Η Τρίτη και 13 συγκαταλέγεται στις πιο γνωστές και διαχρονικές δεισιδαιμονίες, κυρίως για τους Έλληνες και τους Ισπανόφωνους λαούς, οι οποίοι τη θεωρούν ημέρα κακοτυχίας και αυξημένου κινδύνου. Σε αντίθεση με άλλες χώρες, όπου η «γρουσούζικη» ημερομηνία είναι η Παρασκευή και 13, στην ελληνική παράδοση ο συνδυασμός Τρίτης και του αριθμού 13 προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στους προληπτικούς.
Γενικότερα, η Τρίτη θεωρείται αποφράς ημέρα, κατάλληλη περισσότερο για αποφυγή παρά για νέα ξεκινήματα. Όταν μάλιστα συμπίπτει με τον αριθμό 13, τότε –σύμφωνα με τη λαϊκή πίστη– η κακοτυχία «διπλασιάζεται», καθιστώντας την ημέρα ιδιαίτερα άτυχη.
Η Τρίτη ως γρουσούζικη ημέρα στην παράδοση
Η αντίληψη αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην Ελλάδα. Στον ισπανόφωνο κόσμο, η ημέρα συνοψίζεται στη γνωστή παροιμία: «En martes, ni te cases ni te embarques» («Την Τρίτη, μη παντρεύεσαι και μη ξεκινάς ταξίδι»).
Αντίστοιχα, και στην ελληνική λαϊκή παράδοση, οι προληπτικοί αποφεύγουν την Τρίτη να ξεκινήσουν δουλειές, να ταξιδέψουν ή να τελέσουν αρραβώνες. Αντιθέτως, θεωρείται ημέρα κατάλληλη για τελετές μαγείας και αποκρυφιστικές πρακτικές.
Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης και ο ιστορικός συμβολισμός
Κατά την ελληνική παράδοση, η Τρίτη συνδέθηκε άρρηκτα με την κακοτυχία λόγω της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης, που σημειώθηκε Τρίτη 29 Μαΐου 1453. Το τραυματικό αυτό γεγονός ενίσχυσε τη λαϊκή πεποίθηση ότι η Τρίτη φέρει αρνητικό φορτίο.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο «πατέρας» της ελληνικής λαογραφίας Νικόλαος Πολίτης (1852–1921), η σύνδεση αυτή είναι υστερογενής. Ήδη από το 1164 υπάρχουν μαρτυρίες που δείχνουν ότι η Τρίτη θεωρούνταν αποφράς ημέρα, ακόμη και πριν από την Άλωση.
Η αστρολογική ερμηνεία της δεισιδαιμονίας
Σύμφωνα με τον Νικόλαο Πολίτη, η ρίζα της δεισιδαιμονίας βρίσκεται στην αστρολογία. Η Τρίτη θεωρείται ημέρα υπό την επιρροή του πλανήτη Άρη, ο οποίος συνδέεται με τον πόλεμο, τη σύγκρουση και τη βία. Σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας –τη λεγόμενη «κακιά ώρα»– ο Άρης συνδυάζεται με τον Κρόνο, ενισχύοντας, σύμφωνα με την παράδοση, την αρνητική επιρροή.
Επειδή, όμως, αυτή η «κακιά ώρα» δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια, ολόκληρη η ημέρα της Τρίτης αντιμετωπίζεται ως επικίνδυνη και δυσοίωνη.
Γιατί ο αριθμός 13 θεωρείται κακότυχος
Ο αριθμός 13 θεωρείται κατεξοχήν κακότυχος, καθώς «σπάει» την αρμονία του 12, ενός αριθμού που συμβολίζει την πληρότητα και την τάξη:
- 12 Θεοί του Ολύμπου
- 12 άθλοι του Ηρακλή
- 12 φυλές του Ισραήλ
- 12 μαθητές του Χριστού
- 12 Ιμάμηδες στο Ισλάμ
Με την προσθήκη του αριθμού 1, ο αριθμός 13 σηματοδοτεί την αρχή ενός νέου, άγνωστου κύκλου. Το άγνωστο αυτό στοιχείο προκαλεί φόβο και ανασφάλεια, οδηγώντας τους ανθρώπους να συνδέσουν τον αριθμό με αρνητικά ή ατυχή γεγονότα.
