Το παλιό Ξενία ανήκει στο Δημόσιο, μέσω της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), αλλά έχει εκμισθωθεί μακροχρόνια σε ιδιωτική εταιρεία. 

Σε περίπτωση ατυχήματος, αν η σύμβαση μίσθωσης είναι ενεργή και  αποδειχθεί αμέλεια (π.χ. ανοικτή πρόσβαση σε επικίνδυνο ερείπιο), τότε  την κύρια ευθύνη έχει η εταιρεία μισθωτής και πιθανή συνευθύνη → ΕΤΑΔ (Δημόσιο).

Ενδεχομένως ευθύνες να έχει και ο Δήμος, αν έβλεπε τον ενδεχόμενο κίνδυνο και δεν έπαιρνε μέτρα.

Δεν αποκλείεται ακόμη κι αν το άτομο μπήκε παράνομα σε εγκαταλελειμμένο ή ιδιωτικό χώρο. Αυτό είναι πολύ σημαντικό και έχει κριθεί πολλές φορές από τα δικαστήρια.

Τι λέει η νομοθεσία

Αν υπάρχει ενεργή σύμβαση παραχώρησης ή μίσθωσης, τότε συνήθως έχει και την υποχρέωση να περιφράξει το χώρο, να τοποθετήσει προειδοποιητικές πινακίδες, να λάβει μέτρα αποτροπής εισόδου, και να αποτρέψει κινδύνους από ετοιμόρροπα τμήματα.

Ελλιπής φύλαξη ή μη λήψη μέτρων σημαίνει πιθανή αστική και ποινική ευθύνη της εταιρείας.

Βασική αρχή είναι η υποχρέωση ασφάλειας ακόμη και για παράνομους εισερχόμενους.

Στην περίπτωση ετοιμόρροπου κτηρίου, η ελληνική νομολογία είναι σαφής.

Ο κύριος ή ο νομέας ετοιμόρροπου κτίσματος ευθύνεται αντικειμενικά για ζημιές που προκαλεί η κακή κατάσταση του ακινήτου, εκτός αν αποδείξει ότι έλαβε όλα τα απαραίτητα μέτρα.

Για ανήλικο, τα δικαστήρια είναι ακόμη αυστηρότερα ως προς την υποχρέωση προστασίας.

Τα Ελληνικά δικαστήρια έχουν καταδικάσει, ιδιοκτήτες εγκαταλελειμμένων εργοστασίων όπου τραυματίστηκαν παιδιά, δήμους για πτώσεις σε αφύλακτα δημοτικά κτίρια, εταιρείες με μισθωμένα ακίνητα που δεν είχαν περίφραξη.

Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ανήλικους, τα δικαστήρια θεωρούν ότι η υποχρέωση προστασίας είναι αυξημένη, γιατί είναι προβλέψιμο ότι παιδιά θα μπουν σε εγκαταλελειμμένο χώρο.

Ο ιδιοκτήτης ή μισθωτής έχει υποχρέωση να λάβει τα ακόλουθα μέτρα για να αποτρέψει την πρόσβαση σε επικίνδυνο κτίριο, ειδικά όταν είναι προβλέψιμο ότι θα μπουν άτομα (π.χ. παιδιά ή έφηβοι).

Σωστή περίφραξη, κλειδωμένες είσοδοι, φύλαξη, προειδοποιητικές πινακίδες.

Αν δεν υπάρχουν, θεωρείται αμέλεια, ακόμη κι αν το θύμα μπήκε χωρίς άδεια.

Τα ελληνικά δικαστήρια έχουν αποφασίσει ότι η παράνομη είσοδος μπορεί να οδηγήσει σε συνυπαιτιότητα του θύματος, αλλά δεν απαλλάσσει πλήρως τον υπεύθυνο του ακινήτου, αν το ακίνητο ήταν επικίνδυνο και αφύλακτο.

Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ανήλικο, η ευθύνη του ιδιοκτήτη/μισθωτή είναι μεγαλύτερη, γιατί θεωρείται προβλέψιμο ότι παιδιά εξερευνούν εγκαταλελειμμένα κτίρια.

Ακόμη μεγαλύτερη:

• Αν δεν υπάρχει συνεχής φύλαξη, και το κτήριο είναι γνωστό ως επικίνδυνο, τότε η εταιρεία που έχει τη μίσθωση είναι κατά κανόνα υπεύθυνη, ακόμη κι αν η κάποιος μπήκε χωρίς άδεια.
• Αν έχει σπασμένη περίφραξη, είναι προσβάσιμο και δεν έχει επαρκή φύλαξη, τότε το δικαστήριο σχεδόν πάντα θεωρεί ότι υπάρχει αμέλεια του υπεύθυνου φορέα.

Συγκεκριμένα πρέπει να υπάρχει, συνεχής περίφραξη σε όλη την περίμετρο, χωρίς ανοίγματα.

• Ύψος συνήθως τουλάχιστον 1,80–2,00 μέτρα.
• Υλικό που δεν παραβιάζεται εύκολα (όχι πρόχειρο σύρμα).
• Κλειδωμένη πύλη εισόδου.

Αν υπάρχει τρύπα ή κατεστραμμένο σημείο και δεν επισκευάζεται → θεωρείται αμέλεια.

Ακόμη και με περίφραξη, πρέπει να είναι κλειστές όλες οι πόρτες και τα παράθυρα, σφραγισμένα ανοίγματα, χωρίς πρόσβαση σε ταράτσες ή ορόφους.

Ανοιχτό κτίριο παραπέμπει σε σχεδόν βέβαιη ευθύνη.

Πρέπει να υπάρχουν εμφανείς προειδοποιητικές πινακίδες όπως:

• «ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΚΤΙΡΙΟ»
• «ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ Η ΕΙΣΟΔΟΣ»
• «ΙΔΙΩΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ»

Δεν αρκεί μία μικρή πινακίδα. Πρέπει να είναι πολλαπλές και ευδιάκριτες.

Για γνωστά εγκαταλελειμμένα κτίρια όπου μπαίνουν συχνά άτομα, τα δικαστήρια θεωρούν ότι απαιτείται ενεργή φύλαξη, τακτικός έλεγχος και αποδείξεις περί αυτών.

Δεν αρκεί παλιά ή κατεστραμμένη περίφραξη, περιστασιακή φύλαξη, μόνο πινακίδες χωρίς φράχτη, ή το επιχείρημα «μπήκαν παράνομα».

Ειδικά όταν πρόκειται για ανήλικο, τα μέτρα πρέπει να είναι ακόμη αυστηρότερα, γιατί θεωρείται προβλέψιμο ότι παιδιά σκαρφαλώνουν φράχτες, μπαίνουν σε ερείπια, αγνοούν προειδοποιήσεις.

Για ανήλικο, η ευθύνη του υπεύθυνου είναι σχεδόν πάντα σημαντική.

Αν ανήλικος μπήκε χωρίς άδεια → μπορεί να μειώσει την ευθύνη του φορέα (συνυπαιτιότητα 10–30%), αλλά δεν απαλλάσσει από ευθύνη.

Για ανηλίκους, η ελληνική νομολογία θεωρεί σχεδόν πάντα ότι η ευθύνη του υπεύθυνου παραμένει μεγάλη, επειδή η είσοδος παιδιών είναι προβλέψιμη.

Δικαστικά προηγούμενα

Σε ΞΕΝΙΑ Λακωνίας, Κέρκυρας και Χαλκιδικής, οι μισθωτές καταδικάστηκαν για εγκαταλελειμμένα κτίρια όταν παιδιά τραυματίστηκαν.

Το Δημόσιο δεν καταδικάστηκε όταν είχε επιβάλλει συμβατικές υποχρεώσεις στον μισθωτή και παρακολουθούσε τη μίσθωση.