H Mercosur, προφέρεται Μερκοσούρ, είναι η Κοινή Αγορά του Νότου, ένας περιφερειακός οργανισμός και τελωνειακή ένωση στη Λατινική Αμερική. Ιδρύθηκε το 1991 και αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους οικονομικούς συνασπισμούς παγκοσμίως. Μέλη της είναι η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη. Η Βενεζουέλα προσχώρησε το 2012, αλλά η ιδιότητα μέλους της ανεστάλη το 2017. Τον Δεκέμβριο του 2012 υπεγράφη το πρωτόκολλο προσχώρησης της Βολιβίας στη Mercosur. Εκκρεμεί η επικύρωσή του από τα κοινοβούλια των χωρών της Mercosur. Υπό ένταξη είναι, η Βολιβία, ενδεχομένως στην θέση της Βενεζουέλας, η Χιλή, το Περού, η Κολομβία, το Εκουαδόρ και η Γουινέα.
*Του Άκη Ντάνου
Από κοινού, οι χώρες της Mercosur αποτελούν την 6η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο με συνολικό πληθυσμό 270 εκατομμύρια. Όλες οι στατιστικές της Mercosur αναφέρονται στις τέσσερις χώρες-πλήρη μέλη της Mercosur: Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη.
Η ΕΕ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εταίρος της Mercosur στο εμπόριο αγαθών, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 17 % των συνολικών εμπορικών συναλλαγών της Mercosur το 2024. Μεταξύ 2014 και 2024, το εμπόριο αγαθών ΕΕ-Mercosur αυξήθηκε κατά περισσότερο από 36%: οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 50 %, ενώ οι εξαγωγές κατά 25 %. πάνω από 111δισ. €. Δυστυχώς το ελεύθερο εμπόριο, έχει ξεφύγει από τα αρχικά όρια της ΕΕ και διευρύνεται προς τρίτες χώρες, όπως το Ισραήλ και η “κοινή αγορά” της Λατινικής Αμερικής προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στους Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφους. Ειδικά η εμπορική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Mercosur κινδυνεύει να θέση τέλος στην πρωτογενή ελληνική παραγωγή αφανίζοντας αγρότες και κτηνοτρόφους. Παράλληλα προκαλεί προβληματισμό η αφωνία όλων των βουλευτών της Αργολίδας για την απειλή εκ της Mercosur.
Η Εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur
Τον Δεκέμβριο του 2024 η ΕΕ κατέληξε σε πολιτική συμφωνία με τα τέσσερα ιδρυτικά μέλη της Mercosur: Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη.
Τον Σεπτέμβριο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε προτάσεις αποφάσεων του Συμβουλίου σχετικά με την υπογραφή και τη σύναψη δύο παράλληλων νομικών πράξεων: της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΕΕ-Mercosur (EMPA) και της ενδιάμεσης εμπορικής συμφωνίας (iTA). Η iTA θα λήξει όταν η ΕΜΡΑ επικυρωθεί πλήρως από τα κράτη μέλη και τεθεί σε ισχύ, πράγμα που ήδη έχει ξεκινήσει να εφαρμόζεται παρά τις αντιρρήσεις της Γαλλίας και κάποιων χωρών του πρώην ανατολικού μπλοκ.
Πού κινδυνεύει η αγροτική παραγωγή της Αργολίδας
Η Αργολίδα είναι μια περιοχή με πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, καθώς η οικονομία της βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εξαγωγές. Για τον νομό, η συμφωνία ΕΕ-Mercosur είναι ένα “νόμισμα με δύο όψεις”, με τα εσπεριδοειδή και το ελαιόλαδο να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Στα Εσπεριδοειδή (Πορτοκάλια, Μανταρίνια και Χυμοί), εντοπίζεται η μεγαλύτερη απειλή για τον κάμπο της Αργολίδας. Η Βραζιλία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πορτοκαλιού και ο μεγαλύτερος εξαγωγέας συμπυκνωμένου χυμού παγκοσμίως. Η κατάργηση ή μείωση των δασμών θα επιτρέψει σε τεράστιες ποσότητες βραζιλιάνικου χυμού (πούλπα) να κατακλύσουν την ευρωπαϊκή αγορά σε τιμές που οι Έλληνες παραγωγοί δεν μπορούν να ανταγωνιστούν. Οι βιομηχανίες χυμοποίησης στην Αργολίδα, οι οποίες απορροφούν τα πορτοκάλια τα οποία είναι προς χυμοποίηση, προτιμούν ήδη εδώ και χρόνια κάποιες τον φθηνότερο βραζιλιάνικο χυμό, γεγονός που μετά την κατάργηση ή την μείωση των δασμών θα ρίξει κατακόρυφα τις τιμές με τις οποίες θα πληρώνονται οι ντόπιοι παραγωγοί.
Πληγή για την αργολική κτηνοτροφία
Πέρα του ότι δεν υπάρχει κτηνοτροφική ζώνη στην Αργολίδα με αποτέλεσμα οι κτηνοτρόφοι να μην μπορούν εύκολα να επενδύσουν στο νομό, οι εισαγωγές χαμηλότερου κόστους από τη Mercosur μπορεί να πιέσουν προς τα κάτω τις τιμές σε προϊόντα όπου υπάρχει ανταγωνισμός, όπως κρέας (κυρίως βόειο και πουλερικά) και ζωοτροφές (σόγια)
Αυτό αναμένεται να επηρεάσει έμμεσα, κτηνοτρόφους της Αργολίδας και κυρίως αυτούς που εξαρτώνται από ζωοτροφές.
Προσωρινές ευκαιρίες
Η ευκαιρία του Ελαιολάδου και της επιτραπέζιας Ελιάς Αντίθετα με τα πορτοκάλια, το ελαιόλαδο και οι ελιές Άργους, Επιδαύρου και Ερμιονίδας μπορούν να βρεθούν ωφελημένες.
Η Βραζιλία έχει μια τεράστια και αναπτυσσόμενη μεσαία τάξη που εκτιμά το ελαιόλαδο ως προϊόν υγείας και πολυτελείας. Σήμερα, το ελληνικό λάδι επιβαρύνεται με δασμούς που το κάνουν ακριβό. Η συμφωνία θα το κάνει πιο προσιτό στα ράφια των σούπερ μάρκετ του Σάο Πάολο και του Ρίο αφού σε αντίθεση με τα εσπεριδοειδή, οι χώρες της Mercosur δεν έχουν μεγάλη παραγωγή ελαιολάδου, οπότε δεν υπάρχει άμεσος ανταγωνισμός, μόνο ευκαιρία για εξαγωγές, μέχρι βεβαίως η διαρκώς αυξανόμενη παραγωγή ελαιόλαδου της Βραζιλίας, αν και κατώτερη ποιοτικά της Ελληνικής, περιορίσει στο ελάχιστο τις ελληνικές εξαγογές.
Οφέλη για τους οινοπαραγωγούς
Για τους παραγωγούς της Αργολίδας προβλέπονται οφέλη από την απαλλαγή από δασμούς έως και 27%. Αυτό είναι κρίσιμο, καθώς οι ανταγωνίστριες περιοχές της Χιλής έχουν ήδη μηδενικούς δασμούς με τη Mercosur. Η συμφωνία “ισοφαρίζει” το παιχνίδι για τα ελληνικά μπουκάλια, αλλά μέχρι πότε;
Κομβικό σημείο τα Φυτοφάρμακα
Στην Ελλάδα, οι παραγωγοί ακολουθούν την αυστηρή νομοθεσία της ΕΕ για τα φυτοφάρμακα. Αντίθετα στις χώρες της Mercosur επιτρέπονται ουσίες που στην Ευρώπη έχουν απαγορευτεί εδώ και χρόνια. Οι παραγωγοί της Αργολίδας θα βρεθούν να ανταγωνίζονται προϊόντα που παράγονται με χαμηλότερα περιβαλλοντικά και υγειονομικά στάνταρ, άρα “πιο εύκολα και φθηνά” αφού έχουν μικρότερο κόστος παραγωγής και άρα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, ενώ εκείνοι επωμίζονται και το κόστος της “πράσινης” γεωργίας. Ακόμα όμως και τα προϊόντα τα οποία ενδεχομένως λόγω ποιότητας και δασμών να αποκομίσουν κάποια οφέλη, δεν μπορεί να εγγυηθεί κανείς ότι θα είναι διαρκώς κερδοφόρα. Το υψηλό κόστος παραγωγής τα καθιστά το ίδιο επίφοβα με τα εσπεριδοειδή τα οποία ήδη πλήττονται.
*Tο άρθρο του Άκη Ντάνου έχει δημοσιευθεί στις 08.01.2026 στον ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ.
