Ένα ξεχωριστό τηλεοπτικό και πολιτιστικό γεγονός περιμένει τους τηλεθεατές ανήμερα της Δευτέρας του Πάσχα, 13 Απριλίου. Το Κανάλι της Βουλής θα μεταδώσει στις 18:00, σε πρώτη πανελλήνια προβολή, την ταινία τεκμηρίωσης του βραβευμένου σκηνοθέτη Στάθη Ρέππα με τίτλο «Α γρούσσα νάμου: Ένα παναϊθούρι αννοιτθέ» (Η γλώσσα μου: Ένα παράθυρο ανοιχτό).
Πρόκειται για ένα εγχείρημα που καταγράφει μια πανελλήνια αλλά και παγκόσμια πρωτιά, καθώς ολόκληρη η παραγωγή, διάρκειας 76 λεπτών, είναι γυρισμένη αποκλειστικά στην αρχέγονη τσακώνικη διάλεκτο.
Ένα οδοιπορικό στον πυρήνα της Τσακωνιάς
Το ντοκιμαντέρ αποτελεί μια πρωτογενή, βιωματική καταγραφή της καθημερινότητας στα ιστορικά Τσακωνοχώρια. Ο τηλεοπτικός φακός περιηγείται στα γραφικά τοπία της Κυνουρίας, αποτυπώνοντας την απράμιλλη φυσική ομορφιά περιοχών όπως το Λεωνίδιο, ο Πραστός, η Καστάνιτσα, η Σίταινα, τα Μέλανα, ο Τυρός, ο Άγιος Ανδρέας, η Βασκίνα και η Παλαιόχωρα. Αυτοί οι οικισμοί λειτουργούν μέχρι και σήμερα ως ζωντανοί «πυρήνες» διαφύλαξης των ηθών, των εθίμων και, κυρίως, της γλώσσας.
Όπως σημειώνει ο ίδιος ο σκηνοθέτης, Στάθης Ρέππας, το ερέθισμα για τη δημιουργία αυτού του έργου προήλθε από την άμεση επαφή του με τον τόπο:
«Σε μια επίσκεψή μου στην Κυνουρία, είχα εντυπωσιαστεί από τον Πραστό, την τσακώνικη ‘γραφή’ στις επιγραφές και την ομιλούσα διάλεκτο. Η επίσκεψή μου στο Αρχείο της Τσακωνιάς και η γνωριμία μου με ντόπιους ερευνητές μού κίνησαν βαθιά το ενδιαφέρον για αυτή την αρχέγονη γλώσσα».
Από το Λεωνίδιο μέχρι το Λονδίνο
Η αξία του ντοκιμαντέρ εστιάζεται στους ίδιους τους ανθρώπους του. «Πρωταγωνιστές» της ταινίας είναι οι φυσικοί ομιλητές της τσακώνικης διαλέκτου, αλλά και η νέα γενιά που καταβάλλει συγκινητικές προσπάθειες να τη διδαχθεί και να τη διατηρήσει ζωντανή.
Σημαντική υπήρξε η συνεισφορά της τοπικής ομάδας «Τσακωνοπαρέα», αλλά και του Αρχείου της Τσακωνιάς στο Λεωνίδιο, το οποίο ο σκηνοθέτης χαρακτηρίζει ως ένα «ίδρυμα-θησαυρό» και αστείρευτη πηγή γνώσης. Ενδεικτικό της δυναμικής αλλά και της διασποράς της τσακώνικης κληρονομιάς, είναι το γεγονός ότι στην ταινία συμμετέχουν άτομα που μιλούν και διαδίδουν τη διάλεκτο ακόμη και από πόλεις του εξωτερικού, όπως η Αγία Πετρούπολη και το Λονδίνο.
Αφιέρωμα μνήμης στον Δημήτρη Τσιγκούνη
Η προβολή της Δευτέρας έχει ιδιαίτερη συναισθηματική βαρύτητα, καθώς ο κ. Ρέππας έχει αφιερώσει το έργο στη μνήμη του Δημήτρη Τσιγκούνη, πρώην Δημάρχου Λεωνιδίου και προέδρου του Αρχείου της Τσακωνιάς, ο οποίος έφυγε πρόσφατα από τη ζωή.
Η συμβολή του εκλιπόντος στην υλοποίηση του συγκεκριμένου ντοκιμαντέρ, αλλά και στη γενικότερη διάσωση της πολιτιστικής ταυτότητας της περιοχής, υπήρξε καθοριστική.
Μια σπάνια τηλεοπτική ευκαιρία για το κοινό να έρθει σε επαφή με μια από τις παλαιότερες ζωντανές διαλέκτους της Ευρώπης, μέσα από μια εμπεριστατωμένη και υψηλής αισθητικής προσέγγιση.
