Τα σενάρια καταστροφολογίας που ήθελαν την έλευση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) να προκαλεί σαρωτικές απολύσεις και εκτόξευση της ανεργίας, φαίνεται πως διαψεύδονται πανηγυρικά. Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, ο συσχετισμός ανάμεσα στην Τεχνητή νοημοσύνη και την αγορά εργασίας έχει θετικό πρόσημο, καθώς ο τεχνολογικός μετασχηματισμός δείχνει να ευνοεί τη συνολική απασχόληση.
Είναι αδιαμφισβήτητο ότι το εργασιακό τοπίο αλλάζει ριζικά. Η ενσωμάτωση των αλγορίθμων, η οποία ξεκινά δυναμικά από τους κολοσσούς που διαθέτουν τα απαραίτητα επενδυτικά κεφάλαια, πράγματι συμπιέζει τη ζήτηση για επαγγέλματα ρουτίνας. Ωστόσο, το κενό αυτό υπερκαλύπτεται από τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να ανοίξει 69 εκατομμύρια νέες θέσεις μέχρι το 2028. Τα επαγγέλματα του μέλλοντος απαιτούν φρέσκες δεξιότητες σε τομείς αιχμής, όπως η μηχανική μάθηση, η επιστήμη δεδομένων και ο προγραμματισμός, καθιστώντας την επανακατάρτιση και την τριτοβάθμια εκπαίδευση πιο αναγκαίες από ποτέ.
Η έκρηξη της παραγωγικότητας φέρνει ανάπτυξη
Ο βασικός λόγος για τον οποίο οι ειδικοί παραμένουν αισιόδοξοι για τις επιπτώσεις της ΑΙ στην απασχόληση κρύβεται στη ραγδαία αύξηση της παραγωγικότητας με τεχνητή νοημοσύνη. Όσο πιο αποδοτική γίνεται μια οικονομία, τόσο ενισχύονται οι πραγματικοί μισθοί και τονώνεται η αγορά, γεγονός που ιστορικά οδηγεί σε υψηλότερα ποσοστά απασχόλησης.
Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους:
- Η McKinsey εκτιμά ότι έως το 2030, η AI έχει τη δυναμική να προσθέσει 13 τρισεκατομμύρια δολάρια στο παγκόσμιο ΑΕΠ.
- Έρευνα του Center for Economic Policy Research (CERP) σε 12.000 επιχειρήσεις της Ευρώπης, έδειξε μέση αύξηση της παραγωγικότητας κατά 4%. Το μεγαλύτερο όφελος, ωστόσο, καρπώνονται οι εταιρείες που επενδύουν ταυτόχρονα και στο ανθρώπινο κεφάλαιο.
Πού εντοπίζονται οι κίνδυνοι και οι ανησυχίες
Αν και η γενική εικόνα είναι θετική, υπάρχουν «γκρίζες ζώνες». Όπως αναφέρει η Morgan Stanley, η αυτοματοποίηση έχει πλήξει κυρίως τις νεότερες ηλικιακές ομάδες (22-27 ετών), οι οποίες συχνά αναλαμβάνουν διεκπεραιωτικά καθήκοντα που πλέον εκτελούνται από μηχανές.
Παράλληλα, δημιουργείται ένα κλίμα αβεβαιότητας από τη στάση ορισμένων πολυεθνικών, οι οποίες κατά την ανακοίνωση των ισολογισμών τους προβάλλουν περισσότερο τις περικοπές θέσεων λόγω AI, παρά τις νέες προσλήψεις. Εξαιρώντας όμως αυτά τα συγκεκριμένα τμήματα, δεν καταγράφονται εκτεταμένες αναταράξεις στο σύνολο της αγοράς.
Η τεχνολογία πάντα δημιουργούσε θέσεις
Αναλύοντας τις τεχνολογικές αλλαγές στην οικονομία μέσα στους αιώνες, οι αναλυτές της Morgan Stanley επισημαίνουν ότι τα μεγάλα κύματα καινοτομίας ιστορικά λειτουργούσαν πάντα υπέρ της απασχόλησης.
Μια αναδρομή στα πέντε μεγάλα άλματα της ιστορίας επιβεβαιώνει τον κανόνα:
- Βιομηχανική Επανάσταση (1800-1850): Παρά τη μείωση της αγροτικής απασχόλησης από το 75% στο 50%, οι θέσεις στη μεταποίηση και τις κατασκευές υπερδιπλασιάστηκαν.
- Εποχή του Ατμού και του Χάλυβα (1830-1910): Η παραγωγικότητα διπλασιάστηκε σε σχέση με το προηγούμενο κύμα (άγγιξε το 2% ετησίως), ενισχύοντας περαιτέρω τον βιομηχανικό τομέα.
- Εξηλεκτρισμός και Αυτοκίνηση (1890-1950): Οι εργάτες γης μειώθηκαν στο 20%, όμως οι θέσεις στη δημόσια διοίκηση σχεδόν τριπλασιάστηκαν μέσα σε λίγες δεκαετίες.
- Ηλεκτρονικά και Αεροπορία (1940-1980): Με ρυθμούς αύξησης παραγωγικότητας στο 3%, ο τομέας των υπηρεσιών κυριάρχησε απόλυτα στο οικονομικό στερέωμα.
- Εποχή του Διαδικτύου (1990-2000): Η ψηφιοποίηση εκτόξευσε τη ζήτηση για επαγγέλματα που προηγουμένως δεν υπήρχαν, όπως οι προγραμματιστές λογισμικού και οι ειδικοί κυβερνοασφάλειας.
Όπως στο παρελθόν η μετάβαση από το χωράφι στο εργοστάσιο και από εκεί στο γραφείο γέννησε τεράστιο πλούτο, έτσι και σήμερα, η συμβίωση ανθρώπου και τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να αναδιαμορφώσει, αλλά σίγουρα να μην καταστρέψει, το μέλλον της εργασίας.
