Το απόγευμα της ερχόμενης Δευτέρας, το Δημοτικό Συμβούλιο Ναυπλιέων καλείται να αντιμετωπίσει έναν «σκελετό» που δεν χωράει πια στην πόλη. Η εισήγηση του δημάρχου για την έκδοση ψηφίσματος σχετικά με το παλαιό Ξενία έρχεται σε μια στιγμή που η τοπική κοινωνία βράζει.

του Άκη Γκάτζιου

Μετά τον σοβαρό τραυματισμό της 15χρονης πριν λίγες ημέρες, η συζήτηση δεν περιστρέφεται πια γύρω από την αισθητική, αλλά γύρω από την ασφάλεια και το οριστικό μέλλον ενός κτιρίου που από στολίδι έγινε κατάρα.

Ας μη γελιόμαστε. Το Ξενία στην Ακροναυπλία έχει πάψει προ πολλού να είναι ένα αρχιτεκτονικό μνημείο του αρχιτέκτονα Ιωάννη Τριανταφυλλίδη, υπό την εποπτεία του Άρη Κωνσταντινίδη και έχει μετατραπεί σε ένα μνημείο κρατικής και δημοτικής αδράνειας. Η αγανάκτηση που εισπράττει κανείς περπατώντας στην πόλη και συζητώντας με τους κατοίκους δεν είναι πια η γνωστή «γκρίνια» για τα εγκαταλειμμένα ακίνητα. Είναι οργή. Είναι ο φόβος του γονιού που βλέπει το παιδί του να ανεβαίνει στον βράχο και ξέρει ότι η περίφραξη είναι πλέον διακοσμητική.

Η «ωρολογιακή βόμβα» των σχολικών εκδρομών

Και αν μέχρι σήμερα το πρόβλημα εντοπιζόταν κυρίως στους «ψαγμένους» έφηβους της περιοχής που έψαχναν μια δόση αδρεναλίνης στα ερείπια, τώρα μπαίνουμε στην πιο επικίνδυνη ζώνη του χρόνου. Ο Μάρτιος, ο Απρίλιος και ο Μάιος είναι οι μήνες που το Ναύπλιο κατακλύζεται από εκατοντάδες σχολικές εκδρομές καθημερινά. Χιλιάδες μαθητές από όλη την Ελλάδα θα βρεθούν στην Ακροναυπλία.

Ποιος θα εγγυηθεί ότι ένα γκρουπ δεκαπεντάχρονων από την Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη, μέσα στον ενθουσιασμό της εκδρομής, δεν θα βρει την τρύπα στο συρματόπλεγμα για μια selfie στα ερείπια; Η εμπειρία από το παρελθόν δείχνει ότι το Ξενία αποτελεί μαγνήτη για τους νέους επισκέπτες. Με τις σχολικές εκδρομές να πλημμυρίζουν σιγά σιγά την πόλη, το κτίριο δεν είναι απλώς ένα ερείπιο, αλλά μια ανοιχτή παγίδα θανάτου σε εθνικό επίπεδο. Αν δεν σφραγιστεί ερμητικά σήμερα, το επόμενο ατύχημα δεν θα είναι απλώς μια είδηση, αλλά μια τραγωδία που θα στιγματίσει το Ναύπλιο για πάντα.

Κατεδάφιση ή αξιοποίηση; Τα φαντάσματα του παρελθόντος

Η συζήτηση για το τι πρέπει να γίνει το Ξενία κρατάει δεκαετίες και έχει περάσει από σαράντα κύματα. Στο παρελθόν έχουν ακουστεί τα πάντα. Από τη μία, η πλευρά των «ρομαντικών» και των αρχιτεκτόνων που υποστηρίζουν ότι το κτίριο αποτελεί εμβληματικό δείγμα του ελληνικού μοντερνισμού και πρέπει να αποκατασταθεί πλήρως ως ξενοδοχείο υψηλών προδιαγραφών ή πολιτιστικό – συνεδριακό κέντρο. Αυτό το σενάριο, ωστόσο, προσκρούει πάντα στο τεράστιο κόστος και στο δαιδαλώδες καθεστώς της ΕΤΑΔ.

Από την άλλη, πληθαίνουν οι φωνές εκείνων που ζητούν την οριστική κατεδάφιση.

«Αν δεν μπορούν να το φτιάξουν, ας το γκρεμίσουν να τελειώνουμε», είναι η φράση που ακούγεται όλο και πιο συχνά στα καφενεία της πόλης. Η πρόταση για κατεδάφιση και πλήρη ανάπλαση του χώρου με χαμηλή βλάστηση και περιπατητικές διαδρομές που θα αναδεικνύουν το κάστρο της Ακροναυπλίας κερδίζει έδαφος, ειδικά όσο το κτίριο σαπίζει. Η αλήθεια είναι σκληρή: Ένα ερείπιο που καταρρέει δεν τιμά καμία αρχιτεκτονική κληρονομιά. Αντίθετα, την εξευτελίζει.

Μια πόλη που ντρέπεται για τη «βιτρίνα» της

Είναι θλιβερό να μιλάμε για το Ναύπλιο, τον κορυφαίο τουριστικό προορισμό της χώρας, και να δεχόμαστε ότι στο πιο προνομιακό του σημείο δεσπόζει ένας σκουπιδότοπος. Το Ξενία αποτελεί πλέον ντροπή. Είναι το πρώτο πράγμα που βλέπει κανείς από τη θάλασσα και το τελευταίο που αντικρίζει ο περιπατητής του Γύρου της Αρβανιτιάς. Η εικόνα της εγκατάλειψης, με τα σπασμένα τζάμια, τα γκράφιτι και την βρωμιά, ακυρώνει κάθε προσπάθεια αναβάθμισης του τουριστικού μας προϊόντος.

Ο κόσμος του Ναυπλίου έχει κουραστεί να ακούει για «αρμοδιότητες». Τον ενδιαφέρει η ουσία. Και η ουσία είναι ότι αυτή τη στιγμή, ο δήμος και η πολιτεία δείχνουν αδύναμοι να προστατεύσουν ακόμη και την ίδια την εικόνα της πόλης. Το ψήφισμα της Δευτέρας δεν πρέπει να είναι για το θεαθήναι. Πρέπει να απαιτεί άμεση χρηματοδότηση για τη στερέωση και τη φύλαξη, ή την οριστική απόδοση του κτιρίου στην τοπική κοινωνία για να αποφασίσει εκείνη τη μοίρα του.

Το Δημοτικό Συμβούλιο της 9ης Μαρτίου δεν είναι μια τυπική διαδικασία. Είναι η στιγμή που οι τοπικοί παράγοντες πρέπει να κοιτάξουν στα μάτια τους δημότες και να δώσουν απαντήσεις. Θα συνεχίσουμε να μετράμε πτώσεις και τραυματισμούς μαθητών; Θα συνεχίσουμε να απολογούμαστε στους ξένους επισκέπτες για το κουφάρι της Ακροναυπλίας; Το Ξενία δεν μπορεί να περιμένει άλλο. Είτε θα του ξαναδώσουμε ζωή, είτε θα πρέπει να έχουμε το θάρρος να το αποχαιρετήσουμε οριστικά. Οποιαδήποτε άλλη μέση λύση είναι απλώς μια παράταση της παρακμής.