Ένα δυσαναπλήρωτο κενό στα γράμματα, τις τέχνες και την πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας αφήνει πίσω της η Ιωάννα Παπαντωνίου. Η σπουδαία σκηνογράφος, ενδυματολόγος και ιδρύτρια του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος (σημερινού Ιδρύματος Βασίλη Παπαντωνίου – ΙΒΠ) έφυγε από τη ζωή, βυθίζοντας στο πένθος τη γενέτειρά της, το Ναύπλιο, αλλά και ολόκληρο τον ακαδημαϊκό και καλλιτεχνικό κόσμο.

Η προσφορά της στην έρευνα, τη διάσωση και την ανάδειξη της ελληνικής λαϊκής παράδοσης αναγνωρίζεται ομόφωνα, όπως αποτυπώνεται μέσα από το κύμα συλλυπητήριων μηνυμάτων που κατακλύζουν τη δημόσια σφαίρα.

Δήμος Ναυπλιέων: «Το Ναύπλιο θα την ευγνωμονεί για πάντα»

Η είδηση του θανάτου της Ιωάννας Παπαντωνίου κινητοποίησε άμεσα τις τοπικές αρχές. Το Δημοτικό Συμβούλιο Ναυπλιέων συγκλήθηκε εκτάκτως στις 25 Φεβρουαρίου 2026, εκδίδοντας ομόφωνο ψήφισμα εις ένδειξη βαθιάς ευγνωμοσύνης.

Στο ψήφισμά του, ο Δήμος εξήρε το ανεξίτηλο αποτύπωμα που άφησε η εκλιπούσα στην τοπική και εθνική σκηνή, υπενθυμίζοντας πως το Λαογραφικό Μουσείο που η ίδια ίδρυσε το 1974, τιμήθηκε το 1981 ως το Ευρωπαϊκό Μουσείο της χρονιάς. Ο Δήμαρχος, Δημήτριος Ορφανός, και ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, Κωνσταντίνος Καράπαυλος, δεσμεύτηκαν για τη συνεχή στήριξη του έργου της, ενώ αντιπροσωπεία του Δήμου θα παραστεί στην εξόδιο ακολουθία.

Υπουργείο Πολιτισμού: «Αφιέρωσε τη ζωή και την περιουσία της στον Πολιτισμό»

Συγκινητικός ήταν ο αποχαιρετισμός της ηγεσίας του Υπουργείου Πολιτισμού. Η Υπουργός, Λίνα Μενδώνη, η οποία συνεργάστηκε στενά μαζί της από το 1999, χαρακτήρισε την Ιωάννα Παπαντωνίου ως μία από τις «σημαντικότερες θεραπαινίδες του Πολιτισμού μας».

Η κα Μενδώνη υπενθύμισε τη μετεωρική πορεία της εκλιπούσας στα μεγαλύτερα θέατρα και τα πανεπιστημιακά έδρανα, υπογραμμίζοντας το μεγαλείο της προσφοράς της: «Το Ίδρυμα Βασίλη Παπαντωνίου υπήρξε το έργο ζωής της, στο οποίο δώρισε όλες τις συλλογές της και για τις ανάγκες του οποίου διέθεσε σχεδόν το σύνολο της περιουσίας της», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου (και καταγόμενος από την Αργολίδα), Γιώργος Διδασκάλου, ο οποίος σημείωσε πως «ο ελληνικός πολιτισμός γίνεται σήμερα φτωχότερος», τονίζοντας ότι η παρακαταθήκη που αφήνει στις επόμενες γενιές είναι ανεκτίμητη.

Η αναγνώριση από τους βουλευτές της Αργολίδας

Τη βαθιά τους θλίψη για την απώλεια της σπουδαίας ερευνήτριας εξέφρασαν βουλευτές του νομού Αργολίδας, αναδεικνύοντας το πρωτοποριακό της πνεύμα.

• Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Βουλευτής της ΝΔ, Γιάννης Ανδριανός, υπενθύμισε ότι η Ιωάννα Παπαντωνίου υπήρξε η πρώτη γυναίκα σκηνογράφος του Εθνικού Θεάτρου και του Φεστιβάλ Επιδαύρου. «Σφράγισε με τη ζωή και την πολύτροπη δράση της την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου μας», δήλωσε, προσθέτοντας πως το ήθος της θα αποτελεί διαχρονική πηγή έμπνευσης.
• Από την πλευρά του, ο Βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Γιώργος Γαβρήλος, εστίασε στον εκπαιδευτικό χαρακτήρα του έργου της. «Η Ιωάννα Παπαντωνίου μας δίδαξε και μας άνοιξε δρόμους, για να δούμε με άλλη ματιά το παρελθόν, εκτιμώντας το παρόν», ανέφερε, χαρακτηρίζοντας το Ίδρυμα ως την αιώνια ενσάρκωση του οράματός της.

Η Ελλάδα αποχαιρετά μια γυναίκα που δεν αρκέστηκε στη μελέτη της ιστορίας, αλλά φρόντισε, αθόρυβα και ουσιαστικά, να τη διασώσει για το μέλλον.