Μια δυσαναπλήρωτη απώλεια για τον ελληνικό πολιτισμό και την πόλη του Ναυπλίου σημειώθηκε σήμερα, καθώς η Ιωάννα Παπαντωνίου, η εμβληματική «ψυχή» του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος (ΠΛΙ), έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 91 ετών.
Η είδηση του θανάτου της σκόρπισε βαθιά θλίψη, καθώς η Ιωάννα Παπαντωνίου δεν υπήρξε απλώς μια σπουδαία επιστήμονας και καλλιτέχνις, αλλά η γυναίκα που κατάφερε να μετατρέψει την παράδοση σε ένα ζωντανό, διεθνές σημείο αναφοράς.
Μια ζωή αφιερωμένη στην τέχνη και την παράδοση
Γεννημένη στην Αθήνα το 1936, η Ιωάννα Παπαντωνίου υπήρξε μια προσωπικότητα με σπάνια καλλιέργεια. Σπούδασε σκηνογραφία και ενδυματολογία στο φημισμένο Wimbledon School of Art στο Λονδίνο, και με την επιστροφή της στην Ελλάδα το 1971, ξεκίνησε μια λαμπρή καριέρα που την έφερε στην κορυφή του θεατρικού κόσμου.
Υπήρξε η πρώτη γυναίκα σκηνογράφος στην Επίδαυρο, ανοίγοντας δρόμους για τις επόμενες γενιές, ενώ συνεργάστηκε με τους κορυφαίους του χώρου: από τον Αλέξη Σολομό και τον Κάρολο Κουν (Θέατρο Τέχνης) μέχρι τον Αλέξη Μινωτή και την Κατίνα Παξινού. Το έργο της στο Εθνικό Θέατρο και το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος χαρακτηρίστηκε από μια «αυστηρή απλότητα» και μια βαθιά μελέτη του σχήματος και του χρώματος.
Η ίδρυση του ΠΛΙ: Ένα όραμα που κατέκτησε την Ευρώπη
Το 1974, η αγάπη της για το ελληνικό κοστούμι και τη λαϊκή φορεσιά μετουσιώθηκε στην ίδρυση του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος «Βασίλειος Παπαντωνίου» στο Ναύπλιο. Ξεκινώντας με μια προσωπική συλλογή 6.000 αντικειμένων, κατάφερε να δημιουργήσει ένα μουσείο-πρότυπο, το οποίο σήμερα αριθμεί πάνω από 25.000 αντικείμενα.
Η προσφορά της αναγνωρίστηκε διεθνώς το 1981, όταν το ΠΛΙ απέσπασε το Ευρωπαϊκό Βραβείο Μουσείου της Χρονιάς, μια διάκριση που έθεσε το Ναύπλιο στον παγκόσμιο χάρτη της λαογραφίας.
Η «Θεία Νανά» του Πολιτισμού
Το Ίδρυμα Βασίλη Παπαντωνίου, σε μια συγκινητική ανακοίνωση, αποχαιρέτησε την ιδρύτριά του, κάνοντας λόγο για μια «ακούραστη δημιουργό και αφοσιωμένη δασκάλα».
«Η παρουσία της θα παραμείνει ζωντανή σε κάθε γωνιά του Ιδρύματος αλλά και σε κάθε μουσείο που σχετίζεται με τη λαογραφία μας. Το έργο και η παρακαταθήκη της θα είναι για όλους εμάς μνήμη και τεράστια ευθύνη», αναφέρει η Πρόεδρος Γεωργία Κρητικού-Σαμαρά και το Διοικητικό Συμβούλιο, κλείνοντας με το τρυφερό: «Καλό σου ταξίδι, θεία Νανά μας αγαπημένη».
Το συλλυπητήριο μήνυμα του Ιδρύματος
“Το Ίδρυμα Βασίλη Παπαντωνίου αποχαιρετά με οδύνη την Ιδρύτρια και ψυχή του, Ιωάννα Παπαντωνίου.
Σε όλη της τη ζωή στάθηκε ακούραστη δημιουργός, αφοσιωμένη δασκάλα και πηγή έμπνευσης στην Ελλάδα, στην Κύπρο και στο εξωτερικό.
Πάνω απ’ όλα όμως υπήρξε ένας άνθρωπος με βαθιά καλλιέργεια, σεμνότητα και αγάπη για τον Πολιτισμό. Μια προσωπικότητα που ενέπνεε σεβασμό και εμπιστοσύνη σε όσους τη γνώρισαν και συνεργάστηκαν μαζί της.
Η παρουσία της θα παραμείνει ζωντανή σε κάθε γωνιά του Ιδρύματος αλλά και σε κάθε μουσείο που σχετίζεται με τη λαογραφία μας.
Το έργο και η παρακαταθήκη της θα είναι για όλους εμάς μνήμη και τεράστια ευθύνη.
Η Πρόεδρος Γεωργία Κρητικού-Σαμαρά, το Διοικητικό Συμβούλιο και οι συνεργάτες του Ιδρύματος την αποχαιρετούμε με απέραντη αγάπη και ευγνωμοσύνη, ως οικογένεια, τιμώντας την ξεχωριστή διαδρομή της και την πολύτιμη προσφορά της.
Καλό σου ταξίδι, θεία Νανά μας αγαπημένη”.
