισχυρή τουριστική δυναμική και η κυρίαρχη θέση του εμπορίου στην οικονομική ζωή του τόπου να δημιουργούν συνδυαστικά προστιθέμενη αξία στην καθημερινή εμπειρία όλων: κατοίκων, εμπόρων και επισκεπτών. Μέσα από πρωτοβουλίες όπως το “Shopping in Greece” επιδιώκουμε να μετατρέψουμε την τουριστική επισκεψιμότητα σε βιώσιμη αξία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τις τοπικές κοινωνίες, σε ένα περιβάλλον που παραμένει απαιτητικό λόγω διεθνούς αβεβαιότητας, υπέρογκου λειτουργικού κόστους και συμπιεσμένης αγοραστικής δύναμης». Στο περιθώριο της εκδήλωσης, ο κ. Καφούνης είχε κρίσιμες συναντήσεις με τον Δήμαρχο Ναυπλιέων Δημήτρη Ορφανο και τον Πρόεδρο του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Χρήστο Γκούμα.

Από την πλευρά της, η Βάλια Αρανίτου, Επιστημονική Διευθύντρια του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, σημείωσε: «Η βιωσιμότητα του Ναυπλίου ως ζωντανού οργανισμού εξαρτάται από την ικανότητά του να υπερβεί το μοντέλο της «διπλής πόλης», διασφαλίζοντας μια οργανική και δίκαιη συνύπαρξη μεταξύ της τουριστικής δραστηριότητας και της τοπικής κοινωνικής ζωής».

Τέλος, η Πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ναυπλίου, Ελένη Ασπιώτη, τόνισε: «Οι έρευνες του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ αποτελούν πολύτιμο εργαλείο για την κατανόηση των τοπικών αναγκών, καθώς και όλες οι δράσεις του Δικτύου της ΕΣΕΕ ενισχύουν ουσιαστικά το έργο των εμπορικών συλλόγων και τη στήριξη των επιχειρήσεων».

Την παρουσίαση της έρευνας παρακολούθησε σύσσωμο το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΕΕ και οι εκπρόσωποι της Περιφέρειας, της τοπικής αυτοδιοίκησης, των επιμελητηρίων και του εμπορικού κόσμου της Αργολίδας και της Πελοποννήσου.