Διασχίζοντας το δάσος με τους ευκαλύπτους και την πυκνή βλάστηση, πολύ κοντά στις ακτές του Ιονίου, φτάνουμε στις εγκαταστάσεις των ιαματικών πηγών και λουτρών στη θέση «Λίτζι» της Κυλλήνης. Δίπλα τους, βρίσκονται και τα ερείπια από τις εγκαταστάσεις των ρωμαϊκών λουτρών – ένα σημάδι ότι ο τόπος αυτός έχει ιστορία πολλών αιώνων. Και όπως τότε, έτσι και σήμερα, συνεχίζει να προσελκύει επισκέπτες, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Οι Ρωμαίοι άλλωστε είχαν τα λουτρά ως μέρος της καθημερινής τους ζωής. Δεν ήταν μόνο για καθαριότητα. Ήταν χαλάρωση, φροντίδα του σώματος και χρόνος για τον εαυτό τους. Κι όταν στέκεσαι μπροστά σε αυτά τα ίχνη, είναι σαν να βλέπεις μπροστά σου κομμάτια από μια άλλη εποχή.
Λίγο πιο πέρα, συναντάμε ένα εγκαταλελειμμένο λιθόχτιστο θέατρο της σύγχρονης εποχής, χτισμένο σε μια πραγματικά όμορφη, ειδυλλιακή θέση. Ακόμα κι αν είναι φθαρμένο, σου δημιουργεί εικόνες: κόσμο να κάθεται, να παρακολουθεί, να χειροκροτά. Και αυτό δείχνει κάτι σημαντικό – ότι εδώ δεν υπήρχε μόνο θεραπεία. Υπήρχε ζωή, κίνηση και πολιτισμός.
Τα λουτρά Κυλλήνης, ή αλλιώς λουτρά Λίτζι, ήταν για πολλά χρόνια ένας σταθερός προορισμός ιαματικού τουρισμού. Ειδικά από τον 19ο μέχρι και τον 20ό αιώνα, αποτέλεσαν δημοφιλές θέρετρο. Ο κόσμος δεν ερχόταν απλώς για μια «εμπειρία». Για πολλούς ήταν ανάγκη. Το έβλεπαν σαν ανακούφιση και σαν μια μικρή ελπίδα ότι θα νιώσουν καλύτερα.
Μέχρι και σήμερα, πολλοί επισκέπτες εκμεταλλεύονται την ευκαιρία να κάνουν δωρεάν «λασπόλουτρα». Δηλαδή καλύπτουν το σώμα τους με την ιαματική λάσπη, την αφήνουν να δράσει για λίγα λεπτά και μετά ξεπλένονται με το νερό που αναβλύζει στο ίδιο σημείο.
Παραδοσιακά, το νερό, οι αναθυμιάσεις και η λάσπη της περιοχής συνδέονται με ανακούφιση σε προβλήματα όπως αρθριτικά, ενοχλήσεις του αναπνευστικού και δερματικά. Αυτό αποδίδεται κυρίως στις θειούχες ενώσεις που περιέχει το νερό και ειδικά στην παρουσία υδρόθειου – γι’ αυτό και πολλοί μιλούν για δράση που μπορεί να βοηθά, ανάλογα πάντα με τον άνθρωπο.
Και όμως… σήμερα, σε πολλά σημεία, αυτό που κυριαρχεί είναι η εικόνα της εγκατάλειψης. Το θεραπευτικό δάσος και οι εγκαταστάσεις έχουν χάσει την αίγλη που τους αξίζει. Ξεκινώντας από τα πρώτα κτίρια, βλέπεις παντού σημάδια εγκατάλειψης μέσα στον χρόνο: υγρασία, φθορές στο εσωτερικό και μισογκρεμισμένους χώρους. Εκεί που κάποτε υπήρχε ζωή, τώρα υπάρχει σιωπή. Κι όμως, ακόμα κι έτσι, έχεις την αίσθηση ότι περπατάς μέσα σε μια ιστορία που σταμάτησε απότομα.
Υπάρχει ενδιαφέρον και γύρω από το ίδιο το όνομα «Λίτζι». Μια ερμηνεία λέει ότι μπορεί να σχετίζεται με τη λέξη «λουτρό», λόγω της ιστορίας του τόπου. Μια άλλη, πιο λαϊκή και σκοτεινή εκδοχή, λέει ότι συνδέεται με τη φράση «το στόμα του Άδη», απ’ όπου -σύμφωνα με την παράδοση- έβγαιναν οι «λιτζέοι», τα δαιμόνια. Και λέγεται πως στους οθωμανικούς χρόνους υπήρξε και λήσταρχος με το όνομα Λίτζης, που ίσως πήρε το όνομά του από αυτές τις ιστορίες που κυκλοφορούσαν για τις πηγές.
Είτε ισχύει η μία εκδοχή είτε η άλλη, το σίγουρο είναι ότι αυτός ο τόπος δεν πέρασε ποτέ απαρατήρητος. Πάντα είχε κάτι “δυνατό” πάνω του – και λόγω του νερού, και λόγω της ιστορίας, και λόγω της ατμόσφαιρας.
Και ίσως γι’ αυτό, όταν είσαι εδώ, δεν νιώθεις μόνο λύπη. Νιώθεις και σεβασμό. Γιατί περπατάς σε έναν τόπο με ιστορία, που σήμερα απλώς τον άφησαν να σβήσει.
Video – Photos: Michael Miller
