Η Ουρανούπολη βρίσκεται στη βορειοδυτική πλευρά της χερσονήσου του Άθω στη Χαλκιδική και αποτελεί τον τελευταίο κατοικημένο οικισμό πριν από τα σύνορα του Αγίου Όρους. Είναι γνωστή ως η «Πύλη του Αγίου Όρους», καθώς από το λιμάνι της αναχωρούν καθημερινά πλοία που μεταφέρουν προσκυνητές προς την Αθωνική Πολιτεία.
Το χωριό απέχει περίπου 132 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη και ανήκει διοικητικά στον Δήμο Αριστοτέλη. Σήμερα αποτελεί έναν σημαντικό τουριστικό προορισμό, ενώ οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τον τουρισμό και την αλιεία.
Στην Ουρανούπολη λειτουργούν υπηρεσίες απαραίτητες για τους επισκέπτες και τους προσκυνητές, όπως το Γραφείο Προσκυνητών για την έκδοση του διαμονητηρίου προς το Άγιο Όρος, λιμενικό τμήμα, ιατρείο, σχολεία και πολιτιστικός σύλλογος που διοργανώνει εκδηλώσεις, όπως τα «Ουρανοπολίτικα» και τις καλοκαιρινές εκδηλώσεις της πανσελήνου.
Βυζαντινός Πύργος Προσφορίου
Ο Πύργος της Ουρανούπολης αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό μνημείο της περιοχής. Χτίστηκε κατά τη βυζαντινή περίοδο και αποτελούσε μέρος του μετοχίου Προσφόριον της Μονής Βατοπεδίου.
Η πρώτη ιστορική αναφορά στον πύργο γίνεται το 1344. Το κτίσμα υπέστη σοβαρές ζημιές από τον σεισμό του 1585, ενώ τον 19ο αιώνα πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες επισκευές.
Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 φιλοξένησε πρόσφυγες από την Προποντίδα, ενώ αργότερα κατοικήθηκε από το ζεύγος Lock που προσέφερε σημαντική κοινωνική βοήθεια στην περιοχή.
Σήμερα ο πύργος λειτουργεί ως μουσείο και αποτελεί σημαντικό πολιτιστικό σημείο αναφοράς για την Ουρανούπολη.
Μεταβυζαντινό Υδραγωγείο Προσφορίου
Το Υδραγωγείο του Προσφορίου είναι ένα σπάνιο τεχνικό έργο που χρονολογείται από τη μεταβυζαντινή περίοδο.
Το σύστημα υδροδότησης περιλαμβάνει υδρομάστευση της πηγής, υδαταγωγό, υδατογέφυρα, βρύση και δεξαμενή αποθήκευσης νερού. Το συνολικό μήκος του έργου φτάνει τα 300 μέτρα.
Οι πρώτες ιστορικές αναφορές για την αξιοποίηση της πηγής προέρχονται από έγγραφα του 1622, ενώ το έργο αποκαταστάθηκε το 2012 με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα ΕΣΠΑ.
Σήμερα αποτελεί ένα σημαντικό μνημείο της πολιτιστικής κληρονομιάς της Χαλκιδικής.
Μονή Ζυγού – Φραγκόκαστρο
Η Μονή Ζυγού βρίσκεται περίπου δύο χιλιόμετρα από την Ουρανούπολη και είναι ένα από τα αρχαιότερα μοναστήρια της περιοχής του Άθω.
Ιδρύθηκε τον 10ο αιώνα και ήταν αφιερωμένη στον Προφήτη Ηλία. Κατά τον 11ο αιώνα αποτελούσε μία από τις σημαντικότερες μονές της περιοχής.
Μετά τη Δ΄ Σταυροφορία ένας Φράγκος άρχοντας κατέλαβε το μοναστήρι και το μετέτρεψε σε κάστρο, γεγονός που έδωσε στο μνημείο την ονομασία «Φραγκόκαστρο».
Σήμερα ο χώρος αποτελεί σημαντικό αρχαιολογικό μνημείο και οι ανασκαφές συνεχίζονται.
Αρσανάς Χρωμνίτσας – Τα σύνορα του Αγίου Όρους
Ο Αρσανάς της Χρωμνίτσας βρίσκεται ακριβώς στα σύνορα του Αγίου Όρους και αποτελεί το σημείο όπου η Αθωνική Πολιτεία συναντά την υπόλοιπη Χαλκιδική.
Η παραλία ξεχωρίζει για τα λευκά βότσαλα και την μοναδική θέα προς τον Άθωνα. Είναι ένα από τα πιο ιδιαίτερα τοπία της περιοχής και προσελκύει επισκέπτες που θέλουν να γνωρίσουν την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα του τόπου.
