Μια σημαντική ιατρική πρόκληση, αυτή της αξιόπιστης απεικόνισης της δεξιάς κοιλίας της καρδιάς, έρχεται να αντιμετωπίσει ένα πρωτοποριακό λογισμικό που ενσωματώνει Τεχνητή Νοημοσύνη (AI). Η καινοτομία αυτή φέρει ελληνική υπογραφή, καθώς αναπτύχθηκε στο Κέντρο Έρευνας Τεχνητής Νοημοσύνης «Αρχιμήδης».
Δημιουργοί του είναι δύο διακεκριμένοι επιστήμονες: ο Πολύδωρος Καμπακτσής, επεμβατικός καρδιολόγος και πρώην επίκουρος καθηγητής στο αμερικανικό πανεπιστήμιο Κολούμπια, και ο Αρχοντής Γιαννακίδης, επίκουρος καθηγητής Επιστήμης Δεδομένων στο βρετανικό πανεπιστήμιο Nottingham Trent. Αυτή την περίοδο, το καινοτόμο εργαλείο περνά από την πρώτη του ευρεία κλινική δοκιμή στην Ελλάδα, στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο.
Το πρόβλημα της δεξιάς κοιλίας
Η υγεία της δεξιάς κοιλίας είναι κρίσιμη. Οποιαδήποτε δυσλειτουργία της επηρεάζει άμεσα το προσδόκιμο ζωής, ανεξάρτητα από άλλες καρδιακές παθήσεις. Μάλιστα, προβλήματα στην αριστερή κοιλία, όπως ένα έμφραγμα, μπορούν να έχουν σοβαρό αντίκτυπο και στη δεξιά πλευρά της καρδιάς. Έρευνες καταδεικνύουν ότι σχεδόν το 20% των ασθενών που κάνουν υπερηχοκαρδιογράφημα παρουσιάζουν κάποια ανωμαλία, είτε ανατομική είτε λειτουργική, στη δεξιά κοιλία.
Η πρόκληση έγκειται στην ίδια τη φύση του οργάνου. Το σχήμα της δεξιάς κοιλίας είναι τόσο περίπλοκο που ο κλασικός δισδιάστατος υπέρηχος –η πιο κοινή καρδιολογική εξέταση– αδυνατεί συχνά να δώσει μια ξεκάθαρη, αξιόπιστη εικόνα. Η ιδανική εναλλακτική είναι η μαγνητική τομογραφία καρδιάς, μια εξέταση, ωστόσο, με υψηλό κόστος και περιορισμένη διαθεσιμότητα.
Η λύση μέσω AI
Αναγνωρίζοντας αυτό το κενό, οι δύο Έλληνες ερευνητές δημιούργησαν ένα εργαλείο που στοχεύει να μετατρέψει τον απλό, προσιτό δισδιάστατο υπέρηχο σε ένα όργανο υψηλής ακρίβειας.
«Στόχος μας είναι αυτή η νέα μέθοδος να γίνει ένα καθημερινό, αξιόπιστο εργαλείο για τους καρδιολόγους», εξηγεί ο κ. Καμπακτσής στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. «Ο γιατρός εισάγει ορισμένες βασικές μετρήσεις και ο αλγόριθμος Τεχνητής Νοημοσύνης αναλαμβάνει να δώσει τα τελικά, αντικειμενικά αποτελέσματα».
Πρωτιά και πρακτικότητα
Ένα από τα κύρια πλεονεκτήματα του λογισμικού είναι η ικανότητά του να εντοπίζει μοτίβα που το ανθρώπινο μάτι αδυνατεί να διακρίνει. Όπως υπογραμμίζει ο κ. Γιαννακίδης: «Το σύστημα μαθαίνει να αναγνωρίζει πολύπλοκα μοτίβα κρυμμένα στα ιατρικά δεδομένα. Παράλληλα, είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να είναι ‘ελαφρύ’. Απαιτεί ελάχιστη επεξεργαστική ισχύ και μνήμη, κάτι που σημαίνει ότι μπορεί να τρέξει άνετα σε φορητούς υπολογιστές ή ακόμα και smartphones».
Σύμφωνα με τον κ. Γιαννακίδη, πρόκειται για μια παγκόσμια πρωτοτυπία, καθώς δεν υπάρχει αντίστοιχη εφαρμογή AI για την αξιολόγηση της δεξιάς κοιλίας μέσω δισδιάστατου υπερήχου. Το συγκεκριμένο επίτευγμα, όπως εξηγεί, έγινε εφικτό τώρα χάρη στην αλματώδη εξέλιξη της «βαθιάς μηχανικής μάθησης» τα τελευταία χρόνια, κάτι που θα ήταν αδιανόητο πριν από μισή δεκαετία.
