Η εξίσωση της στέγασης στην Ελλάδα τείνει να γίνει άλυτη για τη νέα γενιά. Με τα ενοίκια να καλπάζουν και τη διαθεσιμότητα ποιοτικών ακινήτων να συρρικνώνεται, φοιτητές και νέοι εργαζόμενοι βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα αβέβαιο μέλλον. Σε αυτό το εκρηκτικό τοπίο της αγοράς κατοικίας, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (ΔΠΘ) αποφάσισε να δώσει τον λόγο στους άμεσα ενδιαφερόμενους, διοργανώνοντας ένα δυναμικό «speed debate».
43 φοιτήτριες και φοιτητές από τα Τμήματα Οικονομικών και Πολιτικής Επιστήμης δεν αρκέστηκαν στον ρόλο του θεατή. Αντιθέτως, πήραν θέση, αντέκρουσαν επιχειρήματα και κατέθεσαν τις δικές τους προτάσεις για το φλέγον ζήτημα της εύρεσης στέγης.
Ένας διάλογος «στα κόκκινα»
Η διαδικασία ξέφυγε από τα στερεότυπα των ακαδημαϊκών διαλέξεων. Με αυστηρούς χρονικούς κανόνες (4 έως 6 λεπτά ανά θεματική), οι φοιτητές κλήθηκαν να απαντήσουν με συγκεκριμένα επιχειρήματα και όχι με θεωρητικές αναλύσεις. Απέναντί τους βρέθηκε ο επενδυτής και αναλυτής της αγοράς ακινήτων, Ηλίας Παπαγεωργιάδης, ο οποίος είχε την πρωτοβουλία της εκδήλωσης.
Ο κ. Παπαγεωργιάδης έθεσε στο τραπέζι επτά «προκλητικές» θέσεις για την αγορά ακινήτων, καλώντας τους νέους να τις αντικρούσουν. Στόχος ήταν να αναδειχθεί η ανάγκη για ουσιαστικό διάλογο, όχι μόνο στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, αλλά και σε περιφέρειες όπως η Θράκη.
Οι 7 «καυτές» θέσεις για τα ακίνητα
Οι φοιτητές κλήθηκαν να τοποθετηθούν πάνω στους εξής άξονες που καθορίζουν σήμερα το Real Estate:
- Πλαφόν στα ενοίκια: Κατά πόσο ωφελεί ή βλάπτει τελικά τους ενοικιαστές;
- Πιστοποιητικό φερεγγυότητας: Μπορεί να αποτελέσει εργαλείο διαπραγμάτευσης για χαμηλότερο μίσθωμα;
- Κλειστά σπίτια: Η ανάγκη προστασίας των ιδιοκτητών ως κίνητρο για να διαθέσουν τα ακίνητά τους.
- Βραχυχρόνια μίσθωση (Airbnb): Το δικαίωμα στην εκμετάλλευση της ιδιοκτησίας.
- Οικιστική πολιτική: Ο ρόλος του κράτους και η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας έναντι των ιδιωτικών ακινήτων.
- Κοινόχρηστα και οφειλές: Η ανάγκη για γρήγορες κυρώσεις στους κακοπληρωτές και η κρατική πρόνοια για τους οικονομικά αδύναμους.
- Εκτός σχεδίου δόμηση: Οι οικονομικές επιπτώσεις από την ξαφνική κατάργησή της.
Η φωνή της Gen Z: «Τα νούμερα δεν βγαίνουν»
Πέρα από την τεχνοκρατική προσέγγιση, οι φοιτητές κατέθεσαν την βιωματική τους εμπειρία, αναδεικνύοντας το κοινωνικό πρόσημο της στεγαστικής κρίσης.
Ο φοιτητής Πολιτικής Επιστήμης, Γιώργος Φάκας, στάθηκε στην αναντιστοιχία μισθών και ενοικίων, τονίζοντας πως ακόμη και για παλαιά ακίνητα, οι απαιτήσεις είναι υπερβολικές. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Μαρία Γαβριηλίδου υπογράμμισε ότι «οι τιμές υπερβαίνουν κατά πολύ το εισόδημα του μέσου Έλληνα».
Ένα σημαντικό ζήτημα που έθιξε η Κυριακή Αθανασιάδου είναι η σχέση ποιότητας-τιμής. «Τα περισσότερα ακίνητα είναι παλιά και απαιτούν ανακαίνιση», σημείωσε, προσθέτοντας ένα επιπλέον «κρυφό» κόστος στην τσέπη του ενοικιαστή. Από την πλευρά της, η Δέσποινα Ζιάκα εξήγησε πώς η άνοδος τιμών στις νεόδμητες κατοικίες συμπαρασύρει συνολικά την αγορά, δημιουργώντας ασφυκτικές συνθήκες.
Δημογραφικό και ανασφάλεια
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η τοποθέτηση του Γιώργου Σαγκούρη, ο οποίος συνέδεσε το ύψος των ενοικίων με το δημογραφικό πρόβλημα. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, ο συνδυασμός πληθωρισμού και ακριβής στέγης «πνίγει τα νέα ζευγάρια», μετατρέποντας την απόκτηση παιδιού σε ρίσκο και το δεύτερο παιδί σε «άπιαστο όνειρο».
Παράλληλα, εκφράστηκε και το παράπονο ότι στον δημόσιο διάλογο η ζυγαριά γέρνει συχνά υπέρ των ιδιοκτητών. Η Μαρία Πουλάκου επεσήμανε την ανάγκη να ακούγεται πιο δυνατά η φωνή των ενοικιαστών, ενώ η Κυριακή Αθανασιάδου σημείωσε ότι η άποψη ενός επιχειρηματία τείνει να έχει μεγαλύτερη βαρύτητα από αυτή μιας φοιτήτριας.
Το Πανεπιστήμιο ως κοινωνικός εταίρος
Την εκδήλωση χαιρέτισε ο Πρύτανης του ΔΠΘ, Φώτης Μάρης, εντάσσοντάς την στο πλαίσιο εξωστρέφειας του ιδρύματος. Οι καθηγητές Κωνσταντίνος Ρηγόπουλος και Γιώργος Σιάκας τόνισαν τη διασύνδεση της αγοράς ακινήτων με την ευρύτερη οικονομία και τον ρόλο του Πανεπιστημίου να αφουγκράζεται την κοινωνική πραγματικότητα.
Το συμπέρασμα του debate ήταν σαφές: Οι νέοι δεν θέλουν να είναι απλοί παρατηρητές των εξελίξεων που καθορίζουν τη ζωή τους. Διαθέτουν άποψη, επιχειρήματα και απαιτούν να συμμετέχουν ισότιμα στον διάλογο για την επόμενη μέρα της κατοικίας στην Ελλάδα.
