Σε φάση προετοιμασίας εισέρχεται ο αγροτικός κόσμος ενόψει των νέων προγραμμάτων, με το ενδιαφέρον να εστιάζεται στις ενισχύσεις για νέες φυτεύσεις και εκσυγχρονισμό της άρδευσης.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η «πυξίδα» για τον υπολογισμό των φακέλων θα είναι τα επικαιροποιημένα εύλογα κόστη, τα οποία αναμένεται να παραμείνουν στα αυξημένα επίπεδα της προκήρυξης του 2023, προσφέροντας σημαντικά κίνητρα για επενδύσεις.

Τα ποσοστά ενίσχυσης και οι δικαιούχοι

Το νέο πλαίσιο ορίζει ξεκάθαρα τα ποσοστά της επιδότησης, δημιουργώντας ευνοϊκές συνθήκες ιδιαίτερα για τους νεοεισερχόμενους στον κλάδο:

• Φυτεύσεις δενδροκαλλιεργειών: Η βασική επιδότηση ορίζεται στο 50%, ενώ για τους Νέους Αγρότες το ποσοστό αυξάνεται στο 60%, δίνοντας ισχυρό κίνητρο για ηλικιακή ανανέωση του πρωτογενούς τομέα.
• Αρδευτικά συστήματα: Εδώ η ενίσχυση είναι ακόμα πιο γενναία, φτάνοντας το 70% των επιλέξιμων δαπανών, σε μια προσπάθεια εξορθολογισμού της διαχείρισης των υδάτινων πόρων.

Το «ταβάνι» στα κόστη φύτευσης ανά καλλιέργεια

Βασικό εργαλείο για τη σύνταξη των μελετών αποτελεί ο πίνακας του «εύλογου κόστους». Πρόκειται για τις ανώτατες τιμές ανά στρέμμα που δικαιολογεί το πρόγραμμα. Αξίζει να σημειωθεί πως οι τιμές αυτές αφορούν αποκλειστικά το φυτικό κεφάλαιο και την εργασία φύτευσης, χωρίς να περιλαμβάνουν την εγκατάσταση άρδευσης, η οποία υπολογίζεται ξεχωριστά.

Με βάση τα στοιχεία, ξεχωρίζουν οι εξής κατηγορίες:

• Ελαιοκαλλιέργεια: Για τη γραμμική φύτευση (150-200 δέντρα/στρέμμα) το ανώτατο κόστος φτάνει τα 1.000€/στρέμμα, ενώ για την ελιά πυκνής φύτευσης (31-50 δέντρα) στα 400€/στρέμμα.
• Ακτινίδια: Αποτελούν μία από τις πιο «ακριβές» επενδύσεις. Για πυκνότητα 81-84 δέντρα/στρέμμα, η επιλέξιμη τιμή αγγίζει τα 3.903€, ενώ για εγκατάσταση με εμβολιασμό στην ίδια πυκνότητα, το κόστος είναι 882€.
• Αμπέλι & Σταφίδα: Η κορινθιακή σταφίδα (331-350 φυτά) επιδοτείται για κόστος έως 3.034€/στρέμμα. Στα επιτραπέζια σταφύλια (261-275 φυτά) το ποσό ανεβαίνει στα 4.382€/στρέμμα.
• Πυρηνόκαρπα: Ροδακινιές, νεκταρινιές και βερικοκιές (161-180 δέντρα) έχουν πλαφόν τα 2.437€/στρέμμα.
• Εσπεριδοειδή: Κυμαίνονται από 835€ έως 935€/στρέμμα ανάλογα με την πυκνότητα φύτευσης.

Κόστος άρδευσης και γεωτρήσεων

Πέρα από τις φυτεύσεις, το πρόγραμμα καλύπτει δαπάνες για τον εκσυγχρονισμό της άρδευσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία των προηγούμενων Σχεδίων Βελτίωσης, τα οποία αναμένεται να ισχύσουν, τα ποσά διαμορφώνονται ως εξής:

• Στάγδην άρδευση (Drip Irrigation):
  • Δέντρα κανονικής φύτευσης: 220€/στρέμμα
  • Δέντρα πυκνής φύτευσης: 300€/στρέμμα
  • Αμπελώνες: 410€/στρέμμα
• Γεωτρήσεις: Το κόστος ξεκινά από 1.500€ (χωρίς δοκιμαστική άντληση) συν 90€ ανά μέτρο βάθους. Με δοκιμαστική άντληση, η βάση ανεβαίνει στα 2.800€.

Οι προϋπολογισμοί των φακέλων

Ένα σημείο που απαιτεί προσοχή από τους επενδυτές είναι τα μέγιστα όρια του προϋπολογισμού ανά αίτηση (φάκελο).

• Για επενδύσεις που αφορούν αποκλειστικά άρδευση: Το όριο είναι 150.000€ για φυσικά πρόσωπα και 250.000€ για συλλογικά σχήματα.
• Για μικτά σχέδια (φυτική παραγωγή, λοιπές επενδύσεις): Το ανώτατο όριο φτάνει τα 200.000€ για φυσικά πρόσωπα και τα 400.000€ για συλλογικά σχήματα.

Αυτό που μένει να διευκρινιστεί πλήρως στην οριστική προκήρυξη είναι πώς θα διαμορφωθεί το πλαφόν σε περιπτώσεις συνδυαστικών επενδύσεων (π.χ. φύτευση μαζί με άρδευση) για να μην υπάρξουν παρερμηνείες.