Υπάρχουν μέρη που τα επισκέπτεσαι για να δεις, και μέρη που τα επισκέπτεσαι για να νιώσεις. Στην δεύτερη κατηγορία ανήκει αδιαμφισβήτητα ο Άγιος Ιωάννης ο εν Κρημνώ (ή «εγκρεμνώ» κατά τους ντόπιους) στα Κύθηρα.
Σκαρφαλωμένο κυριολεκτικά στην άκρη ενός απόκρημνου βράχου, σε υψόμετρο 60 μέτρων πάνω από τη θάλασσα, αυτό το μικροσκοπικό εκκλησάκι δεν είναι απλώς ένα θρησκευτικό μνημείο. Είναι το σημείο όπου η άγρια ομορφιά του Τσιρίγου συνομιλεί με το θείο, προσφέροντας στον ταξιδιώτη μια εμπειρία μυσταγωγίας και δέους.
Η «Πάτμος» των Κυθήρων και το μυστήριο της Αποκάλυψης
Οι περισσότεροι γνωρίζουν την Πάτμο ως το νησί της Αποκάλυψης. Ωστόσο, μια ισχυρή τοπική παράδοση στα Κύθηρα έρχεται να διεκδικήσει μερίδιο στην ιστορία. Σύμφωνα με τον θρύλο, ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, διωκόμενος από τη Ρώμη, βρήκε καταφύγιο σε αυτό το δυσπρόσιτο σπήλαιο πριν καταλήξει στην Πάτμο.
Λέγεται μάλιστα πως εδώ, ατενίζοντας το πέλαγος και ακούγοντας τη βουή των κυμάτων, εμπνεύστηκε και ξεκίνησε να συγγράφει το προφητικό κείμενο της Αποκάλυψης. Την παράδοση αυτή μαρτυρά και η επιγραφή που δεσπόζει στην είσοδο του ναού: «Φωνή Κυρίου επί των υδάτων…»
Ακόμα και αν η ιστορική τεκμηρίωση γέρνει υπέρ της Πάτμου, η ενέργεια του χώρου είναι τέτοια που κάνει τον επισκέπτη να πιστέψει πως, ναι, εδώ θα μπορούσε να ξεκινήσει η συγγραφή ενός τόσο συγκλονιστικού κειμένου.
Κατεβαίνοντας στο «μπαλκόνι» του Αιγαίου
Η εμπειρία ξεκινά πριν καν φτάσεις στο σπήλαιο. Βρισκόμενος στον δρόμο που συνδέει την πρωτεύουσα Χώρα με το επίνειό της, το κοσμοπολίτικο Κάψαλι, θα συναντήσεις τα σκαλοπάτια που οδηγούν στο ιερό.
Κατεβαίνοντας μέσα από ένα δάσος με πεύκα που μοσχοβολούν ρετσίνι και αλμύρα, το τοπίο αποκαλύπτεται δραματικό. Ο βράχος ορθώνεται κάθετος, άγριος, σχεδόν απειλητικός, ενώ κάτω απλώνεται η πιο διάσημη «καρτ ποστάλ» των Κυθήρων: οι δίδυμοι κόλποι του Καψαλιού και ο φάρος που στέκει φρουρός στο βάθος.
Είναι η στιγμή που σταματάς για φωτογραφία, αλλά καταλήγεις να κατεβάζεις την κάμερα, μαγεμένος από την ησυχία που σπάει μόνο από τον αέρα και τα πουλιά.
Στα ενδότερα του Σπηλαίου
Φτάνοντας στην είσοδο, το σκηνικό αλλάζει. Ο ναός, ανακαινισμένος το 1725 από τον μοναχό Ιωαννίκιο, είναι χτισμένος μέσα στην κοιλότητα του βράχου. Ο χώρος είναι μικρός, σκοτεινός και επιβλητικός.
Το τέμπλο, λιτό και κατανυκτικό, φιλοξενεί παλιές εικόνες που μοιάζουν να έχουν ποτιστεί από τις προσευχές αιώνων.
Δίπλα στο ναό υπάρχουν τα υπολείμματα ενός κελιού, όπου διέμενε ο μοναχός, υπενθυμίζοντας τη σκληρή, ασκητική ζωή του παρελθόντος.
Γιατί να το επισκεφθείτε τώρα
Ο Άγιος Ιωάννης εν Κρημνώ δεν είναι απλώς ένα αξιοθέατο. Είναι μια εμπειρία αισθήσεων.
- Προσφέρει ίσως την καλύτερη πανοραμική θέα του Κάστρου της Χώρας και του Καψαλιού, ιδιαίτερα την ώρα του δειλινού, όταν τα χρώματα του ουρανού καθρεφτίζονται στη θάλασσα.
- Ακόμα και στην «καρδιά» του καλοκαιριού, η κατάνυξη του χώρου επιβάλλει ησυχία, προσφέροντας ένα διάλειμμα γαλήνης.
- Συνδυάζεται ιδανικά με πεζοπορία από τη Χώρα προς το Κάψαλι, για τους λάτρεις της φύσης.
Αν τα Κύθηρα είναι το ταξίδι, ο Άγιος Ιωάννης εν Κρημνώ είναι η αποκάλυψή τους. Μην το προσπεράσετε.
