Σε έναν ασφυκτικό ψηφιακό κλοιό βρίσκονται πλέον οι οφειλέτες του Δημοσίου, καθώς ο αναβαθμισμένος ηλεκτρονικός μηχανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) χτυπάει «συναγερμό» σε χρόνο μηδέν. Στόχος της φορολογικής διοίκησης είναι η άμεση είσπραξη των ληξιπρόθεσμων οφειλών μέσω ταχύτατων διαδικασιών, αλλά και η λήψη προληπτικών μέτρων πριν τα χρέη βγουν εκτός ελέγχου.

Όπως προκύπτει από τα δεδομένα, η εποχή που οι οφειλέτες είχαν χρονικό περιθώριο να «αδειάσουν» τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς ή να μεταβιβάσουν περιουσιακά στοιχεία έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Η διαρκής ανταλλαγή πληροφοριών με το εξωτερικό, η απευθείας διασύνδεση με το τραπεζικό σύστημα και η άμεση επικοινωνία με άλλους κρατικούς φορείς επιτρέπουν στην ΑΑΔΕ να εκτελεί κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών αυτόματα και ακαριαία.

Στο μικροσκόπιο οι στρατηγικοί κακοπληρωτές – Κίνδυνος για 2 εκατ. πολίτες

Αν και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί επικεντρώνονται κυρίως στους μεγάλους οφειλέτες—εκείνους που, παρά τη σημαντική τους περιουσία, αποφεύγουν συστηματικά την πληρωμή φόρων—στο στόχαστρο βρίσκονται και εκατοντάδες χιλιάδες απλοί πολίτες.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, περισσότερα από δύο εκατομμύρια φυσικά και νομικά πρόσωπα βρίσκονται υπό την απειλή αναγκαστικών μέτρων, κινδυνεύοντας με δεσμεύσεις λογαριασμών, εισοδημάτων (εις χείρας τρίτων) και περιουσιακών στοιχείων.

Πώς να προστατέψετε τον τραπεζικό λογαριασμό σας από την ΑΑΔΕ

Παρά τις αυτοματοποιημένες διαδικασίες, η νομοθεσία παρέχει συγκεκριμένα «εργαλεία» προστασίας. Εφόσον οι φορολογούμενοι κινηθούν προληπτικά, μπορούν να διασφαλίσουν τα απαραίτητα ποσά για τη διαβίωσή τους. Ακολουθούν οι βασικοί κανόνες:

1. Ο Ακατάσχετος Λογαριασμός των 1.250 ευρώ: Κάθε φυσικό πρόσωπο έχει το δικαίωμα να προστατεύσει καταθέσεις έως 1.250 ευρώ τον μήνα. Αυτό ισχύει για έναν (1) και μοναδικό λογαριασμό, σε ένα πιστωτικό ίδρυμα. Προσοχή όμως: η προστασία δεν ενεργοποιείται αυτόματα. Πρέπει να εισέλθετε στην ψηφιακή πύλη της ΑΑΔΕ και να δηλώσετε το IBAN του συγκεκριμένου λογαριασμού.

2. Μισθοί και Συντάξεις: Αν διαθέτετε λογαριασμό όπου πιστώνονται τακτικά ο μισθός, η σύνταξη ή κάποιο ασφαλιστικό βοήθημα, αυτός πρέπει να δηλωθεί αποκλειστικά ως ο «ακατάσχετος λογαριασμός» σας, τόσο στην ΑΑΔΕ όσο και στην τράπεζά σας.

3. Η μεγάλη «παγίδα» των κοινών λογαριασμών: Στους κοινούς λογαριασμούς, το όριο των 1.250 ευρώ ισχύει μεν για κάθε συνδικαιούχο, αλλά μόνο αν όλοι έχουν δηλώσει το συγκεκριμένο IBAN ως ακατάσχετο. Αν για παράδειγμα, κατατίθεται η σύνταξη του πατέρα (1.100€) και ο γιος-συνδικαιούχος έχει χρέη στην εφορία χωρίς να έχει δηλώσει το ακατάσχετο, η τράπεζα υποχρεούται να δεσμεύσει το 50% του ποσού (550€), θεωρώντας ότι τα χρήματα ανήκουν εξ ημισείας. Έτσι, χάνονται χρήματα κάτω από το ακατάσχετο όριο!

4. Χρέη κάτω των 50 ευρώ: Για πολύ μικρές οφειλές, που υπολείπονται των 50 ευρώ, η φορολογική διοίκηση δεν προχωρά σε καμία ενέργεια κατάσχεσης.

Τι ισχύει για τις κατασχέσεις μισθών και συντάξεων

Η νομοθεσία εξαιρεί συγκεκριμένα ποσά από την επιβολή κατασχέσεων, βάζοντας κλιμακωτά όρια:

• Διατροφή: Δεν κατάσχεται σε καμία περίπτωση.
• Μισθοί/Συντάξεις έως 1.000€: Είναι πλήρως ακατάσχετοι.
• Από 1.000€ έως 1.500€: Η εφορία μπορεί να παρακρατήσει το 50% του ποσού που υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ.
• Άνω των 1.500€: Κατάσχεται το 100% του ποσού που ξεπερνά τα 1.500 ευρώ. (Παράδειγμα: Για μισθό 1.700€, θα κατασχεθούν 200€ από το ποσό άνω των 1.500€, συν 250€ από το όριο 1.000-1.500€. Σύνολο κατάσχεσης: 450€).
• Ημερομίσθια: Προστατεύονται τα 4/5 αυτών. Η εφορία μπορεί να πάρει μόνο το 1/5.
• Εφάπαξ: Προστατεύεται το 50% της εφάπαξ αποζημίωσης, επιτρέποντας κατάσχεση μόνο στο υπόλοιπο μισό.

Ποια επιδόματα εξαιρούνται πλήρως από κατασχέσεις

Τέλος, η νομοθεσία υψώνει τείχος προστασίας γύρω από κοινωνικές παροχές που στηρίζουν ευπαθείς ομάδες. Η ΑΑΔΕ δεν έχει δικαίωμα να βάλει «χέρι» στα εξής:

• Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (πρώην ΚΕΑ)
• Προνοιακά επιδόματα και επιδότηση ενοικίου
• Επίδομα ανεργίας (ΟΑΕΔ/ΔΥΠΑ) και επιδόματα επαγγελματικής κατάρτισης
• Επίδομα θέρμανσης
• Εφάπαξ οικονομικές ενισχύσεις σε χαμηλοσυνταξιούχους
• Διατροφή ανήλικου τέκνου
• Αποζημιώσεις ασφαλισμένων του ΕΛΓΑ
• Χρηματικά έπαθλα από τη φορολοταρία του Υπουργείου Οικονομικών
• Έκτακτα βοηθήματα δημοτικών συμβουλίων σε ευπαθείς πολίτες
• Οποιοδήποτε άλλο επίδομα ορίζεται ρητά από τον νόμο ως ακατάσχετο.