Δεν χρειάστηκαν παρά λίγα λεπτά για να μετατραπεί μια καρναβαλική φιγούρα στο Ναύπλιο σε πεδίο μάχης. Πριν καν το άρμα του Ντόναλντ Τραμπ πατήσει τους τροχούς του στην άσφαλτο, οι «εισαγγελείς» των social media είχαν ήδη βγάλει το πόρισμα: «Άστοχο», «προσβλητικό», «κακόγουστο». Λες και το καρναβάλι είναι μια έκθεση διακοσμητικής εσωτερικού χώρου και όχι η στιγμή που η πραγματικότητα μπαίνει στο μίξερ και βγαίνει παραμορφωμένη για να γελάσουμε με τα χάλια μας.
Από το Ντίσελντορφ μέχρι το Βιαρέτζιο
Για όσους έσπευσαν να μιλήσουν για «κατάντια» του Ναυπλίου, μια γρήγορη ματιά στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα θα τους προσγείωνε απότομα. Την ίδια ώρα που στην Αργολίδα κάποιοι σταύρωναν τα χέρια, στις μεγάλες παρελάσεις της Ευρώπης ο Τραμπ είναι ο μόνιμος πρωταγωνιστής.
Στο Ντίσελντορφ και την Κολωνία, τα άρματα του Ζακ Τίλι (Jacques Tilly) δείχνουν ηγέτες σε καταστάσεις που θα έκαναν τους δικούς μας «αστυνόμους της αισθητικής» να λιποθυμήσουν. Στο Βιαρέτζιο της Ιταλίας, ο Τραμπ έχει εμφανιστεί ως «Warhammer» θεότητα, ως αυταρχικός αυτοκράτορας, ακόμα και ως μωρό με πάνες. Εκεί, η σάτιρα θεωρείται αυτονόητη και η πολιτική κριτική είναι η ραχοκοκαλιά της παρέλασης. Στο Ναύπλιο αντίστοιχα, φαίνεται πως πρέπει να ζητείται η έγκριση του «πρωτοκόλλου» πριν πιάσουν το πινέλο.
Για να μην νομίζετε ότι μόνο στο Ναύπλιο «ανακαλύφθηκε» η σάτιρα, η Ελλάδα φέτος κινήθηκε σε ρυθμούς Τραμπ, με την Πάτρα και άλλες πόλεις να δίνουν τη δική τους απάντηση στους «σοβαροφανείς» των social media.
Αν οι επικριτές του Αναπλιώτικου Καρναβαλιού σοκαρίστηκαν με ένα άρμα, μάλλον δεν έχουν δει τι συμβαίνει στην υπόλοιπη χώρα, όπου η σάτιρα της εξουσίας παραμένει ο κεντρικός πυλώνας της Αποκριάς.
Στη μεγάλη παρέλαση της Πάτρας, ο Τραμπ δεν ήταν απλώς ένα άρμα, αλλά μια διαρκής αναφορά: Εμφανίστηκε άρμα που σατίριζε την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, ενώ δεκάδες καρναβαλιστές από διαφορετικά πληρώματα επέλεξαν τη στολή του Αμερικανού προέδρου, προσαρμοσμένη στην ελληνική πραγματικότητα.
Η «αστυνομία» της ψηφιακής αισθητικής
Το παράδοξο είναι ότι οι περισσότερες αντιδράσεις ξεκίνησαν από ανθρώπους που δεν βρέθηκαν καν στον δρόμο. Η σάτιρα «ξεπέρασε τα όρια», έγραψαν κάποιοι, ξεχνώντας ότι αν η σάτιρα έχει όρια, τότε απλώς είναι δημόσιες σχέσεις.
Η επιλογή του Τραμπ δεν ήταν μια πολιτική τοποθέτηση. Ήταν η αυτονόητη ενασχόληση με μια φιγούρα που κυριαρχεί στην παγκόσμια σκηνή. Το να ενοχλείσαι από την «ποιότητα» της κατασκευής ή το ύφος της διακωμώδησης είναι δικαίωμά σου. Το να απαιτείς όμως τη λογοκρισία της ή να τη θεωρείς προσβολή για την πόλη, δείχνει έναν ιδιότυπο επαρχιωτισμό που φοβάται μην τον παρεξηγήσουν οι ξένοι.
Ο Καρνάβαλος κάηκε, οι στολές μπήκαν στα μπαούλα και ο ψηφιακός θόρυβος θα κοπάσει. Αυτό που μένει είναι η γεύση μιας κοινωνίας που δυσκολεύεται να διαχειριστεί το προφανές.
Το Ναύπλιο δεν κινδυνεύει από ένα άρμα με τον Τραμπ. Κινδυνεύει από την ανάγκη του να φαίνεται πάντα «καθώς πρέπει», ακόμη και όταν οι ημέρες επιβάλλουν το ακριβώς αντίθετο. Αν η σάτιρα μας κάνει να νιώθουμε άβολα, τότε μάλλον κάνει τη δουλειά της σωστά. Όλα τα άλλα είναι απλώς για να έχουμε να λέμε στο Facebook.
