Μπαράζ αιφνιδιαστικών ελέγχων εξαπολύει η Επιθεώρηση Εργασίας, θέτοντας σε συναγερμό χιλιάδες επιχειρήσεις σε όλη τη χώρα. Στόχος της Ανεξάρτητης Αρχής είναι η πάταξη της «μαύρης» εργασίας και η ορθή εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, καθώς τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ανησυχητική αύξηση της παραβατικότητας σε συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας.

Η αυστηροποίηση των ελέγχων έρχεται σε μια περίοδο που τα απολογιστικά στοιχεία του 2025 είναι αποκαλυπτικά: η αδήλωτη εργασία κατέκτησε τη θλιβερή «πρωτιά» στις παραβάσεις, με τα βεβαιωθέντα πρόστιμα να αγγίζουν τα 15,6 εκατ. ευρώ, σε ένα σύνολο κυρώσεων ύψους 44 εκατ. ευρώ για παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας. Τη δεύτερη θέση στην παραβατικότητα κατέλαβε η μη ορθή χρήση της ψηφιακής κάρτας, με πρόστιμα που έφτασαν τα 12,6 εκατ. ευρώ.

Πού θα γίνουν έλεγχοι

Οι ελεγκτές της Επιθεώρησης Εργασίας θα πραγματοποιούν εφόδους χωρίς καμία προειδοποίηση, ημέρα και νύχτα. Βάσει της ανάλυσης κινδύνου (risk analysis), οι έλεγχοι θα επικεντρωθούν σε τομείς που παραδοσιακά εμφανίζουν υψηλά ποσοστά ανασφάλιστης εργασίας.

Οι κλάδοι που βρίσκονται στο «μικροσκόπιο» είναι:

• Εστίαση & Επισιτισμός (εστιατόρια, καφέ, delivery)
• Τουρισμός & Φιλοξενία (ξενοδοχεία, καταλύματα)
• Λιανικό Εμπόριο
• Κομμωτήρια και κέντρα αισθητικής
• Συνεργεία αυτοκινήτων και Πρατήρια καυσίμων
• Κατασκευαστικός κλάδος
• Βιομηχανικές ζώνες και Βιοτεχνικά πάρκα
• Εταιρείες Μεταφορών (Logistics)
• Υπηρεσίες Καθαριότητας και Security
• Επιχειρήσεις φασόν

Ο «τιμοκατάλογος»

Οι καμπάνες για τους παραβάτες είναι ιδιαίτερα βαριές, με την Επιθεώρηση Εργασίας να στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα μηδενικής ανοχής.

1. Αδήλωτος εργαζόμενος: Το πρόστιμο ορίζεται στα 10.500 ευρώ για κάθε αδήλωτο άτομο που εντοπίζεται.
2. Υποτροπή: Σε περίπτωση που η επιχείρηση συλληφθεί ξανά για την ίδια παράβαση, το πρόστιμο μπορεί να εκτοξευθεί έως και τα 31.500 ευρώ.
3. Απασχόληση ανέργων: Εάν εντοπιστεί εργαζόμενος που λαμβάνει ταυτόχρονα επίδομα ανεργίας χωρίς ενημέρωση της ΔΥΠΑ, επιβάλλεται πρόσθετο πρόστιμο 3.000 ευρώ στον εργοδότη (πέραν των 10.500 ευρώ).
4. Παράνομη απασχόληση αλλοδαπών: Για εργαζόμενους τρίτων χωρών χωρίς άδεια διαμονής και εργασίας, το πρόστιμο φτάνει τα 5.000 ευρώ.

Τι ελέγχεται

Κατά τη διάρκεια του ελέγχου, οι επιθεωρητές δεν αρκούνται μόνο στη διασταύρωση των στοιχείων ταυτοπροσωπίας. Ελέγχουν σχολαστικά:

• Την ορθή δήλωση του προσωπικού στο Π.Σ. Εργάνη.
• Την τήρηση των χρονικών ορίων εργασίας (ωράρια, υπερωρίες, ρεπό).
• Τη νομιμότητα των αλλοδαπών εργαζομένων και την ισότιμη μεταχείρισή τους.
• Τυχόν καταχρηστική λήψη επιδομάτων.
• Την τήρηση της αρχής της ίσης μεταχείρισης για προσωπικό που απασχολείται μέσω Εταιρειών Προσωρινής Απασχόλησης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στο καθεστώς της Ψηφιακής Κάρτας. Οι ελεγκτές διασταυρώνουν αν οι σημάνσεις της κάρτας (χτύπημα εισόδου/εξόδου) ταυτίζονται με τη φυσική παρουσία των εργαζομένων στον χώρο.

Υποχρεώσεις και ποινικές κυρώσεις

Στον απόηχο του τραγικού δυστυχήματος στο εργοστάσιο της «Βιολάντα», η Επιθεώρηση Εργασίας καθιστά σαφές ότι η παρεμπόδιση του έργου των ελεγκτών δεν θα γίνεται ανεκτή.

Τι πρέπει να γνωρίζουν εργοδότες και εργαζόμενοι: Και οι δύο πλευρές είναι νομικά υποχρεωμένες να συνεργάζονται πλήρως. Οι εργοδότες οφείλουν να παρέχουν άμεση πρόσβαση σε όλους τους χώρους, καθώς και στα αρχεία (άδειες λειτουργίας, καταστατικά, βιβλία αδειών, αποδεικτικά ΑΠΔ).

Οποιαδήποτε προσπάθεια απόκρυψης στοιχείων ή άρνησης εισόδου στους επιθεωρητές επισύρει όχι μόνο διοικητικές, αλλά και αυστηρές ποινικές κυρώσεις.

Η εκστρατεία ενημέρωσης της Επιθεώρησης Εργασίας τονίζει πως η αδήλωτη εργασία δεν είναι απλώς μια γραφειοκρατική παράβαση. Προκαλεί αθέμιτο ανταγωνισμό εις βάρος των νόμιμων επιχειρήσεων, στερεί πολύτιμους πόρους από τα ασφαλιστικά ταμεία (εισφοροδιαφυγή) και αφήνει τους εργαζόμενους απροστάτευτους σε περιπτώσεις ατυχήματος, ασθένειας ή συνταξιοδότησης.