Με τη δέουσα λαμπρότητα και βαθύ σεβασμό στην ιστορική μνήμη, το Ναύπλιο ετοιμάζεται να τιμήσει τα 106 χρόνια από την απελευθέρωση της Δυτικής Θράκης. Ο Σύλλογος Θρακών Αργολίδας, σε μια άρτια συνεργασία με την Περιφέρεια Πελοποννήσου και τον Δήμο Ναυπλιέων, διοργανώνει μια ξεχωριστή επετειακή εκδήλωση για τα «Ελευθέρια Θράκης 2026».
Το σημαντικό αυτό πολιτιστικό και ιστορικό ραντεβού έχει οριστεί για την Κυριακή, 17 Μαΐου, με ώρα έναρξης τις 11:30 π.μ., και θα φιλοξενηθεί στην εμβληματική αίθουσα του Βουλευτικού Ναυπλίου.
Ιδιαίτερο κύρος στη φετινή διοργάνωση προσδίδει η παρουσία του καταξιωμένου ακαδημαϊκού και πολιτικού, κ. Ευάγγελου (Άγγελου) Συρίγου, ο οποίος θα παραστεί ως κεντρικός ομιλητής. Η ομιλία του αναμένεται να φωτίσει τα κρίσιμα ιστορικά γεγονότα της εποχής και τη γεωπολιτική σημασία της ενσωμάτωσης της περιοχής στην Ελλάδα. Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Θρακών Αργολίδας απευθύνει ανοιχτή πρόσκληση στο κοινό, τονίζοντας πως η παρουσία των πολιτών θα αποτελέσει ιδιαίτερη τιμή.
Η μαρτυρική πορεία προς την Ελευθερία
Η θεσμοθετημένη ημέρα εορτασμού των «Ελευθερίων» είναι η 14η Μαΐου. Πρόκειται για την ημέρα-ορόσημο κατά την οποία η Θράκη, μετά από αιώνες υποδούλωσης, επέστρεψε οριστικά στην αγκαλιά του ελληνικού κράτους.
Η περιοχή βίωσε τη σκληρότητα της οθωμανικής κυριαρχίας από το 1360. Ωστόσο, μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες της ιστορίας της γράφτηκε πολύ αργότερα. Τον Αύγουστο του 1913, μέσω της Συνθήκης του Βουκουρεστίου, η Δυτική Θράκη παραχωρήθηκε στη Βουλγαρία. Η περίοδος της βουλγαρικής κατοχής υπήρξε καταστροφική: ο τοπικός πολιτισμός δέχθηκε βαρύτατο πλήγμα, η περιοχή οδηγήθηκε σε μαρασμό, δεκάδες χιλιάδες κάτοικοι σφαγιάστηκαν, ενώ περίπου 250.000 Έλληνες Θρακιώτες αναγκάστηκαν να πάρουν τον πικρό δρόμο της προσφυγιάς.
Μια αχτίδα ελπίδας εμφανίστηκε το 1919, όταν τα συμμαχικά στρατεύματα, υπό τις διαταγές του στρατηγού Λεοναρδόπουλου, εισήλθαν στην Ξάνθη, εκδιώκοντας τις βουλγαρικές δυνάμεις. Ακολούθησε η επιβολή ενός καθεστώτος διασυμμαχικής κατοχής, με την περιοχή να ονομάζεται προσωρινά «Χώρα της Θράκης» και να έχει ως επίσημη γλώσσα τη γαλλική.
Η 14η Μαΐου 1920: Η ημέρα της λύτρωσης
Το ρολόι της ιστορίας σήμανε την ώρα της δικαίωσης στις 14 Μαΐου 1920. Ο Ελληνικός Στρατός, με επικεφαλής τον Αντιστράτηγο Εμμανουήλ Ζυμβρακάκη (Διοικητή της Στρατιάς Θράκης), ξεκίνησε τις νικηφόρες επιχειρήσεις για την αντικατάσταση των γαλλικών δυνάμεων.
Η προέλαση υπήρξε αστραπιαία και συντονισμένη: Ο Υποστράτηγος Επαμεινώνδας Ζυμβρακάκης, αδελφός του Αντιστράτηγου, εισήλθε θριαμβευτικά στην Κομοτηνή ηγούμενος της Μεραρχίας Σερρών. Την ίδια ακριβώς ημέρα, η Μεραρχία Ξάνθης, υπό τις διαταγές του Κωνσταντίνου Μαζαράκη-Αινιάν, αποβιβαζόταν στο λιμάνι του Δεδέαγατς (τη σημερινή Αλεξανδρούπολη).
Σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού και πολιτικού πολιτισμού, ο Εμμανουήλ Ζυμβρακάκης εγγυήθηκε από την πρώτη στιγμή την ισονομία και την ειρηνική συνύπαρξη όλων των κατοίκων της περιοχής, ανεξαρτήτως εθνικότητας (Ελλήνων, Τούρκων και Βουλγάρων). Η οριστική διπλωματική επισφράγιση αυτού του στρατιωτικού θριάμβου ήρθε λίγους μήνες μετά, τον Ιούλιο του 1920, με την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών, η οποία ενσωμάτωσε επίσημα και αμετάκλητα τη Δυτική Θράκη στην Ελλάδα.
