Σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκεται η λειτουργία του Οδοντωτού Σιδηροδρόμου Διακοπτού – Καλαβρύτων, μετά τη συσσώρευση τεχνικών προβλημάτων και συμβάντων που έχουν οδηγήσει επανειλημμένα σε ακινητοποίηση συρμών μέσα στο 2025. Το ενδεχόμενο προσωρινής αναστολής της λειτουργίας της ιστορικής τουριστικής γραμμής εξετάζεται πλέον ανοιχτά από την κυβέρνηση, καθώς πληθαίνουν οι ανησυχίες για την ασφάλεια επιβατών και προσωπικού.

Κατά τη διάρκεια ενημέρωσης προς τους δημοσιογράφους, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης τόνισε ότι ο Οδοντωτός αποτελεί αυτόνομη τουριστική υποδομή και δεν εντάσσεται στο δίκτυο του συμβατικού σιδηροδρόμου. Όπως ανέφερε, τα καταγεγραμμένα περιστατικά μέσα στο 2025 ανέρχονται συνολικά σε 25, γεγονός που καθιστά αναγκαίες στοχευμένες παρεμβάσεις συντήρησης και ασφάλειας.

25 περιστατικά σε έναν χρόνο

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών:

• 11 περιστατικά σχετίζονται με αστοχίες στο τροχαίο υλικό
• 1 περιστατικό αποδίδεται σε πρόβλημα υποδομής
• 7 περιστατικά προκλήθηκαν από πτώσεις βράχων και κατολισθήσεις
• 6 περιστατικά εντάσσονται σε λοιπές κατηγορίες

Το μεγαλύτερο ποσοστό αφορά μηχανικές βλάβες, με αιχμές για ελλιπή συντήρηση από τη Hellenic Train. Παράλληλα, το δύσβατο γεωλογικό ανάγλυφο της περιοχής αυξάνει τον κίνδυνο κατολισθήσεων, παρά τα έργα που έχουν υλοποιηθεί στον ορεινό όγκο.

Τα υφιστάμενα προστατευτικά πλέγματα κρίνονται ανεπαρκή, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις αποκολλώνται μεγάλοι βράχοι. Για τον λόγο αυτό, το υπουργείο απέστειλε επείγουσα επιστολή στο αρμόδιο δασαρχείο ζητώντας πρόσθετες παρεμβάσεις. Όπως διευκρινίστηκε, εφόσον επιβεβαιωθεί αυξημένος κίνδυνος, δεν αποκλείεται το προσωρινό κλείσιμο της γραμμής.

Σενάρια μείωσης δρομολογίων

Στο πλαίσιο των ελέγχων ασφαλείας, η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων ζήτησε από τη Hellenic Train συγκεκριμένα μέτρα συμμόρφωσης για την ασφαλή λειτουργία του Οδοντωτού. Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και το σενάριο μείωσης ή αναστολής δρομολογίων, εφόσον δεν πληρούνται οι απαιτούμενες προδιαγραφές ποιότητας και ασφάλειας.

Η ΡΑΣ επισημαίνει ότι, βάσει του ισχύοντος ευρωπαϊκού και εθνικού πλαισίου, οι γραμμές αποκλειστικά τουριστικού χαρακτήρα δεν υπάγονται πλήρως στο καθεστώς εποπτείας της ως Εθνικής Αρχής Ασφάλειας, γεγονός που αναδεικνύει το θεσμικό κενό και την ανάγκη ειδικού κανονιστικού πλαισίου για ιστορικές τουριστικές γραμμές.

Προσφυγές δήμων στη Δικαιοσύνη

Οι αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες κλιμακώνονται. Τα δημοτικά συμβούλια Καλαβρύτων και Αιγιαλείας αποφάσισαν την προσφυγή στη Δικαιοσύνη κατά παντός υπευθύνου, κάνοντας λόγο για συστηματική απαξίωση του Οδοντωτού και για κινδύνους που πλήττουν την ασφάλεια, τον τουρισμό και την τοπική οικονομία.

Ο δήμαρχος Καλαβρύτων Θανάσης Παπαδόπουλος ανέφερε ότι τα δρομολόγια έχουν μειωθεί σε δύο ημερησίως, παρά τις συμβατικές υποχρεώσεις για τρία ζεύγη καθημερινά και πέντε τα Σαββατοκύριακα. Αντίστοιχα, ο δήμαρχος Αιγιαλείας Παναγιώτης Ανδριόπουλος δήλωσε ότι η υπομονή των κατοίκων έχει εξαντληθεί, τονίζοντας πως η υποβάθμιση της γραμμής πλήττει την ιστορική ταυτότητα και την τουριστική εικόνα της περιοχής.

Ένα έργο ορόσημο για τη χώρα

Ο Οδοντωτός Διακοπτού – Καλαβρύτων αποτελεί μοναδικό τεχνικό μνημείο της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Η σύμβαση κατασκευής υπογράφηκε το 1889, στο πλαίσιο των μεγάλων έργων υποδομής της εποχής του Χαρίλαος Τρικούπης, ενώ τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν το 1896 επί πρωθυπουργίας Θεόδωρος Δηλιγιάννης.

Η γραμμή διασχίζει το φαράγγι του Βουραϊκού, έχει μήκος 22,35 χλμ. και υψομετρική διαφορά από το επίπεδο της θάλασσας έως τα 720 μέτρα. Πρόκειται για τη μοναδική ενεργή οδοντωτή γραμμή στην Ελλάδα και μία από τις στενότερες παγκοσμίως, με κλίσεις που φτάνουν έως και 17,5% σε ορισμένα σημεία. Από το 1996, το σύνολο των εγκαταστάσεων έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο.