Μια νέα εποχή εξωστρέφειας χωρίς τα συνήθη γραφειοκρατικά «βαρίδια» ξεκινά για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η ΑΑΔΕ ενεργοποίησε το νέο ειδικό καθεστώς για τις διασυνοριακές συναλλαγές, ανοίγοντας τον δρόμο σε χιλιάδες επαγγελματίες να πουλήσουν προϊόντα και υπηρεσίες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς χρέωση ΦΠΑ, για τζίρους που αγγίζουν τις 100.000 ευρώ.

Η νέα ρύθμιση, η οποία τέθηκε σε ισχύ από τις 28 Ιανουαρίου 2026, έρχεται να επιλύσει ένα χρόνιο πρόβλημα: το υψηλό διοικητικό κόστος και την πολυπλοκότητα που αντιμετώπιζαν οι μικρές επιχειρήσεις όταν επιχειρούσαν να δραστηριοποιηθούν εκτός συνόρων.

Τα «κλειδιά» της απαλλαγής: Ποιοι είναι οι δικαιούχοι

Για να ξεκλειδώσει μια επιχείρηση τα προνόμια του νέου συστήματος, πρέπει να πληροί σωρευτικά συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια:

1. Ο συνολικός ετήσιος κύκλος εργασιών σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ (τόσο για το τρέχον όσο και για το προηγούμενο έτος).
2. Οι πωλήσεις εντός Ελλάδας δεν πρέπει να ξεπερνούν το όριο των 10.000 ευρώ ετησίως.

Τέλος στο «σαφάρι» ΑΦΜ και τις δηλώσεις

Η μεγαλύτερη καινοτομία του νέου πλαισίου είναι η δραστική μείωση της γραφειοκρατίας. Πλέον, οι επιχειρήσεις που εντάσσονται στο πρόγραμμα:

• Δεν χρειάζεται να εκδώσουν ΑΦΜ σε κάθε χώρα της Ε.Ε. όπου πραγματοποιούν πωλήσεις.
• Απαλλάσσονται από την υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ στα ξένα κράτη-μέλη, ακολουθώντας απλώς τους κανόνες της χώρας εγκατάστασής τους (Ελλάδα).
• Ενισχύουν την ανταγωνιστικότητά τους, προσφέροντας προϊόντα χωρίς την επιβάρυνση του ΦΠΑ.

Το παράδοξο των ορίων: Πώς λειτουργεί στην πράξη

Ένα κρίσιμο σημείο που πρέπει να προσέξουν οι επιχειρηματίες είναι η διάκριση μεταξύ εγχώριου και ευρωπαϊκού ορίου. Το σύστημα επιτρέπει ευελιξία.

Μια ελληνική επιχείρηση μπορεί να έχει τζίρο στην Ελλάδα 15.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι χάνει την απαλλαγή ΦΠΑ για τις εγχώριες πωλήσεις (αφού ξεπέρασε το όριο των 10.000€). Ωστόσο, μπορεί κανονικά να πουλάει χωρίς ΦΠΑ σε πελάτες στη Γαλλία ή τη Γερμανία, αρκεί να μην έχει ξεπεράσει το συνολικό πλαφόν των 100.000 ευρώ και να σέβεται το εθνικό όριο απαλλαγής της χώρας προορισμού.

Η διαδικασία βήμα-βήμα στο myAADE

Η ένταξη στο καθεστώς γίνεται ψηφιακά και άμεσα. Μέσω της πύλης myAADE, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν:

• Να υποβάλουν «Προηγούμενη Κοινοποίηση» (Prior Notification) για να υπαχθούν στο καθεστώς σε ένα ή περισσότερα κράτη-μέλη.
• Να δηλώσουν επέκταση δραστηριοτήτων ή παύση του καθεστώτος.
• Να υποβάλλουν τις απαραίτητες τριμηνιαίες αναφορές με την αξία των πωλήσεών τους.

Η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει τον ρόλο του διαμεσολαβητή, επικοινωνώντας με τις φορολογικές αρχές των άλλων κρατών για την έγκριση και τη χορήγηση αριθμού ταυτοποίησης.

Υποχρεώσεις και «παγίδες»

Παρά τις διευκολύνσεις, η ΑΑΔΕ θα παρακολουθεί στενά τη συμμόρφωση.

1. Τριμηνιαίες αναφορές: Πρέπει να υποβάλλονται έως την τελευταία ημέρα του μήνα που ακολουθεί το τρίμηνο.
2. Υπέρβαση ορίου: Αν ο τζίρος ξεπεράσει τα 100.000 ευρώ, η επιχείρηση οφείλει να ενημερώσει εντός 15 εργάσιμων ημερών και η απαλλαγή παύει αυτόματα.
3. Δήλωση αποθεμάτων: Όσοι μεταβαίνουν από το παλιό στο νέο καθεστώς, πρέπει να δηλώσουν τα αποθέματά τους εντός 2 μηνών.
4. Πρόστιμα: Αν διαπιστωθεί παραβίαση των όρων, ο ΦΠΑ που γλίτωσε η επιχείρηση θα καταλογιστεί αναδρομικά.

Τέλος, δίνεται η δυνατότητα για «Υβριδική» λειτουργία, όπου μια επιχείρηση μπορεί να απολαμβάνει ταυτόχρονα την απαλλαγή τόσο στο εσωτερικό (αν είναι κάτω από 10.000€) όσο και στο εξωτερικό, μέσω ενιαίας αίτησης στο Ευρωπαϊκό Σύστημα.