Σήμα κινδύνου εκπέμπουν τα παγκόσμια επιδημιολογικά δεδομένα για την κατακόρυφη αύξηση των νεοπλασματικών ασθενειών. Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στατιστικά, τα νέα περιστατικά καρκίνου έχουν σημειώσει ραγδαία άνοδο, υπερδιπλασιάζοντας τον αριθμό τους από το 1990 μέχρι το 2023, αγγίζοντας τα 18,5 εκατομμύρια σε όλο τον κόσμο. Το πλέον ανησυχητικό, ωστόσο, είναι η «έκρηξη» κατά 80% που καταγράφεται στους ενήλικες κάτω των 50 ετών τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, με τις εκτιμήσεις να προειδοποιούν για 33 εκατομμύρια κρούσματα έως το 2050.
Απέναντι σε αυτές τις δυσοίωνες προβλέψεις, η επιστήμη προτάσσει ένα ισχυρό, φυσικό και προσβάσιμο «όπλο»: τον τρόπο ζωής. Ο καθηγητής Κλινικής Εργοφυσιολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και του βρετανικού Πανεπιστημίου Wolverhampton, Γιώργος Μέτσιος (ο οποίος φιγουράρει στο κορυφαίο 2% των επιστημόνων παγκοσμίως στη λίστα του Stanford), ρίχνει φως στον σωτήριο ρόλο της σωματικής άσκησης και της διατροφής.
Η πρόληψη περνάει από το πιάτο και την κίνηση
Η μάχη απέναντι στον καρκίνο μπορεί συχνά να κερδηθεί πριν καν ξεκινήσει. Όπως χαρακτηριστικά υπογραμμίζει ο καθηγητής, ένα εντυπωσιακό 40% των καρκινικών όγκων σχετίζεται άμεσα με τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου. Οι κακές διατροφικές συνήθειες και η καθιστική ζωή βρίσκονται στην κορυφή αυτής της λίστας.
«Βελτιώνοντας αυτούς τους δύο παράγοντες στην καθημερινότητά μας, μειώνουμε δραστικά τις πιθανότητες νόσησης», αναφέρει ο κ. Μέτσιος. Είναι ενδεικτικό πως εκτεταμένες έρευνες αποδεικνύουν ότι η τακτική άσκηση μπορεί να “ρίξει” τον κίνδυνο εμφάνισης συγκεκριμένων μορφών καρκίνου, όπως του μαστού και του παχέος εντέρου, σε ποσοστό που αγγίζει το 30%.
Πολύτιμος σύμμαχος στο χειρουργείο και τη χημειοθεραπεία
Η ευεργετική δράση της γυμναστικής δεν σταματά στην πρόληψη του καρκίνου, αλλά ενσωματώνεται ενεργά στο θεραπευτικό πρωτόκολλο. Σύμφωνα με τον ειδικό:
- Πριν το χειρουργείο: Ένα στοχευμένο πρόγραμμα προετοιμασίας (έστω και 2-4 εβδομάδων) ενισχύει τις αντοχές του οργανισμού, βελτιώνοντας τα αποτελέσματα της επέμβασης και επιταχύνοντας τον χρόνο ανάρρωσης.
- Κατά τις ογκολογικές θεραπείες: Η ήπιας έως μέτριας έντασης φυσική δραστηριότητα λειτουργεί ως φυσικό “αντίδοτο” απέναντι στις σκληρές παρενέργειες της χημειοθεραπείας (όπως η εξάντληση και η ναυτία). Παράλληλα, αυξάνει την αιμάτωση στην περιοχή του όγκου, γεγονός που βοηθά τις θεραπείες να δράσουν πιο αποτελεσματικά.
Θωράκιση απέναντι στις υποτροπές
Ακόμα και μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του θεραπευτικού κύκλου, το σώμα χρειάζεται συνεχή υποστήριξη. Ο καθηγητής εξηγεί ότι η σωματική δραστηριότητα λειτουργεί ανασταλτικά στη δημιουργία μεταστάσεων και αυξάνει σημαντικά το προσδόκιμο επιβίωσης.
Πώς το πετυχαίνει αυτό; Η γυμναστική αναγκάζει τους υγιείς ιστούς να καταναλώσουν ενέργεια, “κόβοντας” ουσιαστικά την τροφή από τα εναπομείναντα καρκινικά κύτταρα. Ταυτόχρονα, λειτουργεί ως ασπίδα, “ξυπνώντας” τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που είναι υπεύθυνα για την εξόντωση της νόσου.
Το συμπέρασμα είναι απόλυτα σαφές: Η άσκηση και η σωστή διατροφή δεν είναι απλές συμβουλές ευεξίας. Αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ιατρικής φαρέτρας και, σε συνδυασμό με τη στενή παρακολούθηση από τους ογκολόγους, διαμορφώνουν τον πιο ασφαλή δρόμο για τη νίκη της ζωής.
