Σημαντικές πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς αποκαλύπτουν τα τριμηνιαία μη χρηματοοικονομικά στοιχεία που ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ. Παρά το γεγονός ότι το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών κατέγραψε άνοδο κατά το τρίτο τρίμηνο του 2025, αυτή δεν ήταν αρκετή για να καλύψει την καλπάζουσα αύξηση της καταναλωτικής δαπάνης.

Το αποτέλεσμα ήταν τα νοικοκυριά να αναγκαστούν να ξοδέψουν περισσότερα από όσα εισέπραξαν, οδηγώντας τον δείκτη της αποταμίευσης σε αρνητικά επίπεδα, φαινόμενο που καταδεικνύει ότι πολλοί πολίτες αναγκάζονται να «τρώνε από τα έτοιμα» ή να δανείζονται για να καλύψουν τις ανάγκες τους.

Η «μαύρη τρύπα» μεταξύ εσόδων και εξόδων

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το διαθέσιμο εισόδημα του τομέα των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που εξυπηρετούν νοικοκυριά (ΜΚΙΕΝ) σημείωσε αύξηση 1,9% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2024. Σε απόλυτους αριθμούς, διαμορφώθηκε στα 44,54 δισ. ευρώ, έναντι 43,69 δισ. ευρώ πέρυσι.

Ωστόσο, η εικόνα ανατρέπεται όταν εξετάσει κανείς τα έξοδα. Η τελική καταναλωτική δαπάνη εκτινάχθηκε κατά 5,0%, φτάνοντας τα 45,9 δισ. ευρώ (από 43,7 δισ. ευρώ το 2024).

Η σύγκριση των δύο μεγεθών είναι αποκαλυπτική: Τα νοικοκυριά ξόδεψαν 1,36 δισ. ευρώ περισσότερα από όσα εισέπραξαν ως διαθέσιμο εισόδημα μέσα στο τρίμηνο.

Αρνητικό ρεκόρ στην αποταμίευση

Η δυσαναλογία μεταξύ της αύξησης του εισοδήματος και της αύξησης των δαπανών αποτυπώνεται ξεκάθαρα στο ποσοστό αποταμίευσης.

Ενώ το τρίτο τρίμηνο του 2024 το ποσοστό ήταν οριακά αρνητικό στο -0,1%, φέτος η ψαλίδα άνοιξε δραματικά, με το ποσοστό αποταμίευσης να κατρακυλά στο -3,1%. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η τρέχουσα ροή εισοδήματος δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών, οδηγώντας σε μείωση των περιουσιακών στοιχείων ή αύξηση των υποχρεώσεων.

«Ανάσα» από τις επενδύσεις και το εξωτερικό ισοζύγιο

Στον αντίποδα της οικονομικής στενότητας των νοικοκυριών, η γενική εικόνα της οικονομίας εμφανίζει σημάδια βελτίωσης σε μακροοικονομικό επίπεδο.

Σημαντική βελτίωση παρουσίασε το έλλειμμα στο εξωτερικό ισοζύγιο (πρωτογενών εισοδημάτων, τρεχουσών και κεφαλαιακών μεταβιβάσεων), το οποίο περιορίστηκε στα 0,98 δισ. ευρώ, έναντι 1,80 δισ. ευρώ το αντίστοιχο περσινό διάστημα.

Η συνολική οικονομία κατέγραψε καθαρή χορήγηση δανείων ύψους 3,25 δισ. ευρώ, ποσό υπερδιπλάσιο σε σχέση με το 1,50 δισ. ευρώ του 2024.

Ψήφος εμπιστοσύνης από τις επιχειρήσεις

Ενθαρρυντικά είναι τα μηνύματα από τον επιχειρηματικό στίβο. Οι μη χρηματοοικονομικές εταιρείες προχώρησαν σε ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου ύψους 5,36 δισ. ευρώ.

Μάλιστα, το επενδυτικό ποσοστό (επενδύσεις προς προστιθέμενη αξία) αυξήθηκε στο 23,6%, έναντι 21,8% πέρυσι, δείχνοντας ότι ο επιχειρηματικός κόσμος συνεχίζει να επενδύει στην ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό, παρά το ρευστό οικονομικό περιβάλλον.