Κάθε Σεπτέμβρη το επιμελητήριο και άλλοι φορείς στήνουν γιορτές για τους επιτυχόντες των Πανελληνίων και μοιράζουν συγχαρητήρια. Ξεχνούν, όμως, πως οι περισσότεροι από αυτούς τους νέους μόλις αγόρασαν ένα εισιτήριο χωρίς επιστροφή.

του Άκη Γκάτζιου

Όταν με το καλό ορκιστούν, η Αργολίδα δεν θα έχει τίποτα ουσιαστικό να τους προσφέρει, πέρα από έναν δίσκο σερβιτόρου, μια ρεσεψιόν ή μια εποχική θεσούλα με τον κατώτατο μισθό.

Μην γελιόμαστε. Η εικόνα της Παρασκευής και του Σαββατοκύριακου στην Παλιά Πόλη του Ναυπλίου ή στην πλατεία του Άργους είναι μια καλοστημένη βιτρίνα. Δείχνει ζωή, αλλά κρύβει την πραγματική αιμορραγία. Πίσω από τα φώτα και τη συνεχή επίκληση στο «τουριστικό μας προϊόν», εξελίσσεται το πιο αθόρυβο και καταστροφικό brain drain στην ιστορία του τόπου μας.

Εξάγουμε λαμπρά μυαλά στην Αθήνα και την Ευρώπη, γιατί πολύ απλά, εδώ δεν χωράνε

Εγκλωβισμένοι στη “βιομηχανία του καφέ”

Η τοπική οικονομία δείχνει να έχει βαλτώσει σε ένα εξαιρετικά περιορισμένο μοντέλο: καφετέριες, ενοικιαζόμενα δωμάτια, εστίαση και, στον αντίποδα, κάποια συσκευαστήρια και αγροτικές δουλειές. Καμία δουλειά δεν είναι ντροπή. Αλλά δεν μπορείς να χτίσεις το μέλλον ενός ολόκληρου νομού απαιτώντας από πτυχιούχους μηχανικούς, αναλυτές, βιολόγους ή οικονομολόγους να δουλεύουν σεζόν ή να κάνουν λάντζα επειδή “αυτά έχει η αγορά”.

Αν ένας νέος επιστήμονας αποφασίσει να γυρίσει στην Αργολίδα, θα χτυπήσει γρήγορα σε τοίχο. Η αγορά εργασίας αδυνατεί να απορροφήσει την εξειδίκευση. Το αποτέλεσμα; Είτε ο νέος ετεροαπασχολείται θάβοντας το πτυχίο του, είτε τα μαζεύει και φεύγει για τα αστικά κέντρα όπου ο αρχικός μισθός και κυρίως οι προοπτικές εξέλιξης είναι στοιχειωδώς αξιοπρεπείς.

Το μισθολογικό “ταβάνι” της επαρχίας

Ακόμα κι αν σταθεί τυχερός και βρει μια θέση γραφείου σε κάποια τοπική επιχείρηση, τα δεδομένα είναι στενά. Η απουσία μεγάλων εταιρειών, τεχνολογικών κόμβων ή βιομηχανιών καινοτομίας στην περιοχή κρατάει τους μισθούς καθηλωμένους.

Στην Αργολίδα, το ταβάνι μπαίνει νωρίς. Και η νέα γενιά δεν είναι διατεθειμένη να ζήσει με τον μόνιμο βραχνά του πώς θα βγει ο μήνας, βλέποντας τους συμφοιτητές της να εξελίσσονται στην πρωτεύουσα.

Πώς γυρίζει το παιχνίδι;

Σίγουρα όχι με ευχολόγια στις προεκλογικές ομιλίες. Για να κρατήσεις έναν νέο, θέλει κίνητρα που μετριούνται στην τσέπη και στην προοπτική καριέρας.

Χρειάζεται σύνδεση του αγροτικού μας τομέα με τις νέες τεχνολογίες. Χρειάζονται επενδύσεις που θα φέρουν «λευκά κολάρα» και όχι μόνο ανειδίκευτους εργάτες γης. Χρειάζονται σύγχρονοι συνεργατικοί χώροι (coworking spaces) που θα προσελκύσουν ψηφιακούς νομάδες ή δικά μας παιδιά που μπορούν να δουλεύουν εξ αποστάσεως για εταιρείες του εξωτερικού, ρίχνοντας τα χρήματά τους στην τοπική αγορά.

Αν δεν καταλάβουμε ότι η “βαριά βιομηχανία” μας δεν μπορεί να είναι αποκλειστικά τα σουβλάκια και τα airbnb, το παιχνίδι είναι χαμένο. Μια Αργολίδα χωρίς τους μορφωμένους νέους της είναι ένας τόπος γραφικός, αλλά χωρίς μέλλον. Απλώς ένα όμορφο σκηνικό για να περνούν οι επισκέπτες τις Κυριακές τους.