Ο θάνατος του 20χρονου Θοδωρή στο Άργος επαναφέρει με δραματικό τρόπο το ζήτημα της εκπαίδευσης των αστυνομικών στη διαχείριση ανθρώπων με αυτισμό, νοητική αναπηρία και διαφορετικούς τρόπους αντίδρασης στον φόβο και την πίεση.
Ο πρώην διεθνής μπασκετμπολίστας Δημήτρης Παπανικολάου, ο οποίος έχει μιλήσει δημόσια για τη δική του θέση στο φάσμα του αυτισμού και για τη νευροδιαφορετικότητα της κόρης του Άριας, αναφέρθηκε ευθέως στην υπόθεση του Άργους.
«Το τραγικό περιστατικό με τον Θοδωρή, που μας συγκλόνισε όλους, δείχνει κάτι που φωνάζουμε εδώ και καιρό. Όλοι οι σημαντικοί τομείς πρέπει να εκπαιδευτούν σε θέματα αναπηρίας και σίγουρα ένας από αυτούς είναι η Αστυνομία», δήλωσε σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό–Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Η τοποθέτησή του μεταφέρει τη δημόσια συζήτηση πέρα από την ποινική διερεύνηση των πράξεων των δύο αστυνομικών. Θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι υπηρεσίες ασφαλείας διαθέτουν την εκπαίδευση και τα πρωτόκολλα που απαιτούνται, ώστε να αναγνωρίζουν ότι ένας άνθρωπος με αυτισμό μπορεί να αντιδράσει απρόβλεπτα όταν φοβηθεί, αγχωθεί ή αισθανθεί ότι απειλείται.
Ο Θοδωρής είχε αναπηρία 89%
Ο Θοδωρής ήταν 20 ετών, βρισκόταν στο φάσμα του αυτισμού και, σύμφωνα με ιατρικές γνωματεύσεις που επικαλέστηκε η οικογένειά του, είχε ποσοστό αναπηρίας 89%.
Τα ξημερώματα της 8ης Ιουλίου 2026 δεν σταμάτησε σε σήμα ελέγχου αστυνομικών της ΟΠΚΕ Αργολίδας. Ακολούθησε καταδίωξη στους δρόμους του Άργους, η οποία ολοκληρώθηκε όταν το αυτοκίνητό του εγκλωβίστηκε και ο ίδιος επιχείρησε να διαφύγει πεζός, σκαρφαλώνοντας σε μαντρότοιχο. Δύο αστυνομικοί χρησιμοποίησαν τα υπηρεσιακά τους όπλα και ο νεαρός τραυματίστηκε στο κεφάλι.
Ο Θοδωρής μεταφέρθηκε αρχικά στο Νοσοκομείο Άργους και στη συνέχεια σε νοσοκομεία της Αττικής. Υπέκυψε στα τραύματά του το βράδυ της 11ης Ιουλίου, έπειτα από τέσσερις ημέρες νοσηλείας.
Οι δύο αστυνομικοί κρίθηκαν προσωρινά κρατούμενοι, ενώ μετά τον θάνατο του 20χρονου η κατηγορία αναβαθμίστηκε σε ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο. Η τελική κρίση για τις ποινικές ευθύνες ανήκει στη Δικαιοσύνη.
Η ευθεία βολή και οι 13 κάλυκες
Νεότερα στοιχεία της ανάκρισης έδειξαν ότι ένας από τους δύο κατηγορούμενους αστυνομικούς παραδέχθηκε πως πυροβόλησε σε ευθεία βολή προς τον τοίχο όπου κατευθυνόταν ο Θοδωρής.
Η παραδοχή διαφοροποιείται από τους αρχικούς ισχυρισμούς περί πυροβολισμών στον αέρα και τυχαίου εξοστρακισμού. Στο σημείο είχαν περισυλλεγεί τουλάχιστον 13 κάλυκες από υπηρεσιακά όπλα, ενώ τα αποτελέσματα της βαλλιστικής εξέτασης αναμένεται να προσδιορίσουν ποια βολή προκάλεσε τον θανάσιμο τραυματισμό.
Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης αναγνώρισε δημόσια ότι οι αστυνομικοί «δεν λειτούργησαν σωστά» και «υπερέβαλαν».
«Η Αστυνομία έχει ως αποστολή να συλλαμβάνει τους δολοφόνους, όχι να σκοτώνει παιδιά», δήλωσε, χαρακτηρίζοντας την ενέργεια των αστυνομικών πράξη που «δεν έπρεπε να γίνει».
Τι σημαίνει εκπαίδευση στην αναπηρία
Η εκπαίδευση των αστυνομικών σε θέματα αναπηρίας δεν περιορίζεται στη γνώση μιας διάγνωσης. Περιλαμβάνει την αναγνώριση συμπεριφορών που μπορεί να συνδέονται με τον αυτισμό, την αποφυγή απότομων κινήσεων και επιθετικών εντολών, τη μείωση των έντονων οπτικών και ηχητικών ερεθισμάτων και την αναζήτηση διαφορετικών τρόπων επικοινωνίας.
Ένας άνθρωπος στο φάσμα του αυτισμού μπορεί να δυσκολεύεται να επεξεργαστεί γρήγορα μια εντολή, να μην αντέχει τις σειρήνες και τις φωνές, να πανικοβάλλεται ή να επιχειρεί να απομακρυνθεί. Τέτοιες αντιδράσεις δεν μπορούν να ερμηνεύονται αυτόματα ως επιθετικότητα ή πρόθεση επίθεσης.
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νοσοκομειακών Ψυχολόγων και Ψυχολόγων Δημόσιων Δομών Υγείας έχει επίσης ζητήσει ουσιαστική εκπαίδευση των δημόσιων λειτουργών, θεσμική επάρκεια και προστασία των ανθρώπων με αναπηρία από τον στιγματισμό και τον μισαναπηρικό λόγο.
«Ο αυτισμός δεν καθορίζει έναν άνθρωπο»
Ο Δημήτρης Παπανικολάου υπογράμμισε ότι ο αυτισμός δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως ταμπέλα που καταργεί την προσωπικότητα, τις ικανότητες ή τα δικαιώματα ενός ανθρώπου.
«Οι ταμπέλες είναι για τους δρόμους και οι ετικέτες για τα ρούχα», ανέφερε, εξηγώντας ότι μέσα στο φάσμα υπάρχουν διαφορετικές ικανότητες αλλά και διαφορετικές ανάγκες υποστήριξης.
Η φράση αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση του Θοδωρή. Η αναπηρία του δεν αποτελεί δικαιολογία για τον θάνατό του ούτε στοιχείο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί εκ των υστέρων για να ερμηνευθούν όλες οι πράξεις του.
Η ποινική έρευνα θα κρίνει τις ευθύνες για τους πυροβολισμούς. Η Πολιτεία οφείλει παράλληλα να απαντήσει σε ένα ευρύτερο ερώτημα: ποια εκπαίδευση διαθέτουν σήμερα οι αστυνομικοί για να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται έναν άνθρωπο με αυτισμό σε κατάσταση φόβου ή κρίσης;
Ο Θοδωρής δεν μπορεί να επιστρέψει. Η υπόθεσή του μπορεί, όμως, να οδηγήσει σε αλλαγές που θα αποτρέψουν έναν επόμενο θάνατο.
