Με «ραβασάκια» που θα φέρουν προσαύξηση 100% στον ΕΝΦΙΑ απειλούνται τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης δανείων (servicers) για χιλιάδες ακίνητα που διατηρούν κλειστά και αναξιοποίητα. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ετοιμάζεται να εφαρμόσει το νέο μέτρο, το οποίο εκτιμάται ότι αφορά ένα απόθεμα σχεδόν 19.500 κατοικιών (περίπου 8.500 από τράπεζες και 11.000 από servicers).

Η διάταξη, που ψηφίστηκε στα τέλη του 2024, θα ενεργοποιηθεί από τις αρχές του 2026 και θα παραμείνει σε ισχύ έως το 2028. Ουσιαστικά, ο ΕΝΦΙΑ του 2026 θα υπολογιστεί με βάση την κατάσταση των ακινήτων την 31η Δεκεμβρίου 2025. Αν ένα ακίνητο παραμένει «κλειστό» σε εκείνη την ημερομηνία-ορόσημο, ο φόρος διπλασιάζεται.

Τα έσοδα που θα συγκεντρωθούν από αυτόν τον «τιμωρητικό» φόρο θα κατευθυνθούν στοχευμένα σε δράσεις για την ενίσχυση της στεγαστικής πολιτικής.

Στόχος η αύξηση της προσφοράς και η «ανάσα» στα ενοίκια

Η κυβέρνηση και το Υπουργείο Οικονομικών επιχειρούν να ασκήσουν άμεση πίεση στον χρηματοπιστωτικό τομέα ώστε να διαθέσει αυτό το μεγάλο «στοκ» ακινήτων στην αγορά, είτε προς πώληση είτε προς ενοικίαση.

Η πρακτική της διατήρησης χιλιάδων κατοικιών εκτός αγοράς – ακίνητα που συχνά προέρχονται από πλειστηριασμούς – θεωρείται ότι συμβάλλει καθοριστικά στην έλλειψη προσφοράς και, κατ’ επέκταση, στην εκτόξευση των ενοικίων που συνιστά το Νο1 «αγκάθι» για τα νοικοκυριά, ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Με τον διπλασιασμό του ΕΝΦΙΑ, το μήνυμα είναι σαφές: τα ακίνητα δεν μπορούν να παραμένουν επ’ αόριστον αδρανή. Το 2026 θεωρείται χρονιά-κλειδί για να φανεί αν το μέτρο θα λειτουργήσει και θα αυξηθεί η προσφορά διαθέσιμων κατοικιών, ανακόπτοντας την κρίση του στεγαστικού.

Πώς θα αποφύγουν τον διπλό ΕΝΦΙΑ

Για να γλιτώσουν την προσαύξηση 100%, οι τράπεζες και οι servicers θα πρέπει να αποδείξουν ότι το ακίνητο δεν ήταν «κλειστό». Ο νόμος ορίζει ρητά ότι για την αποφυγή της ποινής, το ακίνητο πρέπει να έχει ενοικιαστεί ή χρησιμοποιηθεί για τουλάχιστον 6 μήνες μέσα στο έτος αναφοράς.

Το μέτρο δεν αφορά φυσικά πρόσωπα, αλλά στοχεύει αποκλειστικά τα πιστωτικά ιδρύματα, τα funds και τους διαχειριστές πιστώσεων που συγκεντρώνουν μεγάλο όγκο ακινήτων.

Αναμένεται η έκδοση σχετικής υπουργικής απόφασης που θα ορίζει τις τεχνικές λεπτομέρειες:

• Τον ακριβή ορισμό του «κλειστού» ακινήτου.
• Τις διαδικασίες δήλωσης της ενοικίασης.
• Πιθανές εξαιρέσεις (π.χ. για ακίνητα υπό πλήρη ανακαίνιση, σε περιοχές με μηδενική ζήτηση ή με νομικά/γραφειοκρατικά κωλύματα).

Η «ακτινογραφία» της ΑΑΔΕ

Η ΑΑΔΕ έχει ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία της «απογραφής» αυτών των ακινήτων. Αντλεί στοιχεία διασταυρώνοντας τις δηλώσεις Ε9 (με τους κωδικούς 1 και 2 για κατοικίες/διαμερίσματα) με τα μητρώα που τηρούν οι ίδιες οι τράπεζες και οι servicers.

Αυτή η πρώτη καταγραφή είναι κρίσιμη, καθώς θα αποκαλύψει το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος – πόσες ακριβώς κατοικίες βρίσκονται «κλειδωμένες» στα χαρτοφυλάκια του χρηματοπιστωτικού συστήματος, την ώρα που η ζήτηση για στέγη παραμένει στο «κόκκινο».