Δεν πέρασαν παρά λίγοι μήνες από τη μέρα που μια 50χρονη γυναίκα στο Άργος είδε τον ουρανό να την πλακώνει, όταν το μπαλκόνι της ταράτσας υποχώρησε μονοκόμματα στην οδό Ινάχου, στο Άργος. Σήμερα, η δημόσια συζήτηση για την ασφάλεια των οικοδομών στην Αργολίδα ανοίγει πάλι, με τους ειδικούς να προειδοποιούν πως η έλλειψη συντήρησης και η υγρασία μετατρέπουν τις προσόψεις των σπιτιών μας σε εν δυνάμει κινδύνους.
Το πρόβλημα δεν είναι πλέον θεωρητικό, ούτε αφορά μόνο τις «γερασμένες» γειτονιές της Αθήνας. Στην Αργολίδα, η εικόνα των σκουριασμένων σίδερων που προεξέχουν από τα μπαλκόνια και των σοβάδων που αποκολλώνται είναι καθημερινότητα, μόνο που πλέον συνοδεύεται από τραυματισμούς και κατεστραμμένα αυτοκίνητα.
Η «ακτινογραφία» της φθοράς
Η παρέμβαση της πολιτικού μηχανικού Έλενας Χατζηνικολάου έρχεται να δώσει απαντήσεις σε μια σειρά από περιστατικά που συγκλόνισαν την τοπική κοινωνία, εξηγώντας γιατί το κτιριακό μας απόθεμα «γονατίζει» επικίνδυνα.
Η κ. Χατζηνικολάου, μιλώντας για την κατάσταση των οικοδομών, έθεσε το δάχτυλο επί τον τύπον των ήλων. Το 70% των κτιρίων στη χώρα έχει κατασκευαστεί πριν από το 1970 και το 1980, γεγονός που σημαίνει ότι οι αντοχές των υλικών έχουν φτάσει στα όριά τους.
Το νερό εισχωρεί στο οπλισμένο σκυρόδεμα, ο οπλισμός οξειδώνεται, διογκώνεται και τελικά «τινάζει» το μπετόν. Αυτή η διαδικασία είναι εσωτερική και συχνά αόρατη μέχρι τη στιγμή που το βάρος του εξώστη δεν μπορεί πια να συγκρατηθεί. «Πεθαίνουν» τα υλικά και μαζί τους κινδυνεύουν όσοι έχουν την ατυχία να περπατούν από κάτω εκείνη τη στιγμή.
Από το Άργος στο Ναύπλιο: Ένας κύκλος ατυχημάτων
Στην περιοχή μας, το φαινόμενο επιτείνεται από την υγρασία και τα άλατα, ειδικά σε παραθαλάσσιες ζώνες, όπως το Ναύπλιο.
Δεν χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια για να θυμηθούμε τη φρίκη στην οδό Ινάχου στο Άργος. Μια 50χρονη γυναίκα καταπλακώθηκε από τμήμα μπαλκονιού ταράτσας που υποχώρησε «μονοκόμματα», όπως περιέγραψε η ίδια από το νοσοκομείο. Οι περιγραφές της για τον έντονο πόνο και τις πολλαπλές χειρουργικές επεμβάσεις που ακολούθησαν, αποτελούν την πιο σκληρή υπενθύμιση της αδιαφορίας μας.
Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Αύγουστο του 2024, η Ενδεκάτη στο Ναύπλιο μετατρεπόταν σε σκηνικό χάους. Ένα μπαλκόνι κατέρρευσε σε ώρα αιχμής, διαλύοντας ένα σταθμευμένο όχημα και κλείνοντας την πρόσβαση προς τη Σιδηράς Μεραρχίας. Αν εκείνη τη στιγμή περνούσε μια οικογένεια ή ένας τουρίστας, σήμερα θα μιλούσαμε για τραγωδία. Και στις δύο περιπτώσεις, οι ιδιοκτήτες δήλωναν πως «δεν φαινόταν κάτι ανησυχητικό», επιβεβαιώνοντας την προειδοποίηση της κ. Χατζηνικολάου: Η διάβρωση δουλεύει υπογείως.
Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα επισήμανση της κ. Χατζηνικολάου αφορά τα προγράμματα «Εξοικονομώ» και τις θερμοπροσώψεις. Πολλοί ιδιοκτήτες, στην προσπάθειά τους να αναβαθμίσουν ενεργειακά το σπίτι τους, προσθέτουν βάρος σε παλιές κατασκευές χωρίς προηγουμένως να έχουν ελέγξει τη στατική τους επάρκεια. Η θερμοπρόσοψη μπορεί να «κρύψει» μια ρωγμή που φωνάζει για βοήθεια, δημιουργώντας μια ψευδαίσθηση ασφάλειας που κρατά μέχρι την επόμενη βροχή ή έναν μικρό σεισμό.
Ποιος έχει την ευθύνη;
Στο ερώτημα που πλανάται πάνω από κάθε πεσμένο μπαλκόνι, η απάντηση είναι ξεκάθαρη, αλλά πρακτικά δύσκολη: Η ευθύνη της συντήρησης ανήκει στους ιδιοκτήτες. Ωστόσο, όπως τόνισε και η μηχανικός, η ασυνεννοησία μεταξύ των συνιδιοκτητών σε μια πολυκατοικία ή η έλλειψη πόρων οδηγούν σε αναβολή των εργασιών μέχρι να είναι πολύ αργά. Ο δήμος και η Πολεοδομία παρεμβαίνουν μόνο κατόπιν καταγγελίας, κάτι που σημαίνει ότι το σύστημα είναι αντιδραστικό και όχι προληπτικό.
Η Αργολίδα δεν μπορεί να περιμένει το επόμενο ατύχημα για να κινητοποιηθεί. Η πρόταση των ειδικών για υποχρεωτικό έλεγχο των όψεων ανά πενταετία πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη από την πολιτεία. Μέχρι τότε, αν βλέπετε φουσκωμένους σοβάδες, ίχνη σκουριάς ή ρωγμές στα πλακάκια του μπαλκονιού σας, μην το αμελήσετε. Το κόστος μιας επισκευής δεν συγκρίνεται με το βάρος μιας ανθρώπινης ζωής.
