Μια πτήση με drone πάνω από την αργολική γη είναι αρκετή για να αποκαλύψει ένα από τα πιο αινιγματικά και εντυπωσιακά, αλλά ταυτόχρονα λιγότερο προβεβλημένα, μνημεία της αρχαίας Ελλάδας: την Πυραμίδα του Ελληνικού.
Χτισμένη σε ένα κομβικό σημείο κοντά στο Κεφαλάρι του Άργους, η ελληνική αυτή «πυραμίδα» συνεχίζει να μαγνητίζει το ενδιαφέρον, εγείροντας ερωτήματα που απασχολούν ιστορικούς και αρχαιολόγους για δεκαετίες. Μέσα από το εντυπωσιακό βίντεο παρακάτω, μας προσφέρεται μια μοναδική, πανοραμική θέα του αρχαίου κτίσματος. Η κάμερα αποτυπώνει την επιβλητική του παρουσία μέσα στο καταπράσινο ελαιώνα, τη στιβαρή του λιθοδομή και το σπάνιο σχήμα του, που αποτελεί ξεκάθαρη εξαίρεση στα αρχιτεκτονικά χρονικά του ελλαδικού χώρου.
Μοναδική αρχιτεκτονική και στρατηγική θέση
Η Πυραμίδα του Ελληνικού, η οποία θεωρείται με διαφορά η πιο καλοδιατηρημένη από τις παρόμοιες αρχαίες κατασκευές που έχουν εντοπιστεί στη χώρα μας, δεσπόζει πάνω στον αρχαίο οδικό άξονα που συνέδεε το Άργος με την Τεγέα της Αρκαδίας.
Είναι κατασκευασμένη από πελώριους, γκρίζους ασβεστόλιθους της περιοχής, περίτεχνα τοποθετημένους σε ένα τραπεζιόσχημο, κυκλώπειο σύστημα δόμησης. Όπως φαίνεται και από τα εναέρια πλάνα, διαθέτει μια εντυπωσιακά στέρεη βάση, με τους εξωτερικούς τοίχους να υψώνονται αρχικά με κλίση περίπου 60 μοιρών. Πρόκειται για ένα οίκημα αδιαμφισβήτητης αντοχής, το οποίο σχεδιάστηκε για να μείνει όρθιο στο πέρασμα των χιλιετιών.
Ο Παυσανίας, ο εμφύλιος των αδελφών και η χρήση της
Ποια ήταν όμως η πραγματική χρήση της πυραμίδας; Στο εμβληματικό του έργο «Ελλάδος Περιήγησις», ο αρχαίος περιηγητής Παυσανίας (2ος αι. μ.Χ.) κάνει λόγο για ένα πυραμιδοειδές οικοδόμημα στην ευρύτερη περιοχή, διακοσμημένο μάλιστα με ανάγλυφες αργολικές ασπίδες.
Σύμφωνα με την αφήγησή του, επρόκειτο για ένα «πολυάνδριον» –έναν ομαδικό τάφο– ο οποίος ανεγέρθηκε για να ταφούν οι νεκροί από την αιματηρή μάχη ανάμεσα στα δίδυμα αδέλφια, τον Προίτο και τον Ακρίσιο, οι οποίοι μάχονταν λυσσαλέα για τον θρόνο του Άργους.
Η σύγχρονη αρχαιολογική έρευνα, ωστόσο, έχει διαφορετική προσέγγιση. Βασιζόμενοι σε παλαιότερες ανασκαφές αλλά και στη δομή του κτιρίου, ειδικοί καταλήγουν στο συμπέρασμα πως η Πυραμίδα του Ελληνικού λειτουργούσε ως μικρό οχυρό (φρούριο) ή ως φρυκτωρία. Αποτελούσε, δηλαδή, έναν σταθμό ελέγχου και διαβίβασης σημάτων (με φωτιά) που επόπτευε τον εμπορικό οδικό άξονα προς την Πελοπόννησο.
Μια Πυραμίδα παλαιότερη του Χέοπα;
Το πιο ακανθώδες μυστήριο, όμως, που συντηρεί τον «μύθο» γύρω από το μνημείο, αφορά την ακριβή ηλικία του. Η επίσημη και ευρέως αποδεκτή αρχαιολογική άποψη χρονολογεί την κατασκευή στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ. (Ελληνιστική περίοδος).
Κόντρα σε αυτή την άποψη, έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στο παρελθόν με τη μέθοδο της οπτικής θερμοφωταύγειας –από ερευνητές της Ακαδημίας Αθηνών και του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου– δημιούργησαν τεράστιο ακαδημαϊκό σάλο. Σύμφωνα με εκείνες τις μετρήσεις, το μνημείο τοποθετήθηκε χρονολογικά στο 2.720 π.Χ. (με κάποιες αποκλίσεις στο 2.450 π.Χ.). Εάν αυτή η χρονολόγηση θεωρηθεί ποτέ επίσημα έγκυρη, τότε η Πυραμίδα κοντά στο Άργος κατατάσσεται ανάμεσα στις αρχαιότερες του κόσμου, όντας σύγχρονη ή και αρχαιότερη από τη διάσημη Πυραμίδα του Χέοπα στην Αίγυπτο. Παρόλο που η παραδοσιακή αρχαιολογία απορρίπτει κατηγορηματικά αυτούς τους υπολογισμούς, το ερώτημα συνεχίζει να πλανάται.
Ανεξάρτητα από την ακριβή χρονολογία ίδρυσης ή την πρωταρχική λειτουργία της, η Πυραμίδα του Ελληνικού αποτελεί ένα σπουδαίο μνημείο-στολίδι για τον νομό Αργολίδας.
