Η απότομη αύξηση του κόστους στέγασης στην Ελλάδα αποτυπώνεται ξεκάθαρα στη νέα μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), την οποία συνυπογράφουν οι Ιωάννης Ναβροζίδης, Χρήστος Λούκας και Νίκος Ρώμπαπας.
Το βασικό συμπέρασμα εντοπίζεται στη ραγδαία ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Η κατασκευή νέων κατοικιών ανακάμπτει με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς, ενώ την ίδια στιγμή η ζήτηση ενισχύεται από την αύξηση των εισοδημάτων, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και την αύξηση του αριθμού των νοικοκυριών.
Το δομικό έλλειμμα προσφοράς στην Περιφέρεια Πελοποννήσου
Η σημερινή εικόνα της στεγαστικής αγοράς αποτελεί απόρροια μιας δεκαπενταετούς αποεπένδυσης. Σύμφωνα με την έρευνα, την περίοδο 2007-2017 οι επενδύσεις σε κατοικίες κατέρρευσαν κατά 95%, ενώ οι οικοδομικές άδειες σημείωσαν πτώση 84%. Ακόμη και με την ανάκαμψη των τελευταίων ετών, τα επίπεδα παραμένουν πολύ χαμηλότερα από την προ κρίσης εποχή, διατηρώντας το έλλειμμα διαθέσιμων ακινήτων.
Στον ευρύτερο χώρο της Πελοποννήσου, το υφιστάμενο κτιριακό απόθεμα αδυνατεί να προσφέρει ουσιαστικές λύσεις. Το μεγάλο ποσοστό κλειστών σπιτιών παραμένει εκτός αγοράς, εξαιτίας παραγόντων όπως η παλαιότητα, οι νομικοί περιορισμοί ή η γεωγραφική ασυμφωνία με τα σημεία όπου καταγράφεται η πραγματική ζήτηση. Επιπρόσθετα, η συνεχιζόμενη μείωση του μεγέθους των νοικοκυριών αποτελεί διαρθρωτικό παράγοντα που αυξάνει τις στεγαστικές ανάγκες, εντείνοντας τον ανταγωνισμό.
Τι ισχύει για τον Αργοσαρωνικό
Η έρευνα υπογραμμίζει πως η αγορά χαρακτηρίζεται από έντονες γεωγραφικές ανισορροπίες. Η πίεση στις τιμές δεν είναι ομοιόμορφη, αλλά συγκεντρώνεται σε τουριστικές και αστικές περιοχές υψηλής ζήτησης. Αυτό το δεδομένο αντανακλά ευθέως την πραγματικότητα στα νησιά του Αργοσαρωνικού και την περιοχή της Τροιζηνίας, όπου η διαθεσιμότητα για μακροχρόνια μίσθωση συρρικνώνεται διαρκώς.
Η δυναμική των άμεσων ξένων επενδύσεων μέσω του προγράμματος της «χρυσής βίζας», αλλά κυρίως η επέκταση της βραχυχρόνιας μίσθωσης, λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές της ζήτησης στους συγκεκριμένους τουριστικούς προορισμούς.
Τα δεδομένα για τα θαλάσσια μέτωπα της περιοχής
Στα παραθαλάσσια μέτωπα του Αργολικού και του Κορινθιακού κόλπου, η αναζήτηση προσιτής κατοικίας προσκρούει στα ίδια δομικά εμπόδια. Η λύση, σύμφωνα με τη μελέτη του ΚΕΦΙΜ, απαιτεί στρατηγική εστίαση στην αύξηση της προσφοράς. Πολιτικές που περιορίζονται στην ενίσχυση της ζήτησης ενδέχεται να αποδειχθούν αναποτελεσματικές ή και να τροφοδοτήσουν περαιτέρω αυξήσεις τιμών.
Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά ο Πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, η στεγαστική πίεση απαιτεί πολιτικές που διευκολύνουν την παραγωγή νέων κατοικιών και μειώνουν τα θεσμικά και πολεοδομικά εμπόδια. Η άρση των αντικινήτρων που κρατούν ακίνητα εκτός αγοράς αποτελεί κομβικό βήμα για τη σταθεροποίηση του κόστους στέγασης.
